Woningcorporaties willen jaarlijks minimaal 34.000 woningen bouwen en in 2021 moeten alle sociale huurhuizen over energielabel B beschikken. 'Dat gaat zeker niet lukken', zegt Marnix Norder, voorzitter van Aedes, de koepelorganisatie van woningcorporaties.
Het kabinet-Rutte III neemt een maatregel (Atad) tegen belastingontwijking door multinationals. Die gaat woningcorporaties jaarlijks zo’n 300 miljoen euro kosten. Het kabinet neemt dat neveneffect volgens Norder voor lief, want het wil geen uitzondering maken voor de corporaties. Iedere euro die corporaties extra aan de schatkist afdragen, kunnen ze niet gebruiken voor huurders en woningzoekenden. Daardoor blijven die langer op een betaalbare huurwoning wachten of moeten ze langer wachten op het energiezuiniger maken van hun huis.
Opgeteld bij andere belastingmaatregelen gaan corporaties de komende jaren maar liefst een miljard euro per jaar meer aan belasting betalen. De lastenverzwaring betekent dat corporaties zo’n 67.000 minder nieuwe huurwoningen kunnen bouwen. Dat is een stad als Amersfoort minder. Of ze kunnen 100.000 huizen minder renoveren tot heel energiezuinige woningen. Het aantal huizen van een stad als Nijmegen.
‘Bouwen, bouwen, bouwen’ is het enige antwoord op de grote behoefte aan huurwoningen, daar is inmiddels iedereen van overtuigd, meent Norder. En de bestaande woningvoorraad moet verduurzaamd worden om de klimaatdoelstellingen te halen. Het kabinet vraagt daarom woningcorporaties snelheid te maken met nieuwbouw en verduurzaming. Maar tegelijkertijd trekt het de handrem aan. Dat kan niet allebei.
De 300 miljoen euro extra belasting door Atad komt bovenop de toename van de vennootschapsbelasting voor corporaties naar 500 miljoen euro per jaar. De verhuurderheffing gaat naar ruim 2 miljard euro, 300 miljoen euro meer dan eerder geraamd. Alles bij elkaar betekent het een lastenverzwaring voor alle corporaties samen van maar liefst een miljard. Ieder jaar weer, aldus Norder.
Het fiscale regime voor woningcorporaties sluit sowieso niet aan bij hun status van maatschappelijke ondernemingen, stelt Aedes. Winstbelasting en belasting op sociale huurwoningen passen daar niet bij. De overheid onttrekt zo veel geld aan de sociale huisvesting, een maatschappelijke voorziening. Ze doet daarmee huurders, woningzoekenden en de Nederlandse woningvoorraad tekort.
