blog

Singapore weet hoe burger wil wonen

Geen categorie

Een artikel in de Business Times, een krant vergelijkbaar met het Financieele Dagblad in Nederland, trok mijn aandacht vorige maand. Het ging om een artikel met (vrij vertaald) als kop: De mening van het publiek inzake ruimtelijke ordening is van weinig belang en van geen waarde.

Mijn interesse was gewekt. Het ging om een interview met Liu Thai-Ker, door velen in Singapore gezien als de architect van de woningbouw en de ruimtelijke ordening gedurende de opbouw. Hij is meer dan 30 jaar werkzaam geweest bij de Housing Development Board (HDB) en de Urban Redevelopment Authority (URA).

Singapore kent veel (sociale) woningbouw, geleid door een semi-overheidsorgaan maar het zijn, anders dan in Nederland, geen huurwoningen maar meestal koopwoningen. Iedereen heeft recht op het kopen van een dergelijke woning en is niet (geheel) afhankelijk van een inkomens- of vermogenstoets. Hetgeen gebouwd wordt is het meest vergelijkbaar met een geplande nieuwbouwwijk in Nederland maar in plaats van grondgebonden woningen zijn het appartementencomplexen, onder meer door de schaarste van de grond.

In Nederland is de laatste jaren veel aandacht voor allerlei initiatieven van bewoners om meer invloed te hebben op het bouwen of ontwerpen van hun eigen woning, al dan niet zelf als opdrachtgever, als co-opdrachtgever of om meer invloed in de ontwerpfase of gedurende het bouwproces. Vanuit de overheid zijn ook allerlei maatregelen om deze initiatieven te stimuleren en bevorderen.

Zelfs de gemiddelde nieuwbouwwijk die gebouwd wordt in Nederland, kent inspraak voor kopers. Woningontwikkelaars komen met verschillende varianten voor een en dezelfde woning. Kortom, zelfs op microschaal hebben kopers van een standaardwoning nog een stem of de badkamer aan de voorkant of achterkant is gelegen.

In Nederland organiseren woningontwikkelaars inspraakbijeenkomsten, ze hebben Facebookpagina’s. Ze hebben klantmanagers in dienst om alle wensen van de kopers in goede banen te leiden. Architecten krijgen opdracht om een en dezelfde woning te voorzien van verschillende plattegronden en van diverse opties als serres aan de zijkant of achterkant, dakkapellen en andere optionele extra’s, allemaal om de kopers tegemoet te komen in zijn wens om de woningen te individualiseren.

Op hoger niveau, bijvoorbeeld een nieuw bestemmingsplan, kent Nederland vele inspraakprocedures, terinzageleggingen en andere mogelijkheden voor burgers en belangenorganisaties om bezwaar te maken en gebruik te maken van hun rechten. Als een bestemmingsplan eenmaal is vastgesteld, na enkele jaren, hebben burgers ook nog mogelijkheden genoeg om bezwaar te maken tegen, op basis van het vigerende  bestemmingsplan, verleende omgevingsvergunningen en om ontheffingen aan te vragen.  

Het interview in de Business Times was van een geheel andere strekking: geef burgers geen tot weinig rechten als het gaat om ruimtelijke ordening, bestemmingsplannen en zelf woningen bouwen en mogelijkheden tot individualisatie. De burgers hebben er toch geen verstand van en begrijpen niet waar het over gaat, pleiten alleen voor hun eigen belang en niet voor het algemeen belang. De overheid moet de beslissingen nemen want die is op de hoogte van wat belangrijk is, hoe bepaalde targets gehaald kunnen worden en ze heeft een langetermijnvisie. Daarnaast, burgers hebben hier helemaal geen tijd voor naast hun normale werk en hebben ook geen ervaring met zelf bouwen en moeten dit dan ook niet willen, volgens Liu Thai-Ker. Kortom, volgens hem is het onnodig, van inspraak in een bestemmingsplan tot het zelf invloed hebben op de gebouwde woning. Die burgers en kopers van woningen hebben helemaal geen mening en het is beter als dat voor hen wordt besloten door een overheid in samenspraak met een handvol door de overheid selecteerde professionals. Naderhand zijn de kopers dan ook altijd erg tevreden, is zijn visie, hetgeen gestaafd werd door enkele voorbeelden uit het verleden.

Hiervoor valt in te brengen dat de Singaporese overheid wel maatregelen moest nemen in de jaren zestig van de vorige eeuw tegen de malariamuggen die Singapore teisterden en de enorme woningnood, maar blijkbaar is de visie niet veranderd met het droogleggen van de moerassen en de verstedelijking van het eiland.

Uiteraard is inspraak in een bestemmingsplan voor burgers niet vergelijkbaar met het zelf bouwen van een woning, maar beide onderdelen van ruimtelijke ordening worden in Singapore als niet gewenst beschouwd en door de overheid en professionals gezien als onnodig, want de overheid is er volledig van op de hoogte wat de individuele burger nodig heeft.

 

Over de auteur 

Laurentien Kok is kandidaat-notaris bij Bird&Bird LLP te ’s-Gravenhage en Singapore

Email: Laurentien.kok@twobirds.com 

 

Dit artikel is gepubliceerd in Vastgoedmarkt van februari 2016 

 

Reageer op dit artikel