nieuws

Groeistad Den Haag snakt naar nieuwe woningen en ov

Projectontwikkeling

Groeistad Den Haag snakt naar nieuwe woningen en ov
Grotiusplaats-Den-Haag-mvrdv-Provast

Het nieuwe Haagse stadsbestuur moet de focus leggen op woningbouw en een betere ontsluiting van bestaande en nieuwe woongebieden. Daarbij moet het college marktpartijen expliciet zeggen in welke gebieden het wel en niet zal investeren.

Dat zei de Haagse VVD-fractievoorzitter Boudewijn Revis eind maart in het Scheveningse Zuiderstrandtheater tijdens de 24e editie van het congres Den Haag Vastgoed, georganiseerd door Spryg Real Estate Academy. De VVD in Den Haag is met Groep De Mos de grote winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen. Zorgen over een scherpe koerswijziging met waarschijnlijk een populistische partij in het nieuwe stadsbestuur, heeft Revis niet. ‘Ondanks de vele verschillende samenstellingen van het college is het stadsbestuur de afgelopen decennia koersvast gebleken. Ondanks crises en verkiezingen is Den Haag achttien jaar blijven investeren in een nieuw en aantrekkelijker centrum.’

Het ligt voor de hand dat de VVD ook in het nieuwe college zitting zal nemen. Ideeën welke richting het uit zou moeten, heeft de demissionaire wethouder wel. ‘Als college moeten we marktpartijen duidelijkheid geven in welke gebieden we wel en welke we niet grootschalig gaan investeren. Dat hebben we gedaan met een langdurige gebiedsontwikkeling als de Binckhorst. De focus van het nieuwe college moet liggen op een goede ontsluiting met openbaar vervoer. De meest succesvolle woninglocaties zijn de gebieden waar een goede ontsluiting is of komt.’

Om te voorkomen dat Den Haag dichtslibt, zijn nu al grootschalige investeringen in het ov nodig, stelt David van Keulen, hoofd Mobiliteit Den Haag. ‘Den Haag krijgt er 100.000 inwoners bij. Dat betekent 300.000 extra verkeersbewegingen per dag. De stad kan dat niet aan. Gebieden als Scheveningen, Kijkduin en de Uithof moeten binnen 15 minuten bereikbaar zijn vanaf het centrum. Nu duurt dat vaak het dubbele. Ook zouden Gouda, Dordrecht en Leiden rechtstreeks per lightrail verbonden moeten worden met Scheveningen. Dat kost een slordige 3 miljard euro. Amsterdam, Rotterdam en Utrecht lopen tegen dezelfde infrastructurele problemen aan. Samen met de andere G4-steden voeren we een lobby bij het Rijk.’

De betere bereikbaarheid moet gerealiseerd worden via drie ov-corridors, blijkt uit bestuurlijke stukken. De Koningscorridor legt de verbinding met allo economische toplocaties; de Binckhorst, het centrum en Madurodam worden op elkaar aangesloten met een verlenging richting Zoetermeer, Delft en Rotterdam. De Leyenburgcorridor verbindt het centrum beter met de wijken Transvaal, Leyenburg, Den Haag Zuidwest en Loosduinen. En de Oude Lijn behelst een metronetwerk op de huidige treinverbinding met Leiden, Rotterdam en Dordrecht.

Langs deze hoofdassen wil Den Haag 50.000 woningen en meer werkgelegenheid realiseren. Op welke locaties en gebieden de stad precies inzet, kan wethouder Revis nog niet zeggen. ‘Dan moet er eerst een collegeakkoord liggen.’ Wel stelde hij dat Den Haag blijft investeren in hoogwaardige openbare ruimten. ‘Omdat Den Haag gedomineerd wordt door appartementsgebouwen, is een goede buitenruimte cruciaal.’ Ook moet de stad wat Revis betreft, iets extra’s doen voor middeninkomens. ‘Om te zorgen dat middeninkomens kunnen blijven wonen in Den Haag, zouden we bijvoorbeeld woonwerkcontracten moeten regelen voor leraren.’

Henk Harms, directeur ontwikkeling en realisatie Den Haag, valt zijn wethouder bij. ‘Een goede openbare ruimte waar mensen elkaar ontmoeten en die optimaal bereikbaar is, is van doorslaggevend belang. Het gaat om het verbinden van de gebouwen met de omgeving. Die verbinding is belangrijker dan het gebouw zelf. Helemaal omdat we in een compacte stad aan zee de hoogte in moeten. Zo krijgen we veel aanvragen voor hoogbouw in het Central Innovation District, de driehoek tussen stations Centraal, Hollands Spoor en Laan van NOI.’ Om welke initiatieven het gaat, kan hij nog niet zeggen. Wat wethouder Revis betreft mogen nieuwe gebouwen best nog hoger worden. ‘Nu is de maximale hoogte rond centraal station 140 meter en op de Binckhorst 120 meter. Dat kan nog wel hoger.’

Den Haag bouwt wel genoeg woningen, laat Harms weten. ‘Den Haag groeit enorm. De afgelopen zes jaar gingen we van 500.000 naar 533.000 inwoners. De komende vijf jaar komen daar nog 27.000 inwoners bij. De komende vijftien à twintig jaar hebben Rotterdam en Den Haag elk 50.000 extra woningen nodig, tegen 20.000 in de omliggende gemeenten. In 2017 is gelukkig een recordaantal van 4.000 woningen opgeleverd. Dit jaar worden nog eens 4.000 woningen in aanbouw genomen. Bijna al deze nieuwbouw is binnenstedelijk. De capaciteit van onze dienst stedelijke ontwikkeling is na 2015 verdubbeld. Desondanks moeten ontwikkelaars even in de wachtrij, doordat het aantal ingediende projecten exponentieel is gegroeid.’

Een van de al bekende hoogbouwprojecten is van Provast. Eind dit jaar start de Haagse ontwikkelaar met de bouw van twee woontorens van 120 en 100 meter op de Grotiusplaats tussen het centraal station en het Beatrixkwartier. Volgens Provast-partner Boudewijn Hellingman kan de hofstad zijn groei best binnenstedelijk opvangen. ‘Er is een extreem grote trek naar Den Haag. In 2040 zal Den Haag 625.000 inwoners tellen. Maar er zijn nog genoeg woonlocaties beschikbaar in de stad. Alleen moet je dan wel de monofunctionaliteit van bepaalde gebieden doorbreken en verkeersbarrières opheffen. Dat doen wij met ons project Grotiushof. Van een braakliggend terrein met halflege kantoren, doorsneden door de tunnelbak van de A12 en tegenover een sfeerloos plein van het Justitiegebouw maken wij een hoogwaardig woon- en verblijfgebied met 655 appartementen en een horecaterras aan een groen plein. Het plein creëert Den Haag door de Utrechtse Baan te overkluizen. Door dit project kan Den Haag weer ongeveer 1.300 young professionals huisvesten en realiseren we een groene loper tussen Den Haag Centraal en het Beatrixkwartier.’

Een ander ambitieus woningproject binnen het CID de transformatie van het voormalige ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Vorm en MRP transformeren dit complex aan station Laan van NOI naar woongebouwen met horeca en werkruimten in de plint, vertelt MRP-directeur Paul Trip. ‘Het huidige complex van 69.000 m2 bvo (49.000 m2 vvo) bestaat uit zestien gebouwen. Wij breiden dat metrage uit naar 100.000 m2 bvo door flink de hoogte in te gaan. Op dit moment verhuren we de ruimte aan de HSD-startupcampus, de horeca-academie, startup Wolk, een koffiebar en statushouders. Den Haag overweegt er ruimte te huren voor startups; de stad wil hen faciliteren en het naastgelegen Beatrixkwartier is te duur voor beginnende bedrijven. De herbouw van het oude ministerie zal plaatsvinden tussen 2020 en 2024.’

Een derde CID-project vindt plaats op het Koningin Julianaplein. Den Haag laat onder dit stationsplein nu een parkeergarage voor 8.000 fietsen bouwen. Voorjaar 2019 beginnen Amvest en Synchroon met de bouw van twee 90 meter hoge torens met 370 appartementen en 2.700 m2 retail, horeca en co-working. De helft zal bestaan uit koop en de andere helft uit huur. De middeldure huurwoningen neemt Amvest af, Arcade is de beoogd afnemer van 51 sociale huurwoningen. Parkeerruimte voor auto’s komt er niet, verklaart Amvest Heleen Aarts, directeur Gebiedsontwikkeling van Amvest. ‘Met Den Haag hebben we een parkeernorm van nul afgesproken. De woningen zijn voornamelijk bestemd voor een jonge doelgroep voor wie de stad hun huiskamer is en een auto onbelangrijk is. Op zo’n ov-knooppunt is daar weinig behoefte aan. Amvest zit veel op stationslocaties. In onze parkeerportefeuille zit veel leegstand; dat geldt ook voor onze parkeergarage van ons naastgelegen appartementsgebouw van New Babylon. We stellen wel deelauto’s beschikbaar die in deze garage zullen staan. De geplande bouwstart is voorjaar 2019, de bouwtijd is twee jaar.’

Dagvoorzitter Bart van Breukelen raadt de ontwikkelaars aan het momentum te pakken. ‘Enkele jaren geleden was gebiedsontwikkeling dood. In een stad als Den Haag is het weer helemaal terug zoals in de Binckhorst te zien is. Het is heerlijk dat we met onze investeringskracht en creativiteit weer projecten kunnen ontwikkelen en ook de gemeente meedoet. Koester dat. Want over een paar jaar komt er vast weer een periode dat het lastiger wordt’, besloot het TBI-bestuurslid en Neprom-voorzitter.

Reageer op dit artikel