nieuws

Vastgoedmarkt Toen: Mei

Financieel

Vastgoedmarkt Toen: Mei
Vastgoedmarkt Toen

Vastgoedmarkt verschijnt sinds 1974. In deze rubriek kijken wij maandelijks terug op transacties en ontwikkelingen die sinds die tijd zijn gemeld.

Mei 1982

-De Universiteit van Amsterdam heeft het door haar gehuurde kantoorgebouw De Narwal op het Bickerseiland in de hoofdstad gekocht voor rond de 15 miljoen gulden. Het gebouw, 8500 m2 groot, was in bezit van een particuliere belegger. Poelwijck Adviesgroep bemiddelde.

-Het in 1975 gerealiseerde hoofdkantoor van staalbedrijf Estel (ontstaan uit de fusie tussen Hoogovens en Hoesch) komt naar verwacht te koop. Dit na opsplitsing van Estel tussen beide fusiepartners. Hoogovens gaat weer terug naar IJmuiden. Het gebouw is  6.000 m2 groot en vergde destijds een investering van liefst 40 miljoen gulden. Als mogelijke gegadigden worden Digital, het Max Planck Instituut en de provincie Gelderland genoemd.

-De gemeente Eindhoven wil voor 7,5 miljoen gulden het voormalige fabrieksterrein van Philip Morris, gelegen in het centrum tussen de Vestdijk, Bleekstraat en Kanaalstraat kopen en ter plaatse woningbouw realiseren; in totaal 90 tot 120 stuks, plus kantoren en een parkeergarage. Het terrein is 16 hectare groot. Ook de sloopkosten ad 0,5 miljoen gulden van de opstallen komen voor rekening van de gemeente. Totaal dus rond 50 gulden per m2. De gemeente biedt precies hetzelfde bedrag als Bouwbedrijf Hurks had gedaan, het is niet onwaarschijnlijk dat Hurks een bouwclaim overhoudt.

-Provincies en gemeenten moeten bij de werving van buitenlandse bedrijven en instellingen méér samenwerken met het Commissariaat Buitenlandse Investeringen van het ministerie van Economische Zaken. Minister Terlouw heeft hiertoe een beroep gedaan op provincies en gemeenten. Het feit dat bedrijven in het buitenland, zonder coördinatie, door meer dan één Nederlandse instantie worden benaderd, blijkt vaak frustrerend te werken op al aan de gang zijnde onderhandelingen.

-Begin volgende maand zal in het uitbreidingsplan Randwyck in Maastricht de eerste paal worden geslagen voor het nieuwe hoofdkantoor van de provinciale elektriciteitsmaatschappij Plem. Het wordt 19.300 m2 groot en de investering wordt op 52 miljoen gulden begroot.

-De voorbereidingsportefeuille van Breevast-Bredero Vast Goed is op basis van de cijfers per eind 1981 (’82) aanzienlijk verkleind. En wel van 2590 miljoen gulden naar 1650 miljoen gulden. De teruggang heeft vooral betrekking op Nederland en dan in hoofdzaak één project; Oosterhof in Rotterdam. Aanvankelijk was de investeringswaarde van Oosterhof op 800 miljoen gulden begroot maar door een veel geringer planvolume is dat nu nog 150 miljoen gulden. Het gaat om winkels, kantoren en woningen. Van de voorbereidingsportefeuille van Breevast heeft nu 540 (1400 in ’82) miljoen gulden betrekking op Nederland, 690 (620 in ’82) miljoen gulden op elders in Europa en 420 (570 in ’82) miljoen gulden op Noord-Amerika.

Mei 1992

-De Neprom, waarin de grote projectontwikkelaars in ons land zijn vertegenwoordigd, waarschuwt bij monde van voorzitter ir. J.A.P.van Oosten tegen de gevolgen van het overaanbod aan kantoorruimten zoals in de editie van januari jl. van Vastgoedmarkt is voorgerekend. Hij deed dit op de jaarvergadering van de vereniging en drong bij gemeentelijke bestuurders aan op zelfbeheersing. Met de nog vrij te aanvaarden 2,5 miljoen m2 kantoorvloeroppervlakte en het stuwmeer van plannen voor nog eens 9,5 miljoen m2, waarvan 5 miljoen vierkante meter op Vinex-locaties. Er is in de huidige markt onvoldoende draagvlak en vraag om deze plannen in korte tijd te realiseren. Van Oosten betreurde de zeer geringe politieke belangstelling voor de stedelijke ontwikkeling zoals die in de Vinex-discussie in de Tweede Kamer is gevoerd.

-Het gebied tussen de Nicolaas Beetsstraat, het Centraal Station en de Catharijnesingel in Utrecht zal een kantoorbebouwing van rond 70.000 m2 krijgen waarvan 30.000 m2 voor de Rechtbank en de Raad van Beroep en de rest voor de vrije markt. Ook komen er 50 vrije sector woningen. Het investeringsvolume wordt op 300 miljoen gulden geraamd. Van den Bruele & Hugenholtz is de ontwikkelaar. De kantoren voor de markt worden  13.400 m2, 11.300 m2 en 6800 m2 groot met parkeergelegenheid voor 290 auto’s die in totaal 180 miljoen gulden vergen.

Het KBB-concern (o.a. Bijenkorf en Hema) toont zich in het jaarverslag over 1991/92 bezorgd over de komst van buitenlandse winkelketens naar Nederland. Met name Hennis & Mauritz en Marks & Spencer worden in dit verband genoemd. KBB verwacht hierdoor een verscherping van de concurrentie in de toch al moeilijke detailhandelsmarkt.

‘Grensverleggend bouwen’ leidt tot onbewoonbare huizen in de Experimentele Filmwijk in Almere. Aldus fileert P.J.van den Broek, verbonden aan het Economisch Instituut Bouwnijverheid, tal van nieuwe woningtypen in dit gebied. Grensverleggend bouwen was de opgave. De meeste woningen bieden te weinig bergruimte, tal van keukens hebben slechts ruimte voor het maken van een ontbijt en veel keukens ventileren op de vide. Een vrij groot aantal projecten heeft een woonkamer kleiner dan 24 m2 (ook in de vrije sector koop) en ‘slapen is uit’ concludeert Van den Broek. De grootste slaapkamer is in veel gevallen slechts 15 m2 groot of minder waarin geen ruimte voor een klerenkast is. De tweede slaapkamer is dikwijls maar acht m2 groot. In een opmerkelijk groot aantal woningen is van binnen een aantal van de ramen onmogelijk door een niet professionele glazenwasser te zemen (onbereikbaar hoog).

Het circuit van Zandvoort blijft nog minstens twintig jaar zijn huidige bestemming houden. Het plan van Gran Dorado waarin Vendex, GAK en Philips Pensioenfonds deelnemen om als uitbreiding van het bestaande recreatiepark op 79 ha nog eens 240 bungalows te bouwen en een golfbaan aan te leggen gaat daarom niet door. Momenteel ontvangt de gemeente van de exploitatiemaatschappij Circuit Zandvoort minimaal 426.000 gulden per jaar en daarnaast deelt de gemeente in de exploitatieresultaten tot een maximum totale jaaropbrengst van 1 miljoen gulden. Wanneer de Grand Prix naar Zandvoort terugkeert kan Circuit Zandvoort een extra inkomstenbron krijgen.

Mei 2002

-Commerz Grundbesitz Investment CGI heeft voor 55 miljoen euro het 13.000 m2 grote kantoor waarin gevestigd advocatenmaatschap Van Doorne aan de Jachthavenweg 121 in Amsterdam aan het eind van de Zuidas gekocht. Het bruto-aanvangsrendement bedraag 7 procent. Het complex, Zuiderhof genaamd, is een ontwikkeling van Blauwhoed Vastgoed en bevat tevens een garage voor 110 auto’s. Van Gool Elburg trad op namens koper.

-Hanzevast heeft het door Amstelland Ontwikkeling gerealiseerde kantoor aan de Berkenweg 11 in Amersfoort gekocht voor circa 27 miljoen euro. Het is 12.500 m2 groot waarvan 9500 m2 gehuurd door KPN. Deze betaalt 145 euro huur per m2. DTZ Zadelhoff trad op voor verkoper.

-In Alphen a/d Rijn gaat Elisabethhof Projectontwikkeling samen met bouwer Boele & Van Eesteren het Alpha Trade Center ATC realiseren op de hoek van de N11 en de Leidsche Rijn. Het gaat om 25.000 m2 bedrijfsruimten en 14.000 m2 kantoor. De investering wordt op 45 miljoen euro geraamd. De huurprijs voor de bedrijfsruimte wordt 80 euro per m2 en voor de kantoren 132 euro per m2.

-Van Outdoor & Travel Center Globe, gevestigd in het voormalige PTT-expeditieknooppunt achter het Station Hollands Spoor in Den Haag zijn de  grootschalige winkelruimten (10.000 m2) geheel verhuurd voor circa 100 euro per m2. Er is optie genomen op 10.000 m2 van de in totaal 12.000 m2 kantoren die deel uitmaken van het complex. Hier is de huurprijs 135 euro per m2. Ontwikkelaar is TCN Property Projects en de investering bedraagt ongeveer 40 miljoen euro.

-Ontwikkelaar Heerenland Development gaat aan het Stationsplein in Hulst een winkelcentrum bouwen van bijna 11.000 m2 bestemd voor grootschalige vestigingen zoals Aldi, C1000, Karwei en de Boerenbond. De investering zal tegen de 30 miljoen euro bedragen. Er worden 360 bovengrondse parkeerplaatsen aangelegd.

-Het Duitse vastgoedfonds DIFA heeft voor ongeveer 80 miljoen euro de eerste drie gebouwen in het business park Corporate Village direct bij de luchthaven Zaventem bij Brussel gekocht van ontwikkelaar Kairos. Het gaat om ruim 30.000 m2 kantoren, verhuurd aan o.a. Sony. Het bruto-aanvangsrendement is 7,25 procent. Het hele complex zal uiteindelijk 70.000 m2 kantoren omvatten en het is daarmee op dit moment het grootste project in zijn soort in Belgie. CB Richard Ellis adviseerde verkoper.

AZL uit Heerlen gaat het beleggingsfonds AZL Vastgoed Duitsland ontbinden. Reden is dat verschillende deelnemers op grond van wijzigingen in hun strategisch beleid willen afbouwen. In AZL Duitsland wordt alleen door institutionele beleggers geparticipeerd. De portefeuille heeft momenteel een omvang van 320 miljoen euro, voor 67 procent met eigen vermogen gefinancierd. Het totaalrendement bedroeg vorig jaar 7,3 procent dat voor de Duitse markt een heel behoorlijk resultaat is. Het bezit bestaat uit kantoren, winkels en bedrijfsruimten.

-Het logistieke vastgoedfonds Eurindustrial heeft voor 12,8 miljoen euro het aan Kees Becker Logistiek verhuurde distributiecentrum aan de Industrieweg 1 in Zeewolde gekocht. Het staat op een terrein van 3,5 ha en omvat 23.000 m2 op- en overslagruimte en 1050 m2 kantoor.

Mei 2012

-Een beleggingsfonds van de Duitse Deka-groep heeft voor ongeveer 140 miljoen euro het kantoorgebouw Vinoly in de Zuidas van Amsterdam gekocht van Credit Suisse. Het gebouw is bijna 30.000 m2 groot en de belangrijkste huurder (11.400 m2) is advocaten/notarissengroep Boekel de Nerée. Het bruto-aanvangsrendement is 6,7 procent. Credit Suisse kocht het gebouw in 2003 voor 125 miljoen euro bij een bruto-aanvangsrendement van 7 procent. Verkoper werd geadviseerd door Van Gool Elburg.

-Voor slechts 464.000 euro heeft de gemeente Heerlen het al geruime tijd leegstaande voormalige CBS-kantoor verkocht aan Walas Concepts. Het complex bevat 48.000 m2 kantoorruimte (de opbrengst is dus minder dan 10 euro per m2). Walas gaat het gebouw transformeren tot een innovatief complex waarin te zijner tijd werkplek is voor rond 2000 personen. Gemikt wordt op ruimte voor kantoren, creatieve en culturele functies en studentenhuisvesting.

APG gaat namens pensioenfonds ABP 92 miljoen euro investeren in een joint venture met Lemon Tree Hotels uit India die onder de naam Fleur Hotels vier hotels wil bouwen in dat land met in totaal 4500 kamers. De totale investering zal bijna 285 miljoen euro bedragen; APG neemt voor ongeveer één derde deel.

De Nederlandsche Bank (DNB) maakt zich zorgen over de commerciële vastgoedfinancieringsmarkt. Een kwart van de tachtig miljard euro aan leningen op commercieel onroerend goed staat ‘onder water’. Bovendien lopen dit jaar en in 2013 ruim dertig procent van deze leningen af. Het gevaar is dat niet alle leningen kunnen worden terugbetaald wanneer de vastgoedprijzen blijven dalen.

-In Hengelo is de bouw van het multi-functionele project De Lange Wemen van start gegaan. Het gaat om de vernieuwing van het stadshart en omvat een nieuw stadskantoor van 10.600 m2, zeventig woningen, 8200 m2 winkels en 900 m2 horeca. De totale investering bedraagt rond 95 miljoen euro. De helft komt voor rekening van de gemeente. De ontwikkeling wordt gerealiseerd door een combinatie bestaande uit AM, het Nederlands-Duits Winkelfonds (belegger winkels) en de woningcorporatie Welbions.

MAB Development heeft de prijsvraag voor de ontwikkeling voor het multifunctionele project ‘Sedelhöfe‘ in de Duitse stad Ulm gewonnen. Het gaat om in totaal 50.000 m2 winkels, kantoren, woningen, leisure en parkeren op een terrein van 0,9 ha. De investeringswaarde bedraagt 130 miljoen euro.

Altera Vastgoed heeft voor zijn sectorale woningfonds voor 8,9 miljoen euro een appartementencomplex met 24 woningen aan de Boekenroodeweg in Aerdenhout gekocht van Woonstichting Lieven de Key.

 

Reageer op dit artikel