nieuws

Wie bouwt er voor 4,8 miljoen ouderen?

Financieel

Er moeten nodig geschikte woonvormen bijkomen vindt de Anbo. Want de vergrijzing neemt toe, en er is vooral behoefte aan sociale tussenvormen.

Wie bouwt er voor 4,8 miljoen ouderen?

Het aantal 65-plussers neemt de komende twintig jaar toe van 3,3 miljoen tot 4,8 miljoen. Vaak hebben ze weinig keuze: in hun eigen huis blijven wonen tot het niet meer kan en dan naar een verpleegtehuis. Ook is verhuizen vaak te duur, zoals een mevrouw in het Journaal zei: ‘Mijn huis is veel te groot, met vier slaapkamers. Maar als ik verhuis dan kom ik op een appartement dat vele honderden euro’s duurder is’.

Een derde van de 65-plussers is de tachtig gepasseerd en een half miljoen daarvan lijdt aan dementie. Bij ongewijzigd beleid zullen de komende decennia de uitgaven aan ouderenzorg ruim verdubbelen tot rond 43 miljard. Intussen is het tekort aan verpleeghuisplaatsen opgelopen tot ruim 16.000. Voor 2030 wordt de totale vraag naar verpleeghuisplekken geraamd op een kleine 150.000. Maar er is ook grote woningnood; de Anbo schat het tekort aan passende woningen op zo’n 80.000 tot 90.000.

Eenzaamheid

Tot nu toe blijven veel mensen noodgedwongen in hun eigen huis wonen. Maar eenzaamheid en een grotere zorgvraag liggen op de loer. Wienke Bodewes van Amvest zegt het al in zijn interview in Vastgoedmarkt november:  ‘Voor een deel is dat (ouderen willen kleiner wonen, red.) waar, maar wat nu als je sociale contacten zijn weggevallen? Moeten die (ouderen) eenzaam in een groot huis wachten totdat ze van de trap afvallen?’ Dat wordt bevestigd door Liane den Haan, directeur-bestuurder bij ouderenbond Anbo: ‘Sinds een jaar of acht geleden werd begonnen met het opdoeken van de verzorgingshuizen, gaapt een enorm gat tussen eigen huis en verpleeginstelling. Mensen hebben een steeds zwaardere medische indicatie nodig om in aanmerking te komen voor een verpleeghuisplek. Daardoor blijven ze langer thuis wonen, ook wanneer het eigenlijk niet meer kan. En belanden ze vaker op de spoedeisende hulp.’

Clusterwoningen en hofjes

In het FD  geeft  Cees van Boven, bestuursvoorzitter van woningcorporatie Woonzorg Nederland aan dat de oplossing niet (alleen) ligt in meer verpleeghuisplekken. ‘Want dat is geen haalbare kaart,’ weet Van Boven. Volgens hem moet het roer om op de woningmarkt. Er moet meer ruimte komen voor alternatieve woonvormen zoals clusterwoningen of hofjes. Maar ook voor andere collectieve woonformules zoals woongroepen, woongemeenschappen van oud en jong of ouderenflats met zorg op afroep. Want vereenzaming als ouderen in hun eigen huizen blijven wonen, dreigt.

Radicale omwenteling

‘Mensen die in een aangepast huis wonen, in een zorgzame omgeving, hebben minder zorg nodig,’ zegt Van Boven. Den Haan van de Anbo weet er zelfs een prijskaartje aan te hangen: geschikte ouderenhuisvesting kan het Rijk jaarlijks 45 miljoen euro tot 60 miljoen aan zorgkosten besparen. Nu zitten tienduizenden ouderen gevangen in veelal te grote woningen, omdat gemeenten te weinig oog hebben voor wat zij nodig hebben. ‘Zij willen heus wel verhuizen en kleiner gaan wonen, maar er is geen passend alternatief.’

 Geen betutteling

Passend betekent: in hun vertrouwde buurt met een eigen voordeur en noodzakelijke voorzieningen als supermarkt, huisarts en OV dichtbij. ‘De nadruk moet op wonen liggen, en niet op zorg’, zegt Den Haan in het FD. ‘Mensen willen niet betutteld worden. Het institutionele van het verzorgingstehuis willen zij niet meer. Maar ze willen wel deel uitmaken van een gemeenschap waar mensen naar elkaar omkijken.’

Reageer op dit artikel