nieuws

Knot waarschuwt voor het ‘negatieve pakket’ van de ECB

Financieel

Het pakket van de ECB zorgt ervoor dat er overmatig risicozoekend gedrag op de huizenmarkt komt, aldus Klaas Knot.

Knot waarschuwt voor het ‘negatieve pakket’ van de ECB

De Raad van Bestuur van de Europese Centrale Bank heeft op 12 september een breed pakket aan monetaire beleidsmaatregelen aangekondigd. Dit pakket bestaat onder meer uit het verlagen van de depositorente, maatregelen om meer onderscheid te maken tussen verschillende rentetarieven voor banken en het opnieuw opstarten van het aankoopprogramma van obligaties. De ECB is van mening dat exceptionele beleidsmaatregelen nodig zijn omdat zij zich zorgen maakt om de inflatievooruitzichten voor het eurogebied. Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank en lid van de Raad van Bestuur van de ECB, spreekt zich tegen het pakket uit op de website van de Nederlandsche Bank. Het is hoogst uitzonderlijk dat een ECB-bestuurder zo openlijk kritiek heeft op een besluit van de centrale bank. Meestal wordt kritiek binnenskamers besproken. Het is hoogst uitzonderlijk dat een ECB-bestuurder zich zo openlijk distantieert van een besluit van de centrale bank.

In geen verhouding

‘Dit brede pakket aan maatregelen, en met name het opnieuw opstarten van het aankoopprogramma van obligaties staat in geen verhouding tot de huidige economische omstandigheden, en er zijn gegronde redenen om de effectiviteit in twijfel te trekken. De economie in het eurogebied draait op volledige bezetting, en de lonen stijgen. Financieringscondities voor burgers, bedrijven en overheden zijn ongekend ruim, en vormen geen obstakel voor kredietverlening, consumptie en investeringen. Tegelijkertijd zijn er toenemende signalen van een gebrek aan investeringen met een laag risicoprofiel, verstoorde prijsvorming op financiële markten en overmatig risicozoekend gedrag op huizenmarkten.’

‘Door de economische vertraging is het onvermijdelijk dat het langer duurt voordat de ECB haar inflatiestreven van beneden maar dicht bij de twee procent behaalt, maar dat wil niet zeggen dat het streven uit beeld is geraakt. Er is ook geen sprake van deflatierisico, noch zijn er aanwijzingen voor een eurogebied-brede recessie. Het enige wat op dit moment waarneembaar is, is dat de inflatievooruitzichten achterblijven bij het ECB-streven. Dat is zorgwekkend, maar betekent niet dat het opnieuw opstarten van een zwaar middel zoals het aankoopprogramma het geëigende instrument is.’ Behalve Nederland en Oostenrijk waren ook Duitsland, Frankrijk en Estland tegen de plannen. De vijf landen zijn samen goed voor de helft van het bruto binnenlands product (bbp) van de eurozone.

Verwevenheid huizenprijs met economische stabiliteit

Eerder verklaarde Klaas Knot al in een interview op dezelfde site dat DNB de woningmarkt ziet als een van de grootste risico’s voor de financiële stabiliteit in Nederland. Hij vindt dat in Nederland de hypotheekschuld te hoog is, en waarschuwt voor te risicovolle leningen. Deze stimuleren de te hoge huizenprijs. ‘De huizenprijzen schommelen sterk in Nederland. Tegelijkertijd is de verwevenheid tussen de woningmarkt en de rest van de economie hier groter dan in andere landen. Dit heeft nadelige gevolgen voor de financiële stabiliteit. Wanneer de huizenprijzen stijgen neemt de consumptie relatief toe en krijgt de economie een extra duw. En bij dalende huizenprijzen werkt het precies andersom. Dat hebben we gezien in de periode 2009-20013, toen de neergang in de huizenmarkt de recessie in ons land versterkte.’

Strengere normen en afschaf hypotheekrenteaftrek

Knot pleit in dat interview ook voor de afschaf van de hypotheekrenteaftrek en strengere leennormen. ‘Ten eerste vinden wij dat de hypotheekrenteaftrek verder moet worden afgebouwd. Niet alleen omdat we ons zorgen maken over die te hoge schulden, maar ook omdat de hypotheekrenteaftrek een gelijk speelveld tussen huren en kopen in de weg staat. En ten tweede pleiten wij voor strengere leennormen. Het bedrag dat mensen mogen lenen ten opzichte van de waarde van hun huis – de loan to valuelimiet- is de afgelopen jaren gedaald tot 100 procent. Wat ons betreft gaat dit verder naar 90 procent.’

Reageer op dit artikel