blog

De geschriften over SNS Reaal

Geen categorie

Afgelopen maand heb ik alle boeken en het rapport Hoekstra-Frijns over SNS Reaal gelezen en ook de talrijke commentaren in de pers, inclusief de blogs van voormalig hoofdredacteur van Vastgoedmarkt, Ruud de Wit. Alle schrijvers hebben een eigen inkleuring gegeven en voor hen belangrijke zaken toegelicht.

De val van SNS Reaal, geschreven door vijf redacteuren van het FD, heeft de kenmerken van hun eerdere boek De Vastgoedfraude. Veel informatie over personen en projecten in een stijl die zeker lekker leest, maar minder oog heeft voor het functioneren van SNS Property Finance binnen het SNS concern en de wijze waarop de besluitvorming verliep bij het verlenen van financieringen en het managen van de portefeuille.

In De ondergang van de SNS Bank beschrijft Hetty van der Laar haar strijd om erkenning als klokkenluider. Ik heb waardering voor die rol van haar, omdat uit de andere publicaties blijkt dat signalen over misstanden en onethisch gedrag van medewerkers stelselmatig werden genegeerd. Verder had dit boek wat mij betreft niet geschreven hoeven worden.

Giftig Krediet door Tom Kreling en Esther Rosenberg van de NRC is een uitstekend boek dat gedetailleerd ingaat op de ontwikkelingen in de tijd en de vele issues rondom het management van zowel SNS Property Finance als de top van SNS Reaal. Dit boek laat zien dat er binnen de organisatie ook een aantal mensen was die precies wisten wat er fout ging en die zich hebben ingespannen voor onderkenning van de problemen door het hogere management. Dit boek gaat  meer over de zaak dan over smeuïge verhalen over mensen en gebeurtenissen.

Ten slotte het onderzoeksrapport van de commissie Hoekstra-Frijns. Doel en focus  van dit onderzoek zijn wezenlijk anders dan die van hiervoor genoemde boeken. Hier staat het functioneren van het ministerie van Financiën en De Nederlandsche Bank centraal. Het gaat over de wijze waarop het toezicht op SNS Reaal is uitgevoerd. Ik ben het totaal oneens met Ruud de Wit, die in zijn blog van 27 januari dit rapport voorziet van het judicium ‘Veel fraaie woorden, weinig wol’. Ruud had kennelijk meer onthullingen willen lezen over dubieuze partijen (integriteit) en gedetailleerde informatie over de projecten. Men moet zich echter wel realiseren dat in zo’n rapport geen namen van zogenaamd dubieuze partijen kunnen worden vermeld, noch allerlei bedrijfsgeheimen over nog lopende projecten.

Voor diegenen die professioneel te maken hebben met corporate governance, risicobeleid en bancair toezicht van DNB en/of ministerie van Financiën is dit rapport bijna verplichte leerstof. Daarin wordt heel helder omschreven wat de afgelopen jaren het juridische en financiële kader was – en nu is – voor het toezicht en de nieuwe interventiewet, waardoor onteigening van banken tot de mogelijkheden is gaan behoren. Vooral de uitleg over Basel 1, 2 en 3 en het verschil tussen solvabiliteitseisen en ‘leverage’ was voor mij heel leerzaam. Ook is uitvoerig beschreven welke bevoegdheden en dwingende voorschriften er zijn vanuit Brussel. Naast beide auteurs hebben ook drie hoogleraren relevante input geleverd. De commissie geeft ook aanbevelingen om een aantal wetten en regelingen zodanig aan te passen dat de kans op gaten in het toezicht wordt verkleind.

Niet alleen inhoudelijk maar ook qua vorm, verantwoording en procesinformatie voldoet dit rapport aan de allerhoogste eisen, die tegenwoordig aan belangrijke rapporten moeten worden gesteld. Van ‘veel geblaat maar weinig wol’ is hier geen sprake en wollig is het evenmin.

Professor Pé Kohnstamm,
emeritus hoogleraar Vastgoedkunde

Reacties naar pebakohnstamm@ziggo.nl

Reageer op dit artikel