blog

Onprofessionele taxatiediensten

Geen categorie

Sinds de komst van het Nederlandse Register Vastgoed Taxateurs (NRVT) op 1 januari 2016 is er nogal wat veranderd in het leven van de vastgoedtaxateur. Dit register is het resultaat van een initiatief van verschillende beroeps- en brancheverenigingen en van de registers voor makelaars en taxateurs.

Onprofessionele taxatiediensten
Tom Berkhout

Vanwege het publieke belang van vastgoedwaarderingen zagen en zien zowel marktpartijen als toezichthouders de noodzaak om op basis van zelfregulering te komen tot meer eenduidigheid en verdere professionalisering in de taxatiebranche. Het NRVT wil de onafhankelijkheid, integriteit en de kwaliteit van de registertaxateur bewaken, waarborgen en bevorderen. Het beoogt het publiek belang van vastgoedwaarderingen te dienen. Bij elkaar genomen een ambitieus initiatief. De uiteenlopende doelstellingen laten zich navenant vertalen in een uitgebreid pakket regels waaraan de registertaxateur zich moet houden. Voorop staat dat hij het publieke belang moet dienen en niet het specifieke belang van zijn opdrachtgever.

Op de vastgoedtaxateur zijn nu centrale gedrags- en beroepsregels van toepassing. Het tuchtrecht is centraal en onafhankelijk van het NRVT ingericht. Daarnaast zijn er nog zogenoemde Kamerreglementen van toepassing op de taxateurs die bij één of meerdere kamers (Bedrijfsmatig Vastgoed, Landelijk en Agrarisch Vastgoed, Wonen en WOZ) zijn aangesloten. Deze Kamerreglementen lijken heel erg op elkaar. Centraal staat de definitie van de dienst die een vastgoedtaxateur levert: professioneel taxeren, onafhankelijk, onpartijdig, vakbekwaam en degelijk gefundeerd. Of, zoals de reglementen de ‘professionele taxatiedienst’ omschrijven:  ‘het door een geregistreerd taxateur schatten van en schriftelijk rapporteren over de waarde van vastgoedobjecten, zodanig dat aan de schatting en rapportering in het economische en maatschappelijk verkeer vertrouwen kan worden ontleend.’ Dit is een zeer ruime definitie. Niet alles valt eronder. Bepaalde, nauw omschreven makelaarsdiensten en taxaties voor interne doeleinden worden bijvoorbeeld niet als professionele taxatiedienst aangemerkt. Wat de taxateur nog enige bewegingsvrijheid laat. Daar moet de taxateur zich terdege van bewust zijn. Want als hij een professionele taxatiedienst verricht, wordt een hele set regels met de bijbehorende verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden op hem van toepassing. En dat weegt zwaar. Taxateurs moeten heel goed verantwoorden wat ze doen en de nodige verklaringen afgeven. De voorgeschreven rapportage is uitgebreid. Daarnaast moet hij ook nog de ‘goede praktijken’ van het Platform Taxateurs en Accountants opvolgen. Dat is dan wel geen formele regelgeving, maar als er iets niet goed gaat, zal een (tucht)rechter wel eens de vraag kunnen stellen waarom de professionele taxateur die ‘goede praktijken’ niet heeft nageleefd. Maar, als gezegd, bepaalde diensten en taxaties vallen niet onder de nieuwe regels. En daar betreedt de taxateur een grijs gebied.

Aan een professionele taxatiedienst hangt vanzelfsprekend een prijskaartje. Kwaliteit kost immers geld. Nu willen sommige opdrachtgevers misschien alleen maar zonder al teveel poespas ‘een cijfer’ dat weinig geld kost. Taxateurs zouden wel eens in de verleiding komen om hierin mee te gaan en een taxatieproduct of taxatiedienst kunnen aanbieden dat nét niet onder de definitie en de NRVT-regels zou moeten vallen. Zo zou men dergelijke producten of diensten wel eens kunnen presenteren als ‘opinies’, ‘waarde-opinies’, ‘waarde-adviezen’, ‘waardeverklaring’, ‘waardecertificaat’ of  ‘waarde-indicatie.’ Zo’n ander etiket verhult niet dat het hier in de kern nog steeds om professionele taxatiediensten gaat, met alle verantwoordelijkheden en tuchtrechtelijke gevolgen van dien.

Ik zie heel weinig speelruimte in het begrip professionele taxatiedienst. Het getuigt mijns inziens niet van professioneel opdrachtgeverschap en – nemerschap om aan dit soort praktijken mee te werken. Het levert alleen maar onduidelijke taxatiediensten met onduidelijke verantwoordelijkheden en onduidelijke kaders op. Uiteindelijk is het publieke belang de dupe. En dan zijn we weer terug bij af.

Over de auteur
Tom Berkhout is professor Real Estate Nyenrode Universiteit

Deze column is gepubliceerd in Vastgoedmarkt van oktober 2016 

Reageer op dit artikel