blog

Eurotop wint vertrouwen terug

Geen categorie

Het financiële landschap om ons heen verandert momenteel zo snel en drastisch, dat ik voor alle zekerheid maar even vermeld dat ik deze column schrijf kort na het daadkrachtig optreden van de Eurotop op zondagavond 12 oktober.

De afgelopen maand is er geschiedenis geschreven en wij moeten straks onze kleinkinderen vertellen over de crisis van 2008. De komende jaren zullen wij nog een hele reeks van studies en boeken over het hoe en waarom van deze crisis tegemoet kunnen zien. Velen met mij verwachten dat de gebeurtenissen aanleiding zullen geven tot een aantal fundamentele veranderingen in de wereld – en niet alleen op financieel terrein. Naast de enorme schade op korte termijn zie ik voor de toekomst een aantal positieve ontwikkelingen:

– De regeringsleiders van de eurolanden hebben na een trage start laten zien dat er in tijden van nood eensgezind en effectief kan worden opgetreden. De verklaringen over de garanties van interbancaire leningen waren goed op elkaar afgestemd. Dat geeft vertrouwen voor de toekomst en de beleggers hebben dat ook als zodanig opgepakt. Dit sterke gezamenlijke optreden kan ook bij niet-financiële rampen van pas komen.

– Hetzelfde geldt voor onze eigen regeringsleiders en de directie van De Nederlandsche Bank. Balkenende, Bos en Wellink hebben goed gepresteerd. Vaak hebben wij kritiek op de daadkracht van onze regering, maar nu stonden zij pal voor het algemeen belang. Het was goed te zien dat regering, parlement en werkgevers- en werknemersorganisaties hun knopen telden en opmerkelijk snel tot een loonakkoord voor 2009 kwamen. Misschien zal dit akkoord even belangrijk blijken als dat van 1982.

– Het ongebreidelde marktdenken is stevig door de mand gevallen en dit leidt in Europa en hopelijk ook in de VS tot bezinning. Na de reddingsacties van tal van banken, Freddie Mac, Fannie May en AIG, moet het voor ieder weldenkend mens wel duidelijk zijn dat een sterke overheid, die toezicht houdt en over de nodige reserves en middelen beschikt, onmisbaar is voor de bescherming van zowel burgers als bedrijfsleven. Vooral in de VS zou men het betalen van belasting niet meer als een pure vorm van diefstal moeten zien en zou men tot het inzicht moeten komen dat de bevolking baat heeft bij collectieve uitgaven voor de juiste doelen.

– Het langetermijndenken zal weer meer betekenis krijgen, anders dan de huidige primaire focus op kwartaalcijfers. Beloningssystemen zullen ongetwijfeld worden aangepast. Het is opmerkelijk dat de kritiek van vooral de verzekeraars op de International Financial Reporting Standards (IFRS) regels indertijd niet meer aandacht heeft gekregen. Zij stelden dat de fluctuaties in resultaten eerder zouden leiden tot verwarring dan tot transparantie. Nu zowel in Europa als in de VS de regelgeving voor de verslaglegging over het derde kwartaal wordt versoepeld voor in ieder geval de banken, zullen andere partijen (verzekeraars, pensioenfondsen en andere financiële instellingen) ongetwijfeld dezelfde rechten opeisen. Ik neem aan dat de komende tijd de internationale boekhoudregels opnieuw zullen worden bekeken. Er was geen rekening gehouden met situaties waarin de marktwaarde niet valt te bepalen. Daarnaast zal de solvabiliteit van een onderneming niet op dagbasis moeten worden bepaald.

– Ten slotte zal het (voorlopig?) afgelopen zijn met de grootschalige, creatieve maar volstrekt ondoorzichtige financial engineering. Onlangs kreeg ik een brochure van een bank in handen over de risico’s van de financiële producten, die deze bank in een eerder stadium aan zijn klanten had aangeboden. Hoewel ik niet helemaal een vreemde ben op het gebied van beleggingen, moet ik zeggen dat ik de essentie van veel van die producten niet kan navertellen. Straks gaan we over tot begrijpelijke zaken en het financiële stelsel zal worden aangepast. Dit zijn uiteindelijk winstpunten van de huidige crisis. De vertrouwenscrisis is echter nog lang niet voorbij en wij staan aan de vooravond van een periode van beperkte economische groei en lagere prijzen van vastgoed. De bouw- en vastgoedsector gaat een onzekere tijd tegemoet, waarin van vraaguitval en minder consumentenbestedingen sprake zal zijn. De ondernemingen moeten hun capaciteit daarop aanpassen met alle gevolgen van dien voor de we rkorganisaties en het aantal medewerkers.

Hetzelfde geldt ook voor overheden. Belastingontvangsten staan onder druk (Vennootschapsbelasting, WOZ en de 1,2 procent vermogensheffing) en de grondprijzen zullen aan de realiteit moeten worden aangepast. Deze problemen zijn ons niet onbekend en zijn ook in het verleden opgelost. Laten wij hopen dat het wankele vertrouwen van vandaag in het complete financiële stelsel aanhoudt en sterker wordt, zodat wij ons kunnen concentreren op de noodzakelijke strategische aanpassingen en optimalisering van de bedrijfsvoering.

Deze column is eerder gepubliceerd in Vastgoedmarkt oktober 2008.

Reageer op dit artikel