Lees de blog verder onder de video.

Tijdens mijn afstudeerperiode bij Deloitte liep ik in de avond over de Zuidas langs lege, maar prachtig verwarmde en verlichte gebouwen. Ik realiseerde me dat deze ruimtes al snel 70 procent van de tijd niet gebruikt worden. Het is veel te vanzelfsprekend geworden dat de deur buiten 9-tot-5 dicht blijft, en een kantoor alleen wordt gebruikt om te werken. Terwijl er onder die vanzelfsprekendheid een enorme onbenutte potentie schuilt.

Diezelfde avond las ik in de trein terug naar huis een artikel over de Speelgoedbank die noodgedwongen met haar missie moest stoppen, omdat ze geen plek meer kon betalen om speelgoed uit te delen aan kinderen die het moeilijk hebben. Dat moet anders dacht ik.

Bijzondere rol

Als opgeleid architect uit Delft kan ik me altijd verwonderen over de schoonheid van gebouwen en de bijzondere rol die ze spelen in het leven van ieder mens. Helaas kwam ik erachter dat dit voor veel mensen juist een negatieve rol is, omdat zij in de meeste gebouwen niet welkom zijn.

Mensen die zich inzetten om de stad een stukje leefbaarder te maken voor degene die het moeilijk hebben, die eenzaamheid proberen te bestrijden, die kinderen helpen met hun opleiding, die vechten voor culturele waardes. Juist deze mensen verdienen het om een plek te hebben voor hun activiteiten, en de gebouwen verdienen het om beter gebruikt te worden.

Andere blik

Het begint met een andere blik. Niet kijken naar wat een ruimte is, maar wat het kan zijn. Een lobby kan een podium worden. Een bedrijfskantine een buurtkamer. Een atrium een concertzaal. Door functies los te laten en ruimte flexibel te benaderen, ontstaat er vrijheid. Vrijheid om te experimenteren, om verschillende gebruikers op verschillende momenten te verwelkomen en om een programma te ontwikkelen dat aansluit bij de dynamiek van de omgeving.

Daarin speelt community een cruciale rol. Want een plek komt pas echt tot leven wanneer mensen zich ermee verbonden voelen. Wanneer ze niet alleen gebruiker zijn, maar ook deelnemer. Door lokale initiatieven, culturele programma’s en sociale activiteiten te integreren, ontstaat er een netwerk van primaire en secundaire gebruikers die samen de identiteit van een plek vormgeven.

Het gebouw wordt daarmee onderdeel van een lokaal ecosysteem waarbij het gebied, het gebouw en de gebruikers integreren. Wanneer we dit vanaf de conceptfase al in een (gebieds)ontwikkeling implementeren, ontstaat er een structurele verbetering van vastgoedgebruik.

Economische waarde

Deze aanpak levert niet alleen sociale waarde op, maar rendeert ook economisch. Een levendige omgeving trekt mensen aan, verlengt verblijfsduur en versterkt de aantrekkelijkheid. Een gebouw met een ziel wordt daarmee aantrekkelijker voor huurders, zorgt voor zichtbaarheid en voor een gevoel dat je ergens onderdeel van bent. Iets wat vooral voor jongere generaties cruciaal is bij het kiezen van een werkgever.

Tegelijkertijd vraagt dit om een nieuwe manier van organiseren. Het gaat niet alleen om het faciliteren van activiteiten, maar ook om het wegnemen van drempels. We zorgen ervoor dat randzaken zoals beveiliging en schoonmaak goed geregeld zijn, brengen de beheerder en catering op de hoogte, en laten huurders weten wat er gebeurt én hoe ze kunnen deelnemen.

Elkaar leren kennen

Hoe beter de organisatie, hoe kleiner de kans op irritatie waardoor er meer ruimte ontstaat om elkaar daadwerkelijk te leren kennen. Voor de consultant om te leren over het nieuwste schilderij van een kunstenaar. Of voor de bankier om een uurtje langer op kantoor te blijven om een nieuwe Nederlander te helpen met haar financiën. Juist in een tijd waarin tegenstellingen vaak worden uitvergroot en gevoelens zoals angst en onbegrip snel oplaaien, is dit nu belangrijker dan ooit.

Mare Santema (28) is een van de vijf genomineerden voor de Vastgoedmarkt Young Talent Award 2026 powered by NVM. Zij is de oprichter van Use/space. 

De halve finale is op woensdagmiddag 22 april in het hoofdkantoor van NVM in Utrecht. Daar zal de jury bepalen welke drie kandidaten doorgaan naar de finale op basis van de kwaliteit van hun blogs, vlogs en de inzet in het debat.