Stroominfarct zegt veel over de staat van deze neoliberale bananenrepubliek

De stikstofcrisis is nog lang niet opgelost, maar een nieuwe dient zich alweer aan. Het stroominfarct, blogt Erik Wiegerinck.
Delen:

En ook met deze crisis lopen we wederom voorop in Europa. Een twijfelachtige eer… Inderdaad ‘te zot voor woorden’, zoals Jan-Willem Jeucken, regiomanager Europa bij het Amerikaanse vastgoedsoftwarebedrijf Yardi, deze zoveelste Nederlandse crisis typeerde bij het ontbijtnieuws van Vastgoedmarkt tijdens de Provada.

Jeucken reageerde op een opmerking van Guido Verhoef, head private real estate bij de grote Nederlandse pensioenbelegger PGGM, tijdens de ronde tafel van Vastgoedmarkt onder mijn leiding over de uitdagende omstandigheden op de vastgoedbeleggingsmarkt. Volgens Verhoef is het niet uit te leggen aan een Amerikaans pensioenfonds wanneer gebouwen hier niet kunnen worden aangesloten op het stroomnet. Kapitaal is vloeibaar, liet hij er waarschuwend op volgen.

De markt kan het beter…

Het nieuws dat nieuwe en uitbreidende logistieke en industriële bedrijven in Limburg en Brabant tot 2028 kunnen wachten op stroomaansluitingen is het zoveelste bewijs dat de kreet ‘de markt kan het beter’ een loze kreet is, zoals een ingezonden brievenschrijver in De Limburger recentelijk verzuchtte. Ik ben het roerend met Herman Pennekamp uit Heel eens. Dat bijna religieuze geloof in een kleine overheid van de afgelopen decennia breekt ons aan alle kanten op. En staat aan de basis van veel van de huidige crisissen. Of nu gaat om ruimtelijke ordening, woningbehoefte, milieubelasting en energievoorziening.

Speciale coördinator

Ondertussen moet een speciale stroomcoördinator van minister Jetten van Klimaat en Energie samen met de provincies Brabant en Limburg en Economische Zaken zo snel mogelijk bekijken hoe de beschikbare ruimte op het overbelaste stroomnetwerk in die provincies maximaal kan worden benut. Dat is afgesproken bij spoedoverleg in het provinciehuis in Den Bosch. Ook is besloten tot een reeks maatregelen om te voorkomen dat nieuwe bedrijven in Limburg en Noord-Brabant niet meer kunnen worden aangesloten op het elektriciteitsnet.

Geen aanbeveling

De nieuw aangestelde coördinator, Ben Voorhorst, was tot 2021 operationeel directeur bij netbeheerder Tennet. Dat lijkt me bepaald geen aanbeveling. Tennet mag immers in hoge mate verantwoordelijk worden gehouden voor het huidige stroominfarct in Zuid-Nederland. Is bijvoorbeeld nooit eerder bij Voorhorst en zijn toenmalige collega’s de gedachte opgeborreld dat de energietransitie ook weleens consequenties zou kunnen voor de zwaarte van het stroomnet? Het Klimaatakkoord van Parijs dateert van 2015. ‘Slechts’ zeven jaar geleden…

Overal problemen

Het dreigende stroominfarct beperkt zich niet tot het zuiden van het land. Overal hebben netbeheerders collectief liggen slapen. Een steeds groter deel van de twee congestiekaartjes die diezelfde netbeheerders op internet publiceren, kleurt dan ook rood. Het ene kaartje heeft betrekking op de afnamemogelijkheden van zelfopgewekte stroom. Het andere kaartje betreft de mogelijkheden om überhaupt een nieuwe aansluiting te krijgen. De komende tijd zal Nederland alleen maar roder worden.

Klemmend beroep

Om uit de energie-impasse te komen doen Tennet en de provincies ondertussen een klemmend beroep op bedrijven om vrijwillig in kaart te brengen hoeveel stroom zij verbruiken. Vaak ligt de gereserveerde hoeveelheid stroom veel hoger dan het daadwerkelijke verbruik. Daarnaast houdt Tennet de nieuwe aanvragen in de gaten die al wel zijn binnengekomen maar voorlopig nog niet nodig zijn. Dat is ook gereserveerde stroom die (nog) niet wordt afgenomen.

Totale miskleun

Het zoveelste brandjes dus in deze neoliberale bananenrepubliek. Minister Jetten moet nu eens gewoon erkennen dat de privatisering van de elektriciteitsbedrijven een totale miskleun is gebleken. Een overheid die niet beschikt over eigen kennis en kunde op dat vlak staat feitelijk met lege handen. Want alleen dan kan overheid proactief optreden en problemen vóór zijn in plaats van de ene brand naar de andere blussen. De markt kan veel en we moeten uiteraard niet naar een planeconomie, maar een cruciale infrastructuur moet je domweg niet aan bedrijfsleven overlaten. Renationaliseren die hap!

Dit vind je misschien ook interessant