blog

Kenniscampussen en vastgoed

Geen categorie

Kun je innovatie en Research & Development op een hoger niveau brengen door meer science parken, research parken, technologieparken, campussen, en dergelijke aan te leggen? Nee en ja.

Nee, omdat tal van andere factoren een rol spelen zoals aanwezigheid van toponderzoekers en onderzoeksfaciliteiten, beschikbaarheid van venture capital en mogelijkheid tot participatie in publiek-private onderzoeksprogramma’s. Ja, omdat internationaal onderzoek laat zien dat ‘new technology based firms’ op science parks beter presteren in termen van omzetgroei, werkgelegenheidsgroei, intensiteit van relaties met universiteiten en adoptie van nieuwe technologieën.

Nederland kent nog maar weinig volwaardige science parken, ook wel campussen genoemd. De meest volwaardige tot nog toe zijn het BioScience Park in Leiden, Science Park Watergraafsmeer in Amsterdam, Kennispark Twente in Enschede en de WUR Wageningen/Food Valley in Wageningen samen met de twee open innovatiecampussen rond private R&D-centra (High Tech Campus Eindhoven met onderzoekscentrum van onder andere Philips en NSP Semiconductors; Research & Business Campus Chemelot in Sittard-Geleen rond DSM en SABIC).

Het zijn alle hoogwaardige locaties, met belangrijke kennisdragers (universiteit, technologisch topinstituut, hogeschool, R&D-centrum van groot bedrijf), waar open kennisuitwisseling actief wordt gestimuleerd. Een fiks aantal bedrijven is bij deze campussen afgekomen op dit R&D-profiel.

Naast de zes genoemde campussen zijn er in Nederland nog 49 (!) andere campussen of initiatieven daartoe, zo blijkt uit recent onderzoek van Buck Consultants International in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. Drie kwart zit nog in de ideeën- of opstartfase, wat betekent dat de komende tijd nog tal van ‘campussen’, ‘science parken’, ‘technologieparken’ op stapel staan.

Een aantal van deze initiatieven kwalificeren we niet als campus, zoals hiervoor aangeduid, maar er zijn ook achttien initiatieven die kansen hebben om uit te groeien tot een volwaardige campus, dat wil zeggen ook mét kritische massa van bedrijvigheid. Sommige zitten nog in de ideeënfase (bijvoorbeeld AMC Medical Business Park en Sensor Information Parc Assen); andere zijn al aan het groeien (bijvoorbeeld Space Business Park Noordwijk, UMC/Mercator Science Park Nijmegen).

Veel mensen willen er meewarig naar kijken: te veel initiatieven en te weinig successen tot nog toe. Aan de andere kant zijn dit soort campussen natuurlijke kristallisatiepunten voor kenniswerkers en R&D-afdelingen, voor open innovatie en publiek-private R&D-samenwerkingsverbanden. En in de internationale concurrentiestrijd om R&D-centra en kenniswerkers kan een goede campus voor een regio een troef van formaat zijn.

De vastgoedsector vindt campussen moeilijke initiatieven. Universiteiten zijn lastig om zaken mee te doen en in incubatorgebouwen heb je steeds te maken met wisselende huurders. Toch zien we in andere landen vastgoedfondsen (of aanzetten daartoe) met alleen maar dit soort high tech parken. Ontwikkelaars kunnen op hun beurt samen met kennisinstellingen en overheden gebouwen/laboratoria realiseren.

De overheid springt vaak in financiële zin bij, omdat de complexiteit groot is en het uitgiftepatroon grillig, waardoor een marktconforme commerciële exploitatie lastig is. Ook in de komende jaren, die volop in het teken zullen staan van bezuinigingen door overheden, zullen campussen ‘love baby’s’ zijn van provincies en gemeenten. Voor vastgoedspelers met inlevingsvermogen in de wondere wereld van professoren en kenniscentra en met uithoudingsvermogen een interessante kans.

Deze column is eerder gepubliceerd in Vastgoedmarkt december 2009.

Reageer op dit artikel