De bouw zit klem, dat is geen nieuws. Maar wat is de uitweg? Muller is helder: ‘Een andere insteek is nodig om door te kunnen. Industrialisatie is daarbij zeker een uitweg.’ Rampersad herkent dat, maar wijst op de complexiteit van sommige projecten. Reborn richt zich op herontwikkeling, op monumentale panden, op projecten die niet iedereen aandurft. Toch is ook daar seriematigheid mogelijk, zegt hij. ‘Als wij bij een project vijftig hotelkamers moeten realiseren binnen bestaande kaders, zie je ook een repetitie terugkomen. En vanuit die seriematigheid kunnen wij dan een efficiëntieslag slaan.’
Vroeg aan tafel of te laat
Die efficiëntieslag lukt alleen als prefab-specialisten tijdiger in het ontwikkeltraject worden betrokken. Rampersad: ‘Het is van belang dat we op tijd met prefab-partijen als Rockwool aan tafel zitten en die input meenemen in het ontwerpproces.’ Muller beaamt: ‘Op de traditionele manier ontwerp je iets en doe je vervolgens een aanbesteding. Maar dan is het allemaal al in beton gegoten. En krijg je een vergelijking van appels met peren.’ Dat vroegtijdig betrekken heeft ook direct effect op de businesscase. Rampersad geeft een concreet voorbeeld: ‘Op het moment dat je de bouw dankzij prefab met bijvoorbeeld een jaar kunt verkorten, doet dat veel met je rentelasten.’
Meer repetitie, meer rendement
De prefab-markt beweegt snel. Muller: ‘We zien dat het CBS een stijgende lijn laat zien in het aandeel prefab componenten. Dit jaar streven wij zelf naar 30% aandeel in het bouwvolume.’ En de projecten worden steeds groter. ‘Waar we eerst spraken over series van 7 of 14 woningen, praten we nu over series van 50 of 70 woningen. De repetitie is een cruciale factor voor ons om het efficiënt en kosteneffectief te doen.’
Circulariteit is daarbij geen leuk extraatje, maar een basisprincipe. Muller: ‘58% van onze geprefabriceerde wandelementen bestaat uit gerecycled materiaal. Dat is bij ons standaard, en niet een antwoord op een specifieke klantvraag.’ Bij Reborn geldt hetzelfde, vertelt Rampersad. Hij illustreert dat met een van de meest concrete en grootste circulaire opgaves in Nederland. 8.000 vierkante meter betonvloeren uit de Satelliet – de iconische toren van De Nederlandsche Bank in Amsterdam – keren straks als pizzapunten terug in De Pier in Scheveningen, die wordt herontwikkeld door Reborn en een van de grootste circulaire projecten is van Europa. ‘Dat heeft een gigantische positieve CO2-impact op dat project.’
Benieuwd naar het volledige gesprek? Beluister de podcast.
Dit artikel is gesponsord door Rockwool.
