In Rotterdam komen tal van kansrijke uitdagingen op dit moment samen. Naast het feit dat de stad al jaren met succes meer gezinnen en hoger opgeleiden aan de stad bindt, is een substantieel deel van de beroepsbevolking mbo-geschoold. Om deze groep binnen boord te houden moet er flink geïnvesteerd worden in betaalbare bedrijfsruimten dichtbij de plek waar men woont, onder meer voor de creatieve en/of de maakindustrie. Ook de ‘verdienstelijking’ van de maatschappij vraagt ruimte, zoals ook de duurzaamheidstransitie vraagt om verduurzaming van bedrijventerreinen en flexibele en duurzame kantoren (naar label C in 2023).
Retaillandschap
Ten slotte wil Rotterdam alleen al tijdens de huidige collegeperiode (2018-2022) 18.000 woningen bijbouwen, uitlopend tot 50.000 woningen in 2030. ‘Bij deze grote woningbouwopgave moet onze concurrentiepositie ten opzichte van andere steden sterk blijven, nu en in de toekomst’, aldus Petra de Groene, directeur Economie en Duurzaam bij Stadsontwikkeling. ‘Het gaat over 60.000 nieuwe inwoners, die we ook werk en werkplekken willen bieden. In die zin is wonen en werken één opgave.’ Een andere uitdaging, die ook van invloed is op de werkgelegenheid, betreft de structurele verandering van het retaillandschap door de komst van internet en de veranderende vraag van de consument, waarbij het aantal fysieke winkels de komende jaren waarschijnlijk verder zal afnemen.
Herprogrammering
Op het transformatieplein tijdens de Provada laat de gemeente Rotterdam een aantal cases pitchen die inhaken op de uitdagingen. Thema’s die aan de orde komen zijn onder meer herprogrammering en functiemenging van woon- en werkmilieus. Rotterdam stelt zich in op de grote veranderingen van de next economy. Energietransitie, circulaire economie en digitalisering brengen met zich mee dat bepaald werk verdwijnt of heel anders georganiseerd wordt. In de plaats daarvan komen nieuwe economische activiteiten. Rotterdam volgt deze veranderingen op de voet en past haar aanpak daar op aan.
Functieverandering
Functieverandering van bestaande bebouwing biedt ruimte voor stedelijke verdichting met woningbouw, infrastructuur en voorzieningen. Een voorbeeld hiervan is de transformatie van de kantoortorens aan het Marconiplein - nu omgedoopt tot Lee Towers - woningen. De Groene signaleert dat functieverandering ook leidt tot een extra druk op de beschikbare ruimte. ‘Mijn inzet is daarom om de beschikbaarheid van voldoende ruimte voor werk en ondernemen te behouden. Rotterdam moet een werkstad blijven’
Functiemenging
Ook functiemenging is in de Maasstad in opmars, wat kansen biedt voor de maakindustrie. Voor een deel van de bedrijvigheid is functiemenging echter geen optie. Er blijven uiteraard bedrijven die vanwege geluid, uitstoot, geur, veiligheid of grootte geen wonen eromheen verdragen in categorie 3 of 4 Ook hiervoor blijft Rotterdam ruimte houden en maken
Hart van Zuid
Hart van Zuid is een belangrijke werklocatie voor Rotterdam-Zuid. Het gebied rondom winkelcentrum Zuidplein zit stevig in de lift, onder meer door investeringen in Ahoy’ en verbeterde maatschappelijke voorzieningen. De kantorenstrook langs het winkelcentrum aan de Twentestraat slaagt er vooralsnog niet in om aan te haken bij deze positieve ontwikkeling. Er is sprake van een structurele leegstand omdat de kantoorruimte niet aansluit bij de huidige vraag vanuit de markt. Om toch die slag te kunnen maken is er volgens de gemeente Rotterdam een integraal transformatieplan voor de kantorenstrook nodig waarbij ook wordt gekeken naar de aansluiting van het zogeheten Motorstraatgebied. Door een hoogwaardige oost-westverbinding moet een centrum van Zuid met een duidelijk ‘smoel’ naar de omliggende stedelijke routes ontstaan.
Retailbehoefte
Rotterdam voorziet wat de retailbehoefte in de stad betreft een verder dalende vraag naar winkelruimte, mogelijk tot wel 30 procent. Buiten de kernwinkelgebieden (Centrum, Alexander, Zuidplein), die vooral sterk blijven omdat ze beleving en een grote concentratie van aantrekkelijke winkels bieden, kampen verschillende winkelstraten met te veel leegstand. Concentratie op kansrijkere plekken (ofwel inkorten van te lange winkelstraten) is nodig. Dit betekent dat voor een deel van de panden geen toekomst meer is als winkel. De gemeente heeft op Zuid, op de Groene Hilledijk en de Beijerlandselaan een transformatiepilot opgezet om kleine eigenaren van winkelpanden te helpen bij het vinden van een nieuwe functie. Hierbij biedt de gemeente hulp en expertise bij bouwkundige en architectonische vragen of bij het doorrekenen van de businesscase.
Mixed zone
Op de Groene Hilledijk komen twee projecten samen. De winkelfunctie wordt er afgebouwd ten faveure van het winkelgebied aan de Beijerlandselaan, die in het verlengde van de Groene Hilledijk ligt. Deze ambitie is beschreven in de gemeentelijke Detailhandelsnota. De Groene Hilledijk wordt daarbij getransformeerd naar een woon/-werkgebied, een zogenaamde ‘mixed zone’. Dit alles moet ten goede komen aan een vitale lokale economie en een aantrekkelijk woonklimaat op de Beijerlandselaan en de Groene Hilledijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers.
Op 28 november organiseert Vastgoedmarkt in samenwerking met de gemeente Rotterdam het tweejaarlijkse transformatiecongres in Rotterdam.
De next economy
Centraal in de theorie over the next economy is het werk van de Amerikaanse econoom Jeremy Rifkin. Hij beschrijft het huidige tijdperk als de Derde Industriële Revolutie. We leven niet langer in een tijdperk van verandering, we zijn getuige van de verandering van een tijdperk. De nieuwe economie is gebaseerd op het samensmelten van internet- en communicatietechnologie, met nieuwe vormen van decentrale energie. Dit heeft vergaande gevolgen voor communicatie, mobiliteit, energieopwekking en -verbruik, en ook voor de manier waarop de economie is georganiseerd. Van een gecentraliseerde, verticaal georganiseerde economie bewegen we naar een laterale, decentrale en circulaire economie, gebaseerd op samenwerking.
