blog

Antikraak blijft een aantrekkelijke leegstandoplossing

Financieel

Antikraak blijft een aantrekkelijke leegstandoplossing
Ruud de Wit

Als gezin hebben we een antikraakverleden en -heden. Zelf heb ik begin deze eeuw enige tijd antikraak gewoond, als alternatief voor doordeweekse huisvesting in de Randstad.

Antikraakspecialisten als Ad Hoc, en later Camelot, stonden aan de wieg van het nu bloeiende beheersegment. Ook mijn zoon bewoonde tijdens zijn studie ruim een jaar een villa in Wassenaar en dochterlief woont nog steeds antikraak in Maastricht. Eerst twee jaar in een op te knappen bowlingbaan en nu in twee klaslokalen in een voormalig schoolgebouw. Over antikraak bij ons dus geen negatief woord, ondanks de soms onplezierige aspecten. Maar wat wil je, voor 250 euro per maand, inclusief gas, water en elektra.

De aankondiging van leegstandsbeheerder VPS Noord-Holland om een aantal woon- en werkplekken in het oude KPMG-kantoor De Bovenlanden in Amstelveen aan te bieden, hebben we met belangstelling gevolgd. De run op de woon- en werkplekken was zo groot, dat al na twee dagen geen aanmeldingen meer werden aangenomen.

De stormloop op het iconische complex De Bovenlanden illustreert drie zaken. Allereerst is er nog steeds een enorm tekort aan betaalbare huisvesting voor jongeren. Niet alleen in Amsterdam en de Randstad, maar ook elders in de steden met een universiteit en/of hogeschool. De nieuwe studenten- en jongerenhuisvesting die de afgelopen jaren werd gebouwd, is een druppel op een gloeiende plaat. Bovendien liggen de huren in die nieuwe complexen aanzienlijk hoger dan de 250 euro die antikraakbeheerders vragen.

Een tweede aspect is de enorme potentie die er bestaat om huisvesting te realiseren in kantoorgebouwen. Er is weliswaar de afgelopen jaren voor een kleine 4 miljoen m2 aan Nederlands kantorenaanbod onttrokken, maar er is nog steeds een potentieel aanbod van ruim 5 miljoen m2 kantoorruimte. Nu weet ik dat de meest aantrekkelijke, winstgevende en makkelijk uit te voeren transformaties van leegstaande kantoren al hebben plaatsgevonden. Maar er staat nog steeds behoorlijk veel vastgoed leeg dat een andere functie kan krijgen. Al dan niet tijdelijk.

Het derde punt is dat transformeren ook niet altijd zo makkelijk gaat. De Bovenlanden, ooit ontwikkeld door Provast, staat al zo’n tien jaar grotendeels leeg. Het aantal initiatieven dat is genomen om het antroposofische gebouw van architectenbureau Alberts & Van Huut uit 1990 – al dan niet op papier – weer gevuld te krijgen, is legio. Variërend van een nieuw stadhuis voor Amstelveen, gemengde nieuwe kantorenfuncties, een zorgwoningenboulevard, een hotel tot nieuwe studentenhuisvesting. Ook is er wel eens gesproken over sloop.

Het probleem was dat het gebouw eigendom was van CRI (Commerz Real), een Duitse institutionele belegger die geen duidelijke visie had. In 2017 werd het gebouw – naar de huisnummers ook wel Ten Thirty genoemd – door Commerz Real uiteindelijk verkocht voor 66,4 miljoen euro aan een consortium rond bouwonderneming M. J. de Nijs en Zonen en de private retailvastgoedbelegger Prowinko, die er driehonderd appartementen wil realiseren. Een deel van het 58.000 m2 grote kantoorgebouw (inclusief 1.100 parkeerplaatsen) – 9.000 m2 – is verhuurd aan Atos, dus er is nog steeds sprake van een aardige cashflow.

Commerz Real moest een veer laten: in 1997 kocht de belegger het complex voor 305 miljoen gulden (zo’n 140 miljoen euro). Waarom de nieuwe eigenaar voor antikraakbewoning kiest in plaats van een snelle transformatie naar appartementen, is onduidelijk. Mogelijk heeft dat iets met de financiering te maken, begroot op minimaal 100 miljoen euro.

Maar de gegadigden voor een antikraakhuisvesting in De Bovenlanden zal dat alles een zorg zijn. Die zijn zonder enige twijfel tevreden met een – mogelijk kortstondig verblijf – op een prima locatie in Amstelveen. Ook al moet je soms op stel en sprong verhuizen – het is ons overkomen dat we binnen twee maanden twee keer moesten verkassen. Toch kunnen wij, als gezin, het aanbieden van antikraak aanbevelen aan eigenaren die een klein beetje rendement willen en de zekerheid dat hun pand niet door vandalen wordt vernield.

Reageer op dit artikel