nieuws

Optimisme overheerst op Expo Real 2019

Financieel

Ondanks de sputterende Duitse economie en internationale handelsconflicten, overheerst het optimisme op de vastgoedbeurs Expo Real, die maandag van start ging in München.

Optimisme overheerst op Expo Real 2019

Met 2,127 exposanten boekt het driedaagse internationale vastgoedevenement zelfs een nieuw record. Ook qua bezoekersaantal zal de belangrijkste vastgoedbeurs van Europa de 45.000 bezoekers van vorig jaar waarschijnlijk overtreffen, stelt Klaus Dittrich, topman van beursorganisator Messe München. De stemming in de vastgoedsector is nog altijd positief, maar er is wel een toenemende waakzaamheid in verband met de algemene economische ontwikkeling, aldus Dittrich.

Blijkens een enquête voorafgaand aan de beurs verwachten acht van de tien exposanten dat hun bedrijven een mooi jaarresultaat gaan boeken. 14 procent voorziet zelfs een topjaar.

Vastgoedfeestje geprolongeerd

Dat het vastgoedfeestje wederom gewoon wordt voortgezet ondanks alarmerende geluiden van de voor Europa zo cruciale Duitse automobielindustrie, internationale handelsconflicten en niet te vergeten de brexit, heeft volgens Damian Harrington, hoofd onderzoek EMEA bij Colliers International, één belangrijke oorzaak. ‘Het ruime geld beleid van de Europese Centrale Bank’, zegt hij beslist. ‘Zolang het geld bijna gratis is, zie ik geen reden voor een neergang van de Europese vastgoedmarkten.’

Belangrijkste uitdaging voor beleggers  zal vooral zijn om geschikte topkwaliteit beleggingsproducten te vinden.  Volgens Harington is daar steeds meer  gebrek aan. ‘Het verklaart waarom steeds meer beleggers voor meer risicovolle value-add objecten kiezen.’ Verder verwacht hij dat beleggers winkelvastgoed, en met name retailparken, volgend jaar weer gaan omarmen.’

Colliers voorziet dat het Duitse beleggingsvolume het record van vorig jaar (60,6 miljard euro) zelfs zal overtreffen. Voor de Europese markt in z’n totaliteit wordt het ook een mooi jaar, maar waarschijnlijk blijft het volume iets onder het topniveau van vorig jaar dat toen uitkwam op 310 miljard euro.  ‘Ik verwacht dat we er zo’n 5 procent onder blijven, maar dat zou ook nog altijd heel mooi zijn.’

Nederland blijft aantrekkelijk

Nederland behoort tot de Top vier landen in Europa waar internationale vastgoedbeleggers graag willen investeren, zo blijkt rearch van Colliers.

Volgens Peter Hellfrich, verantwoordelijk voor Noord-West Europa bij de pan-Europese vastgoedvermogensbeheerder Patrizia,  is Nederland dan ook nog altijd zeer aantrekkelijk voor Duitse beleggers zoals Patrizia. Dit ondanks de inhaalslag die ons land de afgelopen jaren heeft gemaakt. Hij wijst er in een gesprek met Vastgoedmarkt op dat de Nederlandse yields voor prime vastgoed in de verschillende vastgoedsegmenten  nog altijd zo’n  50 basispunten boven het Duitse niveau liggen. Patrizia heeft in Europa voor 42 miljard aan vastgoed onder beheer, waarvan 2,5 miljard in Nederland. Volgens Hellfrich groeit de portefeuille gemiddeld met zo’n tien procent per  jaar en in Nederland zelfs een stuk harder dan gemiddeld.

Het verder aangescherpte ruime geld beleid van de ECB zorgt naar zeggen van Hellfrich voor een nieuwe realiteit in Europa en ‘dat is er een van langdurig negatieve rente in plaats langdurig lage rente’. ‘Tijdens de vorige Expo Real spraken we over langdurig lage rente, maar dat is feitelijk achterhaald’, betoogt hij. ‘Dit betekent voor vastgoedbeleggers dat ondanks de krimpende aanvangsrendementen  de ‘spread’ tussen wat zij ontvangen voor obligaties met zo’n 300 basispunten behoorlijk groot blijft.’ Hellfrich is dan ook optimistisch voor het komende jaar.

Meer ruimte voor proptech

Dit jaar voegde de Expo Real een zevende hal toe om de groeiende bezoekersstroom in goede banen te leiden. Hal A3 – Nova3 – biedt ruimte aan het thema innovatie en proptech. Het Real Estate Innovatie Forum, Tech Alley en de start-up competitie zijn verhuist naar de nieuwe hal.

Wouter Truffino, ceo en oprichter van Holland ConTech & PropTech en de wereldwijde netwerkorganisatie Global Proptech Leaders, ontvouwde op de Expo Real zijn plannen voor een investeringsfonds voor proptech start-ups. Hij verwacht dat het fonds voor eind van het jaar gelanceerd kan worden. Volgens Truffino, het gezicht van de Nederlandse proptechsector, is er ondanks de enorme hoeveelheid kapitaal die over de vastgoedsector zwiept, nog altijd een schreeuwend tekort aan kapitaal voor veelbelovende proptech initiatieven in Europa.

In een Global Propertech Leaders bijeenkomst op de stand van Holland Metropole onder leiding van Truffino noemde de Amerikaanse proptechgoeroe Duke Long dat ook als het grootste verschil tussen de VS en Europa. In de VS is kapitaal in overvloed beschikbaar. Maar volgens hem zegt dat niets over het technologische niveau van de proptech initiatieven. Hij prees de oplossingsgerichtheid van de Europese proptechsector en hun grote wil tot samenwerking.

Duurzaamheid

Het zal niemand verbazen dat duurzaamheid en klimaatopwarming ook veel aandacht krijgt op Expo Real 2019. Marcus Herrmann, ceo Duitsland van het Nederlandse ingenieursbureau Arcadis,  noemde het klimaatvraagstuk tijdens een forumdiscussie ‘de belangrijkste uitdaging voor de komende decennia van de vastgoedsector’. Volgens hem zullen de besparingen die via digitalisering van de sector mogelijk worden, ‘ten goede moeten komen aan de verduurzaming’. Veertig procent van de wereldwijde CO2-uitstoot komt voor rekening van vastgoed.

Reageer op dit artikel