blog

De verdwazing van bestuurlijk Nederland

Projectontwikkeling

Het verdozingsei is gelegd. Het moet minder, compacter, geconcentreerder en multifunctioneler, zo concluderen de Rijksadviseurs in het eind oktober uitgebrachte advies over (X)XL verdozing.

De verdwazing van bestuurlijk Nederland
Erik Wiegerinck

Bovendien mogen nieuwe distributiecentra alleen nog gebouwd worden op bestaande bedrijventerreinen, en bij hoge uitzondering op grond die nu nog ‘groen’ is – en dan alleen bij speciale ‘clusters’ van bedrijfshallen, stelt het college. Dus geen of vrijwel geen nieuwe dozen meer in de groene weide.

Ik vreesde al het ergste. Tijdens een door Vastgoedmarkt georganiseerd rondetafelgesprek op de Provada hoorde ik Berno Strootman, Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving,  zeggen dat ‘de maatschappelijke kosten van de huidige manier waarop logistieke dozen worden ontwikkeld veel hoger zijn dan de maatschappelijke opbrengsten’. Zijn adviezen zijn geheel in lijn met dat prikkelende statement.

Ik zeg niet dat het rapport louter onzin bevat. Grond is schaars in dit overbevolkte land, en je kunt het inderdaad maar één keer uitgeven. Concentratie van nieuwe ontwikkelingen in een aantal clusters, lijkt me best het overwegen waard. Zet ze op strategische locaties neer, met een goede infrastructuur en voldoende aanbod van arbeid. Wat je niet wil is dat iedere ambitieuze wethouder aan de rand van de gemeente een logistiek bedrijventerrein plant. Dat moet je veel meer regionaal, provinciaal en wat mij betreft ook nationaal afstemmen.

Ik vraag me wel af wie de sanering van de lint-en solitaire XXL-locaties, die volgens de Rijksadviseurs moeten verdwijnen, gaat betalen. Zo’n sanering loopt al snel in de vele miljarden, gezien de tientallen miljoenen euro’s die een enkel XXL-dc kost en dan heb ik nog niet eens over de kostbare magazijninstallaties. Een enorme kapitaalsvernietiging! Veel XXL-locaties zijn hooguit een paar jaar oud. Zo’n sanering  komt er  waarschijnlijk dan ook nooit, gewoon veel te duur.

De vergelijking met de clustervorming van tuinbouwkassen die Strootman en de zijnen maken, klopt bovendien niet. Bij tuinbouwkassen doet het er bedrijfseconomisch weinig toe waar ze precies liggen. Voor distributiecentra geldt dat in veel minder mate. Elke onnodige kilometer betekent extra kosten en derhalve ook extra milieudruk.

Het is natuurlijk niet voor het eerst dat logistieke centra weerstand oproepen. Ik herinner me nog de hoogtijjaren vóór de val van Lehman Brothers toen veel gemeentebestuurders hun neus optrokken voor zo’n saaie doos. ‘Want distributiecentra vreten ruimte en bieden slechts een handvol laagwaardige arbeidsplaatsen’, was de teneur. Vervolgens kwam de crisis, liep de werkloosheid op, raakten gemeenten hun grond aan de straatstenen niet kwijt en werden de spaarzame logistieke projecten overal met open armen ontvangen.

Van dat alles is geen sprake meer. Logistieke bedrijven weten van gekkigheid niet meer waar ze alle mensen vandaan moeten halen, zei ik al in een eerdere column hierover. Gemeenten en provincies kunnen het zich kennelijk weer permitteren om ‘kritisch’ te doen. Veelzeggend vind ik in dit verband ook dat een man als Erik van Merrienboer (PvdA), gedeputeerde Ruimte en Wonen van Noord-Brabant, tijdens het symposium in Rotterdam waar het rapport werd gelanceerd, het belang van de vele Europese dc’s in zijn provincie in twijfel trekt. Bestuurlijke verdwazing ten top! We zijn de aanlegsteiger van Europa. Logistiek is onze core business. Je zou bijna hopen op een recessie om dergelijke bestuurders bij zinnen te brengen.

Reageer op dit artikel