1. Niet genoeg hypotheek ondanks overwaarde

Verkoop je je huis, dan kun je opgebouwde overwaarde gewoon meenemen als eigen geld voor je nieuwe woning. Maar wie wil doorstromen naar een duurdere woning, kan alsnog tegen grenzen aanlopen: het bedrag dat je bovenop die overwaarde moet bijlenen als hypotheek, moet passen binnen de inkomensnormen. 'Bij een relatief bescheiden inkomen kan dat betekenen dat de gewenste woning buiten bereik blijft, ondanks een flinke overwaarde', aldus Marga Lankreijer-Kos, expert hypotheken bij Independer.

Hetzelfde geldt voor wie de overwaarde wil benutten zonder te verhuizen, bijvoorbeeld via een tweede hypotheek of ophoging. Ook dan bepaalt het inkomen hoeveel je mag lenen, niet de waarde van je woning. Lankreijer-Kos legt in de onderstaande video hoe je hiervan kunt profiteren.

2. Leennormen houden kopers aan de kant

Strenge regels rond studieschulden en flexibele arbeidscontracten zorgen ervoor dat veel potentiële kopers minder kunnen lenen dan verwacht, of helemaal buiten de boot vallen. Wie een studieschuld heeft, ziet die maandelijks terugkomen in de hypotheekberekening: banken tellen de maandlast die je aan DUO betaalt mee als vaste uitgave, waardoor er minder ruimte overblijft voor hypotheeklasten. Hoe meer je al hebt afgelost, hoe lager die maandlast, en hoe meer je kunt lenen. Wie daarnaast werkt op basis van een tijdelijk contract of als zzp'er, heeft vaak moeite om überhaupt een hypotheek te krijgen.

'Dit raakt niet alleen starters', vertelt Lankreijer-Kos. 'Ook doorstromers die kleiner willen wonen of juist naar een grotere gezinswoning willen, lopen hier tegenaan. Wie de financiering niet rond krijgt, stelt een verhuizing uit, waardoor er minder woningen vrijkomen voor anderen.'

3. Verhuizen kost je bestaande voordelen

Huiseigenaren met een al langlopende hypotheek profiteren vaak gunstigere voorwaarden dan wanneer zij een nieuwe afsluiten. Denk aan een lage hypotheekrente die jaren geleden is vastgezet, of aan de opgebouwde hypotheekrenteaftrek.

Verhuizen betekent in veel gevallen dat zij die voordelen deels kwijtraken: wie nu een nieuwe hypotheek afsluit, doet dat tegen een hypotheekrente die flink hoger ligt dan een aantal jaar geleden. 'Zelfs als de behoefte er is, maakt dat verhuizen financieel minder aantrekkelijk, en dus kiezen veel mensen ervoor om in hun huidige woning te blijven.' In de onderstaande video vertelt Lankreijer-Kos hoe dit werkt en waar je rekening mee moet houden.

4. Senioren lopen tegen extra drempels aan

Voor oudere huiseigenaren vormen de regels een extra barrière, benadrukt Lankreijer-Kos. 'Banken kijken bij het verstrekken van een hypotheek niet alleen naar het huidige inkomen, maar ook naar het verwachte pensioeninkomen. Dat valt vaak lager uit, waardoor senioren moeilijker een nieuwe hypotheek krijgen, zelfs als ze een woning met forse overwaarde verkopen. Juist deze groep speelt vaak een sleutelrol in de doorstroming: wie kleiner gaat wonen, maakt grotere gezinswoningen vrij voor gezinnen die daar hard naar op zoek zijn.'

Maatwerk als uitweg

Hypotheekregels zijn bedoeld als bescherming, maar te strikte kaders kunnen onbedoelde gevolgen hebben. 'Daarom wordt steeds vaker gepleit voor meer maatwerk in de hypotheekregels. Slimmere, flexibelere regels kunnen de doorstroming verbeteren en geven de vastgelopen woningmarkt hopelijk weer wat lucht', aldus de hypotheken-expert.

Dit artikel is gesponsord door Independer.