blog

Onder druk wordt alles vloeibaar

Geen categorie

DNB en AFM raakten in 2013 daadwerkelijk geïnteresseerd in de commerciële vastgoedsector. Na de crisis op de woningmarkt en het verdampen van enkele honderden miljarden euro’s aan vermogen van woningbezitters, richt de belangstelling van de toezichthouders zich nu op de kwaliteit van de leningenportefeuille van banken. Zijn de leningen voldoende geborgd door de onderpanden?

Totdat het pand wordt verkocht, kan deze vraag uitsluitend worden beoordeeld door de taxateur en dat roept ogenblikkelijk de vraag op hoe de wereld van de taxateur van commercieel vastgoed eruit ziet. Uit twee inventarisatierapporten, opgesteld door professor Aart Hordijk, komt zonneklaar naar voren dat zowel voor toetreding, scholing en nascholing als ook voor betrouwbare transactiegegevens er van een zeer verdeeld speelveld sprake is. VastgoedCert en SCVM zijn de twee registers voor makelaars en taxateurs, maar daarnaast zijn er RICS-leden, die tot nu toe niet in een register waren opgenomen. Verder zijn er verschillende databanken met koop- en huurtransacties, maar de informatie en daarmee de transparantie over de (werkelijke) prijsvorming is de afgelopen jaren helaas aanzienlijk verminderd.

AFM en DNB hebben de taxatiebranche onder druk gezet om te komen tot meer gelijkschakeling met het oog op kwaliteitsbeheersing en grotere eenheid en om te investeren in één representatieve databank voor commercieel vastgoed. Zo niet, dan voelen de toezichthouders zich gedwongen zelf met voorschriften te komen.

In het afgelopen halfjaar is er veelvuldig overleg geweest in het OTO (Ovale tafel overleg), waarin vertegenwoordigers van alle betrokken branche- en beroepsverenigingen die zich richten op taxaties van commercieel vastgoed participeren om zich voor te bereiden op het rondetafeloverleg met de toezichthouders op 18 december. Dit overleg en de druk van de toezichthouders heeft al geleid tot een aantal belangrijke stappen in de vastgoedsector.

Allereerst heeft het bestuur van RICS Nederland besloten dat RICS-taxateurs met VastgoedCert samengaan in de nieuwe groep Special Valuation. Ook VBO heeft zich uitgesproken hierin deel te willen nemen. Daarmee wordt een groep van ongeveer 200 taxateurs gevormd, die de grotere en moeilijkere taxatieopdrachten aankunnen. De toetredingseisen worden afgestemd op de internationale standaarden (IVS en EVS) en naast nascholing kan aan deze groep ook een netwerkfunctie worden geboden. Ook heeft VBO het initiatief genomen om in 2014 te beginnen met een opleiding op basis van de standaard, die door de samenwerkende Europese brancheverenigingen in TEGOVA is opgesteld. Verder zijn er inleidende besprekingen gevoerd tussen VastgoedCert en SCVM over de vraag onder welke voorwaarden de beide registers op termijn zowel voor woningen als niet-woningen zouden kunnen samengaan. Ten slotte is er een samenwerking tot stand gekomen tussen de NVM en DTZ om te komen tot uitwisseling van data en kennis van commercieel vastgoed.

Ten dele is dit het resultaat van druk van de toezichthouders. Nog heel veel zal moeten gebeuren om eind 2014 tot een integraal plaatje te komen. Hieronder valt ook een uniforme gedragscode en de organisatie van tuchtrecht. Duidelijk wordt nu dat er in feite een splitsing komt in taxateurs sec en makelaar/taxateurs. De sector rekent erop dat als alle initiatieven goed en helder worden uitgewerkt, AFM en DNB, onder goedkeuring van de Autoriteit Consument & Markt (ACM), aan banken en beursgenoteerde ondernemingen zullen voorschrijven om taxateurs uit de groep Special Valuation in te schakelen.

De afgelopen jaren is er bij diverse probleemsituaties soms terecht kritiek geweest op de toezichthoudende rol in de financiële sector door DNB en AFM. Het lijkt erop dat er nu pro-actief wordt gehandeld en dat hiermee aan de versnippering in de branche een einde komt, met als gevolg meer kwaliteit en transparantie in de taxatiesector.

Professor Pé Kohnstamm, emeritus hoogleraar Vastgoedkunde
pebakohnstamm@ziggo.nl

Reageer op dit artikel