blog

Dromen over het Maankwartier

Geen categorie

Het was een bescheiden persbericht dat de gemeente Heerlen in juni rondstuurde: ‘Nu de Raad van State het schorsingsverzoek tegen het bestemmingsplan van Maankwartier in Heerlen heeft verworpen, is het bestemmingsplan in werking getreden. De gemeente Heerlen heeft de omgevingsvergunning verstrekt en Weller (een plaatselijke woningcorporatie; rdw) zal starten met de bouw.’

Verderop in het persbericht legt de gemeente uit wat de achtergrond van het schorsingsverzoek is: ‘Vastgoedbelegger NSI, eigenaar van winkelcentrum ’t Loon in Heerlen, had om een bouwstop gevraagd tegen de herinrichting van het stationsgebied. NSI vreest voor meer leegstand in Heerlen door winkels en kantoren in Maankwartier. De Raad van State stelt echter dat het plan niet leidt tot duurzame ontwrichting van de voorzieningenstructuur. Volgens de Raad van State versterkt Maankwartier de centrumfunctie van de gemeente en trekt juist nieuwe bedrijvigheid aan.’

Ik vond het persbericht nogal prematuur. Op dat moment moest de Raad van State de bezwaren van het beursgenoteerde vastgoedfonds NSI (dat daarbij onder meer wordt gesteund door Corio) tegen de bouw van het Maankwartier nog behandelen. Tegen de tijd dat u dit leest, heeft die behandeling plaatsgevonden (15 augustus). Maar het is tekenend voor bestuurders en politieke partijen in een stad als Heerlen, dat zij een juridische procesgang nodig hebben om hun onrealistische en geldverslindende vastgoedprojecten per se door te zetten. Ik noem het dromen tegen beter weten in.

Even wat feiten uit het verleden. Het Maankwartier is een gebiedsontwikkeling op en rond het centraal station van Heerlen. Het project, dat een voortraject kent van meer dan tien jaar, wordt uitgevoerd door het consortium Nieuwe Maan, bestaande uit woningcorporatie Weller, NS Poort (station), Bouwontwikkeling Jongen (zeg maar Dik Wessels) en de gemeente Heerlen (overkluizing spoor). Het Maankwartier vergt een investering van 160 miljoen euro – inclusief 30 miljoen euro subsidie – en omvat de bouw van een nieuw station, winkels (12.000 m2), ruim honderd koop- en huurwoningen, een hotel (4.000 m2), 14.000 m2 kantoorruimte en twee ondergrondse parkeergarages.

Jarenlang bleken marktpartijen dit project niet rond te kunnen rekenen, maar dat veranderde toen de lokale  kunstenaar Michel Huisman met ambitieuze tekeningen kwam en sindsdien heeft een meerderheid in de gemeenteraad dit project omarmd, ook al zijn de economische en demografische omstandigheden gewijzigd. De financiering van het project is ook nu nog niet helemaal rond en was hoe dan ook onmogelijk geweest, als er niet in betere tijden overheidssubsidie had kunnen worden geregeld.

Ook wat recente feiten: Het centrum van Heerlen kent een winkelleegstand van 19 procent, het aan het centrum grenzende winkelcentrum ‘t Loon (eigendom van NSI) heeft het zeer zwaar en de kantorenleegstand in de stad kan door de gemeente alleen maar via een kunstmatige constructie (het onttrekken van het voormalige CBS kantoor tegen een afwaardering tot 500.000 euro!) acceptabel worden gehouden. Niemand in Heerlen ziet trouwens de noodzaak in van het Maankwartier, behalve een kleine politieke elite onder leiding van de SP-wethouder Riet de Wit. Iedereen in Heerlen en omgeving weet dat er geen behoefte is aan nog meer winkel- en kantoorruimte, nieuwe woningen en evenmin aan een nieuw hotel. En niemand zit te springen om nog meer parkeergarages rond het centrum. Toch worden er allerlei drogredenen aangehaald om te bewijzen dat de komst van het Maankwartier noodzakelijk is.

Zelfs de Raad van State is het daarmee eens, stelt het gemeentebestuur in het persbericht Ik ben niet tegen verandering en nieuwe ontwikkelingen. Vastgoeduitdagingen kent een stad als Heerlen ook meer dan genoeg. Maar waarom die uitdaging wordt gezocht in een nieuwbouwproject waarvan niemand ooit heeft kunnen aantonen dat het rendabel en exploiteerbaar is, blijft een groot raadsel van de lokale politiek. En als dit soort projecten beperkt zouden blijven tot een stad, ergens in het verre zuiden van ons land, dan zou ik nog zeggen: alla! Maar ons land zit vol met dit soort steden, projecten en politici die zeggen zich op de toekomst te richten. Pas over decennia zal het duidelijk worden wat de gevolgen zijn van het project. 

Deze column van Ruud de Wit verscheen eerder in Vastgoedmarkt augustus 2012.

Reageer op dit artikel