nieuws

Jaap van Rhijn: ‘Ik ben toe aan een maatschappelijke uitdaging’

Loopbaan

Jaap van Rhijn (53) – de afgelopen twaalf jaar CEO en partner van Boer Hartog Hooft en Colliers International Nederland – begint op 1 januari als programmadirecteur herontwikkelingslocaties bij de Amsterdamse zorginstelling Cordaan. Daarmee neemt deze vastgoedman-tegen-wil-en-dank afscheid van de vastgoedsector.

Jaap van Rhijn: ‘Ik ben toe aan een maatschappelijke uitdaging’
Jaap van Rhijn

De aankondiging van zijn vertrek bij Colliers kwam voor de buitenwereld als een verrassing, maar voor zijn naaste medewerkers en vertrouwde relaties niet echt.  ‘Ik ben 53 en heb de mogelijkheid om nog een nieuwe stap in mijn loopbaan te zetten. Twaalf jaar lang heb ik leidinggegeven aan eerst Boer Hartog Hooft en daarna Colliers Nederland. Na de succesvolle toetreding tot Colliers International in 2010 heb ik de enorme groei van deze internationale vastgoedadviseur in Nederland kunnen aansturen. In deze periode van zeven jaar groeide het aantal medewerkers van 40 naar 330.’

Successen

Belangrijke successen die Van Rhijn met Colliers in Nederland boekte, waren de overnames van Urban Properties in 2013 en AOS Group in 2014. Maar vooral het binnenhalen van de WPM Groep in 2016 maakte van Colliers Nederland een adviseur met het totale spectrum aan relevante vastgoeddiensten in huis. Colliers Nederland werd daarbij ook – na Cushman & Wakefield, CBRE en JLL – definitief de vierde grote internationale vastgoedadviseur in ons land.

Groei

Ouderen, zorgvastgoed
De succesvolle groei van Colliers Nederland zette Van Rhijn echter aan het denken over zijn toekomst. ‘Langzaam maar zeker vormde zich dit jaar bij mij het gevoel dat ik nog een keer iets anders zou willen doen. Toen ik na mijn middelbare school moest beslissen wat ik ging studeren, heb ik getwijfeld tussen medicijnen en civiele techniek. Het werd uiteindelijk Delft waar ik een ingenieursopleiding volgde. Mijn vader was ziekenhuisdirecteur en mijn vrouw is huisarts. Zorg en maatschappelijk relevant opereren zijn dus al langer nauw aan mij verwant.’

Goede reputatie

Hoewel Van Rhijn in de vastgoedsector zich niet nadrukkelijk manifesteerde als een grote dealmaker, iets wat hij toegeeft, heeft hij het afgelopen decennium een uitstekende reputatie opgebouwd. Juist omdat hij zich zo onderscheidde met zijn uitgesproken standpunten over integriteit in het vastgoed, de noodzaak om te verduurzamen en het belang van de maatschappelijke aspecten van vastgoed. Daarnaast is hij een breed gewaardeerde pleitbezorger geweest voor de vastgoedbelangen en vastgoedposities van Amsterdam, een stad waar hij zich zeer verknocht aan voelt.

Autonome denker

Waarom dan toch die beslissing om terug te treden? ‘Als ik terugkijk op mijn loopbaan, heb ik altijd totaal verschillende dingen kunnen doen. Ik heb gewerkt bij een ingenieursbureau en bij Twijnstra Gudde. Ik heb me beziggehouden met baggeren en sloopwerken, was projectmanager bij de Amsterdam Arena, interim-directeur bij het Noorder Dierenpark en hoofd Corporate Real Estate bij ABN Amro. Daarna heb ik alles bij elkaar 16 jaar bij Boer Hartog Hooft/Colliers gewerkt. Mensen zien mij als een autonome denker die zich graag inzet voor de toekomst van een organisatie en daar voel ik me goed bij. Ik heb zelf de streep getrokken onder mijn loopbaan bij Colliers. Als je eerlijk bent naar je zelf, was ik aan het einde van een lange en mooie reis gekomen, waar ik met volle teugen van heb genoten.’

Hij laat Colliers Nederland niet verweesd achter. ‘De organisatie staat als een huis en is nu op zoek naar een opvolger. Dat er gekozen is om mijn vriend Dirk Bakker, partner en head of Emea Hotels, als interim aan te wijzen, is gebeurd in goed overleg en vind ik ook een logische keuze. Maar wie mij gaat opvolgen is een zaak van Colliers. Daar bemoei ik me in het geheel niet mee.’

Zorg, stenen en technologie

Jaap van Rhijn treedt dus per 1 januari in dienst bij de Amsterdamse zorginstelling Cordaan, waar hij al langer mee te maken had vanuit zijn werkzaamheden bij Colliers. ‘Cordaan is innovatief in de zorg, waarbij mijn ervaring ingezet kan worden voor maatschappelijke vraagstukken. De essentie draait om de goede combinatie van zorg, stenen en technologie. Dat trok me zeer aan.’ De vraag naar zorg is al groot in een stad als Amsterdam en groeit zeker verder, weet Van Rhijn. ‘Daar moeten we op inspelen. Ik zal me vooral bezighouden met de locaties die voor de langere termijn herontwikkeld moeten worden en zo ook in de toekomst beschikbaar blijven voor de zorg.’

Jaap van Rhijn neemt daarmee eind december min of meer afscheid van het commercieel vastgoed, maar hij doet dat zonder een moreel dedain. ‘Ik heb een geweldige tijd gehad bij Boer Hartog Hooft en Colliers en sta achter wat ik daar heb gedaan. Ik heb nooit problemen gehad met het feit dat er met vastgoed geld wordt verdiend. Het rendement dat vastgoed oplevert, zorgt in veel gevallen voor continuïteit in onze maatschappij. Als ondernemer weet ik hoe belangrijk financieel rendement is voor de continuïteit van een organisatie. Maar er is ook zo iets als maatschappelijk rendement. En daar komt nu voor mij het hoofdaccent te liggen.’

Cordaan, Amsterdamse zorginstelling met eigen vastgoed

‘Voor het ideaalplaatje, namelijk gelijkvloerse woningen met voorzieningen, diensten en winkels in de buurt, moet Cordaan samenwerken. Dat kunnen wij niet allemaal zelf, maar we hebben wel locaties. We krijgen de laatste jaren partijen langs die zeggen: ‘Doe me maar al uw vastgoed’. Nou, dat doen we dus niet. Juist niet. Want dan zijn we de mogelijkheid kwijt om dit in gang te zetten. Als we samenwerken met corporaties en investeerders kan dit een vliegwieleffect krijgen voor het wonen voor ouderen, maar ook een vliegwieleffect voor verdere vernieuwing van de zorg.’

Dit zei de CEO Eelco Damen van Cordaan een paar jaar geleden tegen het Parool. Hoeveel vastgoed de zorginstelling exact op de balans heeft staan, is echter onbekend. Cordaan is een stichting en publiceert dit soort informatie niet. Ook niet in de jaarverslagen, die wat de financiële kerncijfers betreft, slechts summiere informatie bevatten.

Update: lees ook de op 23 december 2017 gepubliceerde correctie ‘Cordaan wel transparant over vastgoed’.

Over 2016 publiceerde Cordaan trouwens helemaal geen jaarverslag, maar een ‘jaarbeeld’ met als enige kerncijfers de inkomsten (340 miljoen euro), het aantal cliënten (10.438), het aantal medewerkers (5.381) en het aantal vrijwilligers (1.961). In het nawoord zegt de raad van bestuur over 2016 ‘zwarte cijfers’ te hebben geschreven, zonder echter publiekelijk toe te lichten hoe die er uit zien. Volgens andere bronnen haalde Cordaan over 2016 een positief resultaat van 2,5 miljoen euro, tegen 3,6 miljoen over 2015. De zorginstelling kamp al jaren met inkrimpingen (in 2016 waren er 148 fte’s minder) en bezuinigingen.

Op de website is ook weinig terug te vinden over het vastgoedbezit, alleen dat ‘Cordaan jaarlijks 20.000 mensen voor een langere of kortere periode zorg biedt vanuit 120 locaties en 60 thuiszorgteams in alle wijken van Amsterdam en Diemen, maar ook in Huizen en Nieuw-Vennep. (-) Als één van de grootste zorgorganisaties van Amsterdam wil Cordaan verantwoordelijkheid nemen voor de ontwikkeling van de langdurige zorg in de stad.’

Lange geschiedenis

Zorgvastgoed
Cordaan kent een geschiedenis die teruggaat naar 1683, en wel naar de opening van het Oude Vrouwenhuis Huys Amstel 51, tegenwoordig beter bekend als de Hermitage. Maar de brede zorginstelling met de naam Cordaan gaat slechts terug naar 2006, toen de Verenigde Amstelhuizen en IJlanden fuseerden. Sindsdien hebben Stichting AGO en Amsterdam Thuiszorg zich ook bij Cordaan aangesloten en begin 2014 kwam ook de Joodse ouderenzorginstelling Beth Shalom erbij. Het hoofdkantoor van Cordaan is gevestigd in het Havengebouw over vijf verdiepingen, aan de westkant naast het Centraal Station, dat sinds twee jaar eigendom is van Cor van Zadelhoff.

Transformeren

Vorig jaar maakte Cordaan bekend ‘de komende zeven jaar een groot deel van haar zorgvastgoed te transformeren en te verduurzamen’. Uit de informatie over dit voornemen kan worden opgemaakt dat de zorgorganisatie over meer dan 100 vestigingen/locaties en 2100 woningen in Amsterdam, Diemen, Huizen en Nieuw-Vennep beschikt. Deels in eigendom en deels gehuurd van woningcorporaties en institutionele beleggers. Naar verluidt, beschikt de zorginstelling op dit moment 150 locaties, waarvan ongeveer een derde in eigendom is.

Voor deze transformatie selecteerde Cordaan een drietal consortia: Duet (Facilicom en Ucility), Dura Vermeer samen met Eneco en BBN Adviseurs en Care&Co (Van Wijnen, Buro SBH, DGMR, Kuijpers en Bureau Ouderenzorg). In de perstoelichting staat verder: ‘Cordaan kiest voor een raamovereenkomst met deze drie consortia, omdat zij voor het verbeteren en optimaliseren van de vastgoedportefeuille optimaal kan profiteren van de kennis, kunde en het lerend vermogen van de markt. (-) Het betekent dat Cordaan niet meer, zoals in het verleden gebeurde, zelf de vastgoedplannen uitwerkt en alles tot achter de komma berekent. Zij geeft de consortia de ruimte, om met behulp van de beschrijving van de ambities van Cordaan en het beschikbare budget, zelf de beste aanpak te bedenken voor de transformatie van een specifiek gebouw.’

Omdat Jaap van Rhijn pas op 1 januari 2018 in dienst treedt bij Cordaan, onthoudt hij zich van gedetailleerd commentaar over zijn nieuwe functie: ‘Waar de drie consortia zich mee bezig houden is de grootschalige renovatie van bestaande zorgcomplexen. Mijn taak zal bestaan uit de herontwikkeling van verouderde dagbestedingslocaties.’

Over de auteur
Ruud de Wit is voormalig hoofdredacteur van Vastgoedmarkt.

Dit artikel is verschenen in Vastgoedmarkt van december 2017.

Reageer op dit artikel