blog

Oneerlijk^2

Geen categorie

‘Je moet het niet Oneerlijk deel 2 noemen, maar Oneerlijk in het kwadráát!’, briest en stampvoet een jonge collega met gebalde vuisten en ogen vol vuur wanneer ik haar vertel over het onderwerp van deze column: corporaties die woningen voor een schijntje verkopen. Had zij nu net een paar jaar geleden vóór deze uitverkoop een woning gekocht. Dat frustreert haar in hoge mate. Het gaat immers niet om een paar mooie schoenen dat een week later voor de helft van de prijs in de etalage staat, maar om een kapitale woning.

Oneerlijk^2
Tom Berkhout

Wat is het geval? In heel Nederland stoten corporaties woningen af. Per jaar gaat het om een slordige 12.000 tot 15.000 woningen. Dat aantal zal naar verwachting wel toenemen. Door allerlei – in willekeurige volgorde – frivole financiële escapades, misinvesteringen en economische tegenwinden zijn tal van corporaties opeens ‘asset rich, cash poor’ geworden. En dan moet de winkel noodgedwongen grote uitverkoop houden. De corporaties mogen dat ook van de minister. Eind vorig jaar versoepelde de bewindsman de verkoopregels voor woningcorporaties. Starters en zittende huurders krijgen de kans woningen te kopen met 25 procent korting op de marktwaarde. Er zijn wel wat voorwaarden aan verbonden, maar voor de kopers is zoiets toch maar mooi meegenomen. Zeker met de historisch lage prijzen van dit moment en de lage hypotheekrente. De minister vindt dit prima, omdat er zo weer contant geld vrij komt voor sociale huurwoningen en het eigenwoningbezit wordt bevorderd. Het probleem kan hij politiek en economisch doorschuiven naar de corporaties. Die kunnen op hun beurt, weliswaar in een slanker jasje, met een rammelende zak geld weer opgelucht bouwactiviteiten gaan ontplooien en bovendien ook nog eens een flink deel van de 1,7 miljard euro verhuurdersbelasting gaan betalen. Fijn voor de bouweconomie en de belastingbetalers.
Iedereen dan blij en gelukkig?
Nee. Niet blij zijn eerdere kopers, zoals mijn collega, die hun woningen tegen hogere prijzen hebben gekocht, en potentiële verkopers die met prijsbederf te maken krijgen en hun woningen niet tegen de gehoopte prijs kunnen verkopen. Die vinden deze uitverkoop oneerlijk en stellen zich teweer. Daardoor trekken allerlei partijen zich het lot aan van deze mensen en komen met geruststellend bedoelde berichten. Zo gaan Aedes en de minister voor Wonen nauwlettend in de gaten houden of er geen marktverstoring zal optreden. De Vereniging Eigen Huis is met de NVM een meldpunt begonnen om de effecten van de verkoop van corporatiewoningen in kaart te brengen. Ze kunnen dan eventueel pleiten voor strengere regelgeving en toezicht en om aandacht vragen van de Autoriteit Consument en Markt. Een gang naar Den Haag wordt ook verwacht. Afwachten maar wat een en ander oplevert.
Is dit alles nu ‘oneerlijk in het kwadraat’? Ik denk het niet. Het staat een eigenaar immers vrij om zijn eigendom te verkopen tegen welke prijs dan ook. Ook als dat in de ogen van andere eigenaren prijsbederf oplevert. Maakt het dan nog iets uit dat het hier om corporaties gaat, die op het maatschappelijk speelveld opereren en een sociale plicht hebben? Ook niet: de minister versoepelt de regels voor de corporaties. In die zin is hun handelwijze ook politiek gedekt.
Nee, eerder is de term ‘zuur’ van toepassing. Het is zuur dat sommige corporaties genoodzaakt zijn hun eigendom flink onder de marktwaarde te verkopen en zuur voor de groep die zich benadeeld voelt. Maar zo is het leven nu eenmaal: hier vind je wat, daar laat je wat.

Tom Berkhout, professor of Real Estate Nyenrode Bussiness Universteit
Reacties naar t.berkhout@nyenrode.nl

Reageer op dit artikel