blog

Aanbevelingen van de maand

Geen categorie

De maand februari heeft een rijke oogst aan rapporten, interviews en oproepen opgeleverd over de woningmarkt en de positie van de hypothecaire financiering. Ik reageer op de meest relevante uitingen.

In het NVMagazine van februari spreken vijftig prominenten zich uit over maatregelen, die zouden kunnen worden genomen om de woningmarkt vlot te trekken. Hiertussen zitten best originele voorstellen en dit nummer zal zeker een rol kunnen spelen bij het formuleren van een integrale visie.

Kort daarop verscheen het manifest van 22 economen. Deze oproep is belangwekkend, omdat het zelden voorkomt dat alle belangrijke economen en professoren, die actief zijn als woningmarktexpert, fiscalist of macro-econoom, zich kunnen scharen achter één manifest. Het onderdeel hypotheekrenteaftrek is het sterkste deel van het manifest. De invloed van prof. Leo Stevens is hierin herkenbaar, omdat hij al jaren oproept om de eigen woning naar box 3 te brengen. Belangrijk is dat er niet wordt gepleit om de aftrek op termijn af te schaffen, maar om de belastingtarieven waartegen de hypotheekrente kan worden afgetrokken, geleidelijk terug te brengen tot maximaal 30 procent. Over de huurmarkt zijn de uitspraken wat minder concreet. Vooral de financiering van de huurtoeslag en de armoedeval om het scheefwonen tegen te gaan behoeven nadere uitwerking. Alles bij elkaar een waardevolle bijdrage, die zeer serieuze aandacht verdient.

In opdracht van NVB bouw heeft het EIB het rapport ‘Situatie op de Nederlandse hypothekenmarkt’ gepubliceerd. In afwijking van de opvattingen van AFM en DNB stellen de auteurs mijns inziens terecht dat toezichthouders steeds verwijzen naar de totale woninghypotheekschuld van ongeveer 650 miljard euro. Maar dat daarbij geen rekening wordt gehouden met de spaartegoeden, ondergebracht in beleggings- en spaarpolissen. Deze hoeven bij de belastingaangifte niet te worden opgegeven omdat zij onder box 1 vallen. Het EIB schat dat op een bedrag van 220 miljard euro. Ook wordt aangegeven dat door demografi sche factoren de komende jaren veel hypotheken worden afgelost bij verkoop door ouderen en dat door vererving veel vermogen bij de volgende generatie terecht komt. Dit rapport is zeer verhelderend.

Rabobank-bestuurder Van Schijndel heeft in een interview met het FD twee opmerkelijke uitspraken gedaan. Hij ziet graag een snelle correctie van de prijzen, omdat naar de mening van Rabo de woningen nog steeds 10 procent te duur zijn. Als deze correctie heeft plaatsgevonden zullen de potentiële kopers weer meer vertrouwen krijgen. Ook vindt hij niet dat de nieuwe strengere leenregels van toezichthouder AFM er debet aan zijn dat starters geen woning kunnen betalen. Ik zet daar vraagtekens bij, want in het kwartaalbericht van Rabo wordt wel degelijk gesteld dat de fi nancieringsregels een belangrijke invloed hebben, wat ook strookt met de ervaringen van makelaars en projectontwikkelaars. Veel potentiële kopers moeten afhaken door problemen met de financiering.

Opmerkelijk is verder dat zowel Rabo als ING in hun kwartaalberichten aangeven dat de kredietrisico’s in hun woninghypothekenportefeuilles relatief laag zijn, wat duidelijk afwijkt van de opvattingen van DNB en AFM. Alleen al uit de publicaties deze maand blijkt dat tal van partijen zich serieus bezighouden met deelgebieden van de problematiek van de woningmarkt. Een effectieve aanpak is echter pas mogelijk als verschillende partijen samen een integrale visie ontwikkelen, zie onze oproep elders in dit nummer.

Deze column is eerder gepubliceerd in Vastgoedmarkt maart 2012.

Reageer op dit artikel