nieuws

Expo Real trekt record aantal bezoekers

Financieel

De 20ste editie van de Expo Real trok afgelopen week een record aantal bezoekers en exposanten naar München.

Expo Real trekt record aantal bezoekers

De driedaagse vastgoedbeurs brak dit jaar alle records. Maar liefst 2003 bedrijven, steden en regio’s uit 35 verschillende landen exposeerden, een stijging van 13 procent ten opzichte van 2016. Het aantal bezoekers nam met 6 procent toe tot 41.500. ‘Deze prachtige cijfers weerspiegelen de goede gang van zaken in de vastgoedsector’, verklaarde topman Klaus Dittrich van Messe München.

De sfeer was zonder twijfel positief in de overvolle gangpaden en de vele beursstands, maar toch ook wat ingetogen omdat iedereen donders goed weet dat het aanhoudende feestgedruis vooral gebaseerd is op de lage rente en dus niet eeuwig zo door kan gaan. ‘Het wordt eigenlijk een beetje saai. Het gaat al een aantal jaren goed. Maar iedereen vraagt zich af wanneer het fout gaat, alleen weet niemand wanneer’, vatte Robert Stassen, Head of Capital Research van internationaal vastgoedadviseur JLL , de stemming kernachtig samen, terwijl hij zijn blik liet glijden over de menigte.

De aanhoudend lage rente vormt zonder twijfel de belangrijkste verklaring waarom alles crescendo lijkt te gaan.  In het openingsdebat stelde prof Clemens Fuest van het Duitse IFO Centrum voor Economisch Onderzoek dat de economische groei zal leiden tot een geleidelijke stijging van de rente. Maar dat de hoge schuldenberg in combinatie met het overvloed aan spaargeld de neiging zal dempen bij de Europese Centrale Bank om de rente fors omhoog te gooien. Dat er ondanks de economische groei zo weinig inflatie heerst, verklaarde de Duitser door de sterke euro, de lage olieprijs en de zeer matige loonontwikkeling in Europa.

Keynote speaker en Nobelprijswinnaar prof Joseph Stiglitz waarschuwde de beursgangers daarentegen voor de komst van andere tijden. ‘De consensus over de aanpak van de economische stimulering in het Westen is verdwenen. Dat speelt een grote rol in de huidige onzekerheid.’ De voortdurende geopolitieke spanningen in combinatie met het gewijzigde monetaire beleid in de VS zullen volgens de wereldberoemde Amerikaanse econoom in de nabije toekomst ‘groot effect’ hebben op de wereldeconomie en de stabiliteit.

Topman Sascha Klaus van de Duitse commercieel vastgoedfinancier Berlyn Hyp, ook actief in Nederland, zei zich ‘geen zorgen’ te maken over de Europese renteontwikkeling, maar wel over de Amerikaanse en de mogelijke gevolgen daarvan. ‘Als de Amerikaanse rente hard omhoog gaat, zal een groot aantal Amerikaanse beleggers zich terugtrekken uit de Europese vastgoedmarkt met alle gevolgen van dien voor de vastgoedprijzen.’

Klaus riep op tot waakzaamheid omdat de loan-to-value’s (LTV’s ) geleidelijk stijgen in vastgoedfinancieringen en de risicobereid van vastgoedbeleggers toeneemt. Hij waarschuwde in het bijzonder voor speculatieve logistieke projecten, al ontwaarde hij nog geen grote zeepbellen. ‘Maar we verkeren langzamerhand wel in een fase dat er fouten gemaakt gaan worden.’

De Expo Real ging uiteraard over veel meer dan de rente, macro-economie en geopolitiek. Zo kregen stedelijke vernieuwing en de digitale revolutie ruim aandacht. Voorafgaand aan de beurs waren uit 700 startups uit de hele wereld de 25 meest veelbelovende proptechbedrijven geselecteerd die op het Real Estate Iinovation Network (REIN) hun producten en diensten mochten aanprijzen. Daaronder ook de Amsterdamse parkeer-startup ParkBee.

Meer over Expo Real 2017 in het oktobernummer van Vastgoedmarkt.

Reageer op dit artikel