blog

NRC versus Schiphol Real Estate

Financieel

Nee, toch niet weer? Dat was mijn eerste gedachte toen ik eind augustus de publicaties onder ogen kreeg over fraude bij Schiphol Real Estate.

NRC versus Schiphol Real Estate
Ruud de Wit

Dit naar aanleiding van een artikel in de NRC onder de kop ‘Jij een klus op Schiphol, ik een nieuwe dakkapel’. Steeds opnieuw komen integriteitsproblemen bij vastgoedondernemingen in het nieuws, ondanks aanhoudende pogingen van de sector om daar na de Klimop-affaire voorgoed een einde aan te maken. Het artikel in de NRC lijkt een bevestiging te zijn dat de sector hierin niet slaagt.

Samengevat komt de berichtgeving in de NRC erop neer dat een manager van Schiphol Real Estate, een collega van het energie- en onderhoudsbedrijf Engie en een onderaannemer de vastgoedtak van de luchthaven jarenlang hebben opgelicht en daarom zijn ontslagen. In zekere zin oud nieuws omdat de fraudezaak – weliswaar zonder enige details – is gemeld in het jaarverslag over 2016 en Schiphol de Fiod heeft ingeschakeld om de fraude te onderzoeken.

Tot zover lijkt er voor Schiphol Real Estate niet zo veel aan de hand. Geen enkele bedrijf kan uitsluiten dat medewerkers, ondernemingen en personen met wie een bedrijfsrelatie bestaat, zich schuldig maken aan frauduleus gedrag. Dit gebeurt ook bij de overheid, in het onderwijs, bij corporaties, in de gezondheidszorg, kortom: overal. Dat media daarover berichten, is een logische, ja zelfs noodzakelijk gegeven.

Stelselmatige fraude

Zwaarder weegt echter de suggestie van de NRC dat zich aanzienlijk meer ‘vastgoedmanagers’ bij Schiphol Real Estate schuldig hebben gemaakt aan allerlei zaken die niet integer kunnen worden genoemd. De krant geeft een aantal voorbeelden, afkomstig uit meldingen via e-mails, maar die zijn anoniem. Volgens Schiphol is er echter geen sprake van ‘veelvuldige en stelselmatige fraude en integriteitsschendingen’ en verwijst naar de jaarverslagen van de afgelopen 5 jaar, waarin er slechts twee worden gemeld.

Ook schrijven de journalisten van de NRC dat het management van de vastgoedportefeuille van Schiphol slecht is en dat gebouwen op de terreinen rond de luchthaven – met kantoren, winkels en bedrijfsruimten – te kampen hebben met achterstallig en gebrekkig onderhoud. De NRC berichtte in een ander artikel al dat de gevelbekleding van de nieuwe Hilton op Schiphol niet brandveilig bleek te zijn en moest worden vervangen. Dat zijn zware beschuldigingen, maar niet overtuigend. Noem me een vastgoedproject, waar niet iets mis gaat tijdens het ontwikkelen en bouwen en ja, dat gaat soms gepaard met hoge kosten.

Klokkenluider

Al lezende heb ik niet kunnen achterhalen wat de NRC de Schiphol Group nu echt verwijt. De suggestie van de NRC-journalisten dat er van alles niet klopt bij de vastgoedafdeling van Schiphol, is pijnlijk voor de leiding van de onderneming, die voor het overgrote deel in handen is van de Nederlandse staat en de gemeente Amsterdam. Maar ik heb de stellige indruk dat er – na de signalen van een klokkenluider van Engie – door de onderneming zorgvuldig is gehandeld. In elk geval – voor zover ik kan nagaan – volgens de door Schiphol Real Estate geaccepteerde integriteitscodes van zowel de Neprom als de IVBN.

De tekst van de Raad van commissarissen uit het jaarverslag 2016 van de Royal Schiphol Group is daarvan een bewijs: ‘Binnen de afdeling Real Estate heeft zich in 2016 een ernstig integriteitsincident voorgedaan. De Raad van Commissarissen is hier zorgvuldig over geïnformeerd en – waar relevant – ook bij de behandeling betrokken. Het onderzoek in kwestie loopt nog. Er is aangifte gedaan bij de Fiod. Er is extern onderzoek gedaan naar het functioneren van controls binnen de afdeling Real Estate. Hieruit is een aantal aanbevelingen gekomen die door Schiphol Group wordt opgevolgd.’

Dubbel gevoel

Volgens mij een heldere verantwoording. Het artikel in de NRC geeft mij een dubbel gevoel. Enerzijds ga ik ervan uit dat de journalisten hun onderzoekswerk goed hebben gedaan. Maar je kunt aan de andere kant vraagtekens zetten bij de toonzetting van het artikel. Het past namelijk in een lange reeks van berichtgeving in de media dat vastgoed niet deugt, dat vastgoedmannen (ja, het zijn bijna altijd mannen) alleen maar uit zijn om zichzelf te verrijken en dat de sector een poel van verderf is. Dat laatste klopt niet.

Toen in 2008 de IVBN zijn integriteitscode vaststelde, zei de toenmalige voorzitter René Hoogenboom terecht dat geen enkele code of voorschrift een garantie is dat integriteitsschendingen niet meer zullen voorkomen ‘Het blijven mensen en niet iedereen is geneigd tot het goede’, parafraseer ik hem. ‘Er zullen altijd weer individuen zijn die proberen onder regels en geaccepteerde normen uit te komen.’

De les

Wat de NRC heeft opgetekend, laat dat zien. Voor de Schiphol Group moet misschien de les worden getrokken, dat de enorme groei die de onderneming doormaakt, ook consequenties heeft voor de mensen die het moeten doen en dat dit dus gevolgen heeft voor de organisatie en de interne controle. Dat daar de nodige spanning bestaat, liet eerder dit jaar de controverse tussen KLM en Schiphol zien over de veiligheidsmaatregelen op de luchthaven. Maar de overheersende mening die een NRC-lezer zou kunnen hebben over Schiphol en Schiphol Real Estate, namelijk dat de onderneming slecht wordt geleid en bol staat van integriteitsschendingen, lijkt me bezijden de feitelijke situatie.

Over de auteur

Ruud de Wit is voormalig hoofdredacteur van Vastgoedmarkt

Deze column is gepubliceerd in Vastgoedmarkt van september 2017

Reageer op dit artikel