nieuws

Vastgoedontwikkelaar AM: Duurzaam, bewust en gezond

Projectontwikkeling

Gebieds- en vastgoedontwikkelaar AM vaart een gedurfd duurzame koers bij de bouw van het Bajes Kwartier in Amsterdam-Oost. Bijna al het materiaal dat bij de bouw van de oorspronkelijke Bijlmerbajes is gebruikt, krijgt een nieuwe toepassing. Ook worden alle gebouwen volledig energieneutraal.

Vastgoedontwikkelaar AM: Duurzaam, bewust en gezond
Bajes Kwartier, a.i.

Gedurfde duurzaamheid is één van de vijf thema’s waarmee de gebieds- en vastgoedontwikkelaar zich vanuit een sterke maatschappelijke betrokkenheid wil onderscheiden van andere marktpartijen. Alles wat eenmaal is gebruikt, verdient met het oog op het tegengaan van verspilling van grondstoffen een tweede leven. Daarom wordt bij de gedeeltelijke sloop van de Bijlmerbajes beton en cement met behulp van nieuwe technieken gebroken en opnieuw gebruikt. De gevelelementen van de gevangenistorens vormen straks de gevels van de te bouwen studentenwoningen. Oude celdeuren maken straks onderdeel uit van een nieuwe brug. Zelfs de tralies komen terug, maar dan als balkonhekjes.

Volledige energieneutraliteit

Ook het organisch afval uit de nieuwe wijk wordt omgezet in elektriciteit

Naast een bijna volledig hergebruik van oude bouwmaterialen – maar liefst 98 procent van het oude materiaal wordt opnieuw gebruikt – vertaalt AM duurzaamheid in een structurele beperking van het gebruik van fossiele brandstoffen. In de nieuwe stadswijk zal sprake zijn van volledige energieneutraliteit. De woningen worden extreem goed geïsoleerd. Het grootste deel van de benodigde energie komt van zonnepanelen. Daarnaast wordt windenergie opgewekt uit dak-elementen met ingebouwde windturbines. Ook het organisch afval uit de nieuwe wijk wordt omgezet in elektriciteit. Een buurtbatterij zal de energie opslaan. Het Bajes Kwartier is verder aardgasloos. Warmte en koude komt via warmtepompen. Ook levert bijgelegen datacentrum warmte.

Het is deze duurzame kernkwaliteit waarmee AM samen met AT Capital, Cairn en de ontwerpers OMA, Fabrications en Lola Landscape in het najaar van 2017 vier concurrerende partijen voor de aankoop van de veertig jaar oude gevangenis achter zich wist te laten. In de beoordeling van de plannen door de verkoper (het Rijksvastgoedbedrijf) telde de kwaliteit van de plannen even zwaar mee als de hoogte van de biedingen. Het consortium betaalde voor het terrein 84 miljoen euro.

Gemengde wijk

Het omvangrijke gevangenisterrein (7,5 hectare) wordt binnen enkele jaren een bruisende stadswijk met 1.350 woningen. De nieuwe wijk krijgt een sterk gemengd karakter. Er komen zowel koop- als huurwoningen; variërend van betaalbare starterswoningen tot exclusieve huizen en zorgwoningen. Een substantieel deel van het woningbestand valt in het middeldure huursegment. 30 procent is een sociale huurwoning. Daarmee wordt voldaan aan de wens van de gemeente om bij de uitbreiding en verdichting van de stad mensen blij te maken met een betaalbare woning. Juist daaraan is in Amsterdam een groot tekort. Woningcorporatie de Alliantie is straks eigenaar van in totaal 250 sociale huurwoningen en 275 studentenwoningen. De bouw van de reguliere sociale huurwoningen is voorzien in 2021. De bouw van de studentenwoningen start eind 2019, circa anderhalf jaar later worden ze opgeleverd.

Om nieuwe woningbouw mogelijk te maken – de wijk moet over zes jaar gereed zijn – wacht een omvangrijk sloopprogramma. Vijf van de zes gevangenistorens worden gesloopt. Begin oktober begon de sloop van het gevangeniscomplex met het omduwen van de eerste platen van de vijf meter hoge gevangenismuur; de geschiedenis van de plek blijft overigens zichtbaar. De slotgracht blijft bewaard. Net als grote delen van de gevangenismuur. Wel wordt op sommige locaties de muur verlaagd om er zitplekken van te maken. De nieuwe woonwijk krijgt een stevig stedelijk karakter. Naast wonen is er plek voor scholen, winkels, werkplekken, een gezondheidscentrum, kinderopvang en horecabedrijven.

Stadslandbouw

Het karkas van de vrouwentoren wordt een verticaal park voor energieopwekking, stadslandbouw en recreatie

Een deel van het oude gevangenisgebouw blijft zichtbaar. Het bestaande hoofdgebouw van de gevangenis krijgt een culturele functie. En de vrouwentoren, het voormalige onderkomen van de vrouwelijke gedetineerden, krijgt een groene bestemming. Het karkas wordt ingericht als verticaal park waar plek is voor duurzame energieopwekking, stadslandbouw en recreatie. Een brede trap rond het gebouw leidt de bezoekers straks naar de daktuin.

AM besteedt naast het onderwerp ‘gedurfde duurzaamheid’ veel aandacht aan vier andere thema’s: de realisatie van een inclusieve stad, een aantrekkelijke stad en een stad waar ruimte is voor een gelukkig en gezond leven. Voor AM is een inclusieve stad een stad waarmee uiteenlopende groepen mensen zich verbonden kunnen voelen. Maar sociale integratie gaat nooit vanzelf. Daarom is het volgens de gebieds- en vastgoedontwikkelaar belangrijk plekken te maken die uitnodigen tot ontmoeting. En door de aanhoudende druk op de woningmarkt is het ook belangrijk voldoende ruimte te creëren voor verschillende doelgroepen. Variatie en differentiatie zijn volgens AM onmisbaar voor een leefbare stad. Vandaar dat op een prominente locatie aan het Amsterdamse IJ woontoren B’Mine is gebouwd. Het gebouw biedt onder meer mogelijkheden voor andere vormen van eigenaarschap. Zo kunnen twee vrienden ieder met een eigen contract één appartement huren.

Nieuwe stedelijkheid

Uitgangspunt is dat de onderste verdiepingen levendigheid toevoegen aan het straatbeeld

Wat maakt wonen in de stad aantrekkelijk? En wat kunnen stad- en gebiedsmakers doen om ervoor te zorgen dat mensen zich er welkom en thuis voelen? Dat vraagt volgens AM meer dan het stapelen van stenen. Steden kunnen zich alleen tot gezonde en prettige omgevingen ontwikkelen, als op integrale wijze wordt nagedacht over wonen, winkelen, werken en recreëren. De bouw van de Zalmhaven in Rotterdam is zo’n voorbeeld van nieuwe stedelijkheid. De Zalmhaven omvat een toren van 215 meter – de hoogste toren van de Benelux – geflankeerd door twee gebouwen van 70 meter hoog. In totaal komen er 450 appartementen en 33 eengezinswoningen in de koop- en huursector. Het plan voorziet verder in een grote gedeelde daktuin voor bewoners, een parkeergarage en een publiek toegankelijk uitkijkplatform. Uitgangspunt van de ontwerpen is dat de onderste verdiepingen van de verschillende gebouwen levendigheid toevoegen aan het straatbeeld.

Zalmhaven, Rotterdam

Zalmhaven, Rotterdam

Gelukkig leven is voor AM de basis van ons woongeluk. Comfort is de belangrijkste factor. Maar ook sociale contacten, ruimte en indeling wegen zwaar. Een mooi voorbeeld is de herontwikkeling van de locatie van de Nederlandse Pakket Dienst in de wijk Utrecht-Overvecht. Daar wordt ruimte gecreëerd voor wonen, werken en ontspannen. Met 350 gevarieerde woningen – van studio’s tot woonwerk- en woonzorgwoningen – aan grote groene binnentuinen. En een Superplint: een hoge hal in het middelste van de drie gebouwen waar ondernemers uit de wijk bedrijvigheid kunnen starten. De Superplint biedt ook ruimte aan twee horecabedrijven, waarvan één leerrestaurant.

Gezonde werkconcepten

Het vijfde thema van AM luidt healthy urban living & working. AM is een voorloper bij het ontwerpen van kantoren met gezonde werkconcepten. Daarbij gaat het niet alleen om de kwaliteit van lucht, licht en water, maar worden de gebruikers in een heel comfortabele omgeving aangemoedigd tot bewegen en het gebruik van gezonde voeding. Een schoolvoorbeeld van een meer gezonde werkomgeving is de ontwikkeling van WTC Utrecht. Het is als eerste Nederlandse kantoor in beeld voor een Well Building Certificaat.

Bij de ontwikkeling van het Bajes Kwartier is gezond stadsleven eveneens een belangrijk thema. De bedenkers van het bouwplan verwachten dat de bewoners van het Bajes Kwartier langer zullen leven dan andere Amsterdammers. Het Bajes Kwartier wordt een nagenoeg autovrije wijk. Parkeren gebeurt ondergronds. Een mobiliteitsplan voorziet in de beschikbaarheid van deelfietsen en elektrische deelauto’s. De bewoners wandelen naar huis. En binnen de gebouwen worden zij door een slimme positionering van de trappenhuizen uitgenodigd eerder de trap dan de lift te nemen. Bovendien wordt het een heel groene wijk. Iedereen zal uitkijken op een groene omgeving. Er komen grote tuinen op de voormalige luchtplaatsen en op daken en een speciale installatie zal fijnstof afvangen.

Dit artikel is verschenen in de uitgave Outlook 2019 van Vastgoedmarkt.

Reageer op dit artikel