blog

Oproep Wiebes gaat aan APG voorbij

Geen categorie

De Amsterdamse VVD-wethouder Eric Wiebes riep onlangs op om het aantal sociale woningen in de stad te halveren. Deze hartenkreet kan op mijn steun rekenen.

Volgens de wethouder kan Amsterdam de concurrentie met andere wereldsteden heel goed aan, maar dan moet wel het aantal sociale woningen in de stad verminderen. De wethouder voegde eraan toe dat het om 61 procent gaat van de totale woningvoorraad. ‘Bijna twee derde van onze stad is verboden toegang voor mensen die groei en dynamiek naar onze stad willen brengen. Het percentage beschikbare huurwoningen is 6 procent, vermoedelijk het laagste ter wereld.’

Volgens mij hanteert Wiebes voor zijn visie niet de juiste cijfers. Ik baseer me liever op de Atlas Sociale Woningbouw Amsterdam en regio voor 2012. Die atlas van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties houdt het per 1 januari 2012 op 194.347 sociale woningen, met een huur tot maximaal 618,02 euro per 1 januari 2013. Een kleine 200.000 sociale woningen op ongeveer 800.000 inwoners, dat is voor een welvarende internationale stad als Amsterdam niet in verhouding.

Het percentage koopwoningen bedroeg per 1 januari 2012 31 procent, het percentage vrije verhuurbare woningen (van particulieren en beleggers) bedroeg 21 procent en 48 procent was in handen van corporaties. Daaruit kun je concluderen dat bijna de helft van alle Amsterdamse woningen ‘sociaal’ is. Voor Nederland liggen die percentages heel anders: 60 procent ‘koopwoningen’, 9 procent huurwoningen van particulieren en beleggers en 32 procent corporatiewoningen. Waarschijnlijk bedoelt Wiebes, dat ruim 60 procent van de Amsterdamse bevolking in een sociale woning woont.

Maar verder ben ik het met hem eens. Amsterdam heeft te veel sociale woningen. Waarschijnlijk het resultaat van het stadsvernieuwingsadagium ‘Bouwen voor de buurt’ uit de jaren zeventig en tachtig van deze ‘PvdA-gemeente’. Ik kan me niet voorstellen dat in een wereldstad als Amsterdam de helft van de beschikbare woningen toegankelijk moet zijn voor mensen met een laag inkomen. In Amsterdam wordt er flink scheef gewoond. Verder worden veel sociale woningen illegaal aangeboden, vaak tegen woekerprijzen, aan studenten, illegalen, buitenlanders en andere woningzoekers. Die situatie is al jaren ongewenst en een oorzaak van de feitelijke woningnood in de stad.

Een oplossing zou zijn om een deel van de corporatiewoningen te verkopen aan beleggers en deze zo over te hevelen naar de vrije sector. En tegelijk de bewoners, die zich dat kunnen veroorloven – bijvoorbeeld gebaseerd op hun belastbaar inkomen – een marktconforme huur te laten betalen. De stappen die de regering op dit terrein onlangs zette, zijn volstrekt onvoldoende. Maar tegelijk moeten ook de Nederlandse pensioenfondsen en andere institutionele beleggers worden verplicht in die vrijgemaakte woningen te investeren. De corporaties zouden daardoor een fikse financiële injectie krijgen, die ze weer kunnen steken in de kwaliteit van de ‘echte’ sociale woningen.

Ik schrijf dit omdat in dezelfde week, dat wethouder Wiebes zijn oproep deed, bekend werd dat de Nederlandse pensioenuitvoerder APG 158 miljoen pond (188 miljoen euro) steekt in Britse huurwoningen via een samenwerking met Grainger. Ik begrijp overwegingen als ‘diversificatie van een vastgoedportefeuille’ en ‘het spreiden van risico’s zowel sectoraal als geografisch’, maar daarmee heeft deze investering weinig te maken. In een land als het Verenigd Koninkrijk, dat op de rand staat van een derde recessie op rij en dat ook nog eens voornemens lijkt om Europa de rug toe te keren, kan ik me moeilijk voorstellen dat deze investering op termijn beter rendeert dan substantieel te investeren in Nederlandse huurwoningen. Het enige excuus dat ik kan opvoeren is dat er in Nederland nauwelijks interessante huurportefeuilles voor pensioenfondsen op de markt komen. En dat komt weer door het gebrek aan initiatief en durf van de kant van de politiek om corporaties te dwingen een deel van hun woningportefeuilles te verkopen aan beleggers.

Deze column van Ruud de Wit verscheen eerder in Vastgoedmarkt februari 2013.

Reageer op dit artikel