Nee, Michel Baars is geen type dat graag met het vingertje wijst. ‘Dat werkt niet. Ik ben ook geen activist. Ik ben juist iemand van het verleiden. Laten zien dat er goede alternatieven zijn. En voor mij is het ontwikkelen van een circulaire economie de enige winnende strategie. Met MOOS, dat volledig demontabele en modulaire woningen ontwikkelt, laten we graag zien waarom circulariteit nu al concurrerend is aan lineair. Ik zeg het vaak: het stenen tijdperk eindigde niet omdat er geen stenen meer waren, er kwam simpelweg een beter alternatief.'

'Ik ben blij met de prijs, maar we doen het met z’n allen. Zonder bedrijf hebben medeoprichter Joost Hoffman en ik geen podium. Bij MOOS werken intussen vijftig mensen. Onze missie is een substantiële bijdrage te leveren aan het woningtekort. Daarbij focussen we op sociale woningbouw, onder het motto ‘een fijn thuis voor iedereen’. Moos heeft het streven komend jaar zo’n duizend woningen in het sociale domein te realiseren, maar we willen naar 5000 à 10.000 woningen per jaar.’

Systeembreker

Volgens de jury van de PROVADA Inspiratie Award onderscheidt Baars zich als een echte systeembreker. Hij stond aan de basis van meerdere ondernemingen die de bouw- en vastgoedsector uitdagen om anders te denken en te handelen. Zo liet hij met (het intussen verkochte) New Horizon Urban Mining zien dat circulair slopen niet alleen mogelijk, maar vooral ook economisch aantrekkelijk kan zijn. Daarna stond hij, samen met Joost Hoffman, in 2020 aan de wieg van MOOS. Ook richtte hij mede het Material Impact Fund op, een nieuw financieringsmodel voor circulaire grondstoffen en duurzame bouwmaterialen. ‘Door steeds opnieuw ­ondernemingen te starten die bijdragen aan de circulaire transitie, laat Michel Baars zien hoe ondernemerschap kan bijdragen aan structurele veranderingen in de gebouwde omgeving’, zo staat verder te lezen in het juryrapport. 

Sterke verantwoordelijkheid

Baars komt uit een ondernemersgezin: zijn ouders runden een bioscoop. Toch besloot hij voor een studie te kiezen die zo op het eerste gezicht weinig met ondernemen te maken heeft: milieukunde. ‘Niet omdat ik idealistisch was, maar omdat het een hele brede opleiding is. Ik weet nog dat mijn vader bang was dat ik als milieukundige de rest van mijn leven met een vingertje naar ondernemers zou gaan wijzen. Langzaam begint hij te geloven dat je als milieukundige ook een goede ondernemer kunt zijn die de wereld een beetje mooier kan maken. We bellen elkaar elke dag. Ik voel ook een sterke verantwoordelijkheid om mijn steentje bij te dragen. Helemaal nu ik een zoontje van negen heb: ik vind dat de volgende generaties ook prettig moeten kunnen leven.’

MOOS: startupfase voorbij

Baars steekt momenteel de meeste tijd in MOOS. ‘We zijn de fase van startup definitief voorbij en groeien snel.’MOOS staat voor In the Middle of Our Street, naar het liedje van skaband Madness. ‘Dat is precies wat we willen: een fijn thuis, een veilig huis voor iedereen, op een plek waar iedereen samenkomt.’Het oplossen van sociale huisvestingsvraagstukken gaat volgens Baars namelijk niet over techniek, maar om mensen. 

MOOS – dat zichzelf een ontwikkelende bouwer noemt - heeft volgens Baars een uniek modulair systeem ontwikkeld waarmee intussen meer dan dertig verschillende plattegronden gemaakt kunnen worden. ‘We maken 3D modules. Vergelijk het maar met een groot LEGO-blokje. De basis van een module is 10.40 bij 3.50 meter en bestaat uit een betonnen vloer met een lage CO2-footprint. Daaromheen komen massief houten wanden en een relatief dun plafond van hout. In een doosje kunnen we alles stoppen: van keuken en badkamer tot techniek.’

MOOS bouwt tot een bouwhoogte van acht lagen als galerij en corridor en tot 18 lagen als toren. Met een maximaal aandeel van biobased materiaal, zodat de CO2-uitstoot tot een minimum wordt beperkt en de CO2-opslag juist wordt vergroot. De modules zijn gemaakt van circulair beton en CLT. 

ASML van de woningbouw

Samen met alliantiepartners realiseert MOOS in regionale assemblagehallen permanente woningen op een industriële manier. Baars: ‘Wij geloven niet in centrale fabrieken. We werken louter samen met Nederlandse familiebedrijven. Onze partners produceren halffabrikaten in hun eigen fabrieken. Van kozijnen en houten spanten tot vloeren en daken. In regionale assemblagehalen worden de woningen in elkaar gezet. Als ik groot denk, is MOOS de ASML van de woningbouw. Zie ons als een systeemengineer die de beste onderdelen uit de markt haalt.’

‘Duurzaamheid en winstgevendheid

MOOS laat zien dat duurzaamheid en winstgevendheid elkaar niet uitsluiten, maar juist ­versterken. Baars: ‘Ik heb jarenlang geroepen dat het duurzamer moet, maar moest daarna wel uitleggen dat het een beetje duurder zou zijn. Die fase zijn we voorbij. Sterker, uiteindelijk gaat ­betaalbaarheid van woningen geholpen worden door duurzaamheid. Dat is nu wat er letterlijk ­gebeurt. We hebben geen last van stijgende energieprijzen. De keten is kort, de faalkosten laag, er is geen sprake van hoge energiekosten. Veel mensen zijn nog in de ontkenningsfase en zeggen dat er niet genoeg woningen gebouwd kunnen worden door netcongestie en stikstof. Maar in mijn ogen is dat camouflage: we bouwen niet genoeg door een tekort aan vakmensen. Om aan de vraag te kunnen voldoen, moeten we industrieel en modulair bouwen. Er is ook geen gebrek aan innovatie, maar aan adaptief vermogen.’

PROVADA: goed voor netwerk

Terug naar de prijs en de PROVADA. Baars: ‘In Nederland is het vaak lastig om van een goed idee een succesvolle onderneming te maken. Een goed netwerk is een succesbepalende factor van idee naar schaal. Daarom kom ik al mijn hele werkbare leven op de PROVADA. Mede daardoor heb ik een heel groot netwerk opgebouwd en kan ik altijd iemand bellen die iets kan betekenen voor MOOS. Het heeft ons tot nu toe heel veel gebracht.’