blog

De slag om Nederland is begonnen

Geen categorie

Als ik afga op reacties uit de vastgoedbranche, hebben vele vakgenoten de eerste afleveringen van het VPRO-programma De Slag om Nederland gezien. In dit programma kunnen kijkers met suggesties komen over echte of vermeende misstanden bij de invulling van de ruimtelijke ordening in ons land. De eerste twee afleveringen gingen over het KPMG-gebouw in Amstelveen en de nieuwbouw van het Arcus College
in Heerlen.

Op de afleveringen van De Slag om Nederland, die ik heb gezien, is wel wat af te dingen. De jeugdige makers vinden zichzelf heel wat en hebben zich ten onrechte een te prominente positie in het programma gegeven. Ze hebben ook geen diepgaande research verricht en bewandelen erg gemakkelijke wegen naar hun gelijk. Maar misschien zit ik al te lang in het vak om de nieuwe wegen van de tegenwoordige journalistiek goed te kunnen beoordelen.

De onderliggende lijn van de makers is duidelijk en daar kan ik me zeker in vinden: een falende overheid die ons keer op keer confronteert met wanstaltige beslissingen en wanprestaties waar het gaat om een duurzame invulling van onze woon- en werkomgeving. Het nieuwe KPMG-gebouw langs de A9, dat ik in 2009 al kwalificeerde als een Gebouw van Schaamte en Schande, is er alleen maar gekomen omdat de gemeente Amstelveen zich liet chanteren door de partners van KPMG. Die dreigden immers hun nu leegstaande kantoor iets verderop langs de snelweg te verlaten en voor een buurgemeente te kiezen, als ze geen toestemming zouden krijgen voor nieuwbouw. Door de nieuwbouw werden de partners van KPMG wel 300.000 euro per persoon rijker, zo vernam ik uit goed ingelichte kringen.

Bij de volledig onnodige nieuwbouw van het Arcus College in Heerlen – waarbij net als het geval was bij de nieuwbouw van KPMG groene weidegronden moesten wijken – werd er eveneens onmaatschappelijk druk uitgeoefend door de bestuurders van deze ROC: als Heerlen niet akkoord gaat met onze wensen en eisen, gaan we toch gewoon naar Maastricht of Sittard-Geleen! Hetzelfde speelt ook bij de met veel tamtam gepresenteerde nieuwbouw van Capgemini in Leidsche Rijn Centrum, Utrecht. Natuurlijk gun ik IPMMC/AM Real Estate (BAM) de opdracht, maar die nieuwbouw is onnodig en niet duurzaam. Ik kan niet beoordelen of de eigenaar van de huidige locatie van Capgemini, CBRE Investors (het voormalige ING REIM), alles uit de kast heeft gehaald om tegemoet te komen aan de eisen en wensen van de eindgebruiker om op Papendorp te blijven. Dat zij dat wel vindt, bewijst het feit dat ze naar de rechter stapt. Dat wordt nog een interessante case, met mogelijke pijnlijke gevolgen voor de hele vastgoedsector en zeker voor een overheid als in dit geval Utrecht.

Ik heb het wrange vermoeden dat 2012 het jaar van de afrekeningen wordt. Dat schreef ik al in mijn column van januari en dat herhaal ik maar voor de zekerheid. De rekeningen die worden gepresenteerd, komen te liggen bij de financiers, de beleggers en zeker ook bij de overheden. Dus bij ons, de burgers. Politici nemen ook vandaag de dag nog beslissingen die niet verder reiken dan de termijn waarvoor ze gekozen zijn. Zo laat de gemeente Roermond de kleinkinderen van de huidige inwoners opdraaien voor de aankoop van een kantoor, dat nooit had mogen worden gekocht. En wat te denken van de gemeente Apeldoorn, die mogelijk 200 miljoen euro gaat verliezen op grond die vanaf het jaar 2000 werd aangekocht, maar onderbenut bleef. Apeldoorn is daarom eind 2011 onder curatele van de provincie gesteld. Maar er zullen meer gemeenten volgen met grote financiële tegenslagen en problemen door een halsstarrig wanbeleid voor ruimtelijke ordening, met als resultaat nog meer bezuinigingen, nog meer ontslagen en nog meer leegstaande kantoren en andere gebouwen. Daarom is, hoe naïef misschien ook, een serie afleveringen van een programma als De Slag om Nederland toe te juichen. Want de echte slag om Nederland is nu echt begonnen.

Deze column van Ruud de Wit verscheen in Vastgoedmarkt februari

Reageer op dit artikel