blog

Trumpiaans klaroengeschal: (warmte)pompen of verzuipen

Financieel

De Amerikaanse president Trump heeft de gewoonte via Twitter allerlei voornemens de wereld in te slingeren.

Trumpiaans klaroengeschal: (warmte)pompen of verzuipen
Tom Berkhout

Hoe hij die wil concretiseren, wanneer, waar en waarom: dat zien we later dan wel, sneren de Europese politici. Maar zelf kunnen ze er ook wat van. Zo heeft de politiek besloten dat het maar eens afgelopen moet zijn met die klimaatverandering. En mede om de Groningse aardbevingen een halt toe te roepen heeft Den Haag de cv-ketel met luid klaroengeschal de wacht aangezegd.

Men weet zich gesteund door een brede coalitie, waarin de organisatie van de installatiebranche Uneto-VNI, fabrikanten van cv-ketels, milieuorganisaties (waaronder Greenpeace en Milieudefensie) en een groot deel van de energiesector samenwerken. Als hun voorstellen worden gevolgd, wordt op donderdag 31 december 2020 de allerlaatste ketel geplaatst in Nederland. Vanaf dat tijdstip worden cv-ketels alleen nog maar vervangen door een warmtepomp, door installaties die zonnewarmte omzetten in energie, door stadsverwarming of door hybridesystemen (half ketel, half warmtepomp).

Er is een heus manifest overhandigd aan de Tweede Kamer en aan Diederik Samsom, die de onderhandelingen gaat leiden voor het warmtedeel van het zogenoemde Klimaat- en Energieakkoord. In dat akkoord wil het Kabinet vastleggen hoe Nederland zijn kooldioxide-uitstoot voor 2030 gaat halveren. Geen halve maatregelen dus. We herkennen er de daadkracht in waar onze politici zo om bekend staan.

Maar is er wel reden voor die oorlogstaal? Veel gebruikers met de desbetreffende ervaring én techneuten laten geheel andere geluiden horen. Zon loeiende warmtepomp kost bijvoorbeeld een lieve duit (9.000 euro), vergeleken met de cv-ketel (2.000 euro). Warmtepompen kunnen maar tot 50 graden verwarmen, cv-ketels tot 80 graden. Op een koude dag – maar die hebben we gelukkig alleen maar in de winter en in het voor- en najaarheb je dan een probleem en moet je vloerverwarming aanleggen en de woning extra goed isoleren om het comfortabel warm te krijgen.

Dat grapje kan wel eens 50.000 euro kosten, anderhalf jaarsalaris voor een modale huisvader. Hoe moet dat in een huis met houten vloeren? Een hybridesysteem (6.000 euro) kan dan uitkomst bieden: een warmtepomp met verdorie toch weer een klein gasketeltje als steun in de rug. Komen we toch niet van het gas af.

In de Volkskrant geven twee ingewijden (Arie en Martin Kroon) nuchter – beter: ontnuchterend – commentaar op al die hosannageluiden. Zij vinden dat de installatiebranche een te rooskleurig beeld schetst. Het milieurendement en de terugverdientijden worden steevast te gunstig ingeschat. Warmtepompen vinden zij sjoemeldiesels. Elektriciteit wordt nu nog grotendeels met fossiele brandstoffen opgewekt. Maar hybride systemen verdien je gewoon niet terug.

En als er geen zon of wind is, komt er toch weer gas, kolen of kernenergie aan te pas. Maar afgezien van de financiering en het draagvlak; Nederland komt tienduizenden vakmensen tekort om miljoenen gebouwen en bouwsels versneld energieneutraal te maken. Wiebes, toch al niet zo succesvol in zijn vorige ambtsperiode als staatssecretaris van Financiën, moet van de hr-ketels afblijven, omdat die ook na 2020 miljarden kuub gas en kooldioxide besparen, zo luidt het oordeel van mensen die het weten kunnen.

Kortom, veel geschreeuw, maar weinig wol. Maar wel dure wol, want we moeten het nog maar zien hoe al die miljoenen gebouwen en bouwsels (kassen, stallen en dergelijke) verwarmd kunnen worden. En wat te denken van de energie die nodig is om treinen te laten rijden, straatverlichting te laten branden of warmtepompen aan de praat te krijgen én te houden. Ach, hoe dom, die lopen natuurlijk op gas. Misschien moeten we nu alvast voor medio 2020 een afspraak plannen met de installateur voor het plaatsen van een hr-ketel? Dan stellen we ten minste twaalf jaar diepte-investeringen uit in installaties met kinderziekten.

Over de auteur:
Tom Berkhout is hoogleraar Real Estate aan Nyenrode Business Universiteit.

Deze column verscheen in Vastgoedmarkt van mei 2018.

Reageer op dit artikel