blog

Nieuwe tegenslagen voor woningmarkt

Geen categorie

In het regeerakkoord is heel stoer de aftrek van hypotheekrente tot een onaantastbaar principe verheven. Even was er sprake van opluchting bij ontwikkelaars, huiseigenaren en diegenen, die een koopwoning ambiëren. De blijdschap bleek echter van korte duur. Het streven om de woningmarkt niet te ontregelen wordt doorkruist door maatregelen van de Autoriteit Financiële Markten en de Nederlandsche Bank om de normen voor hypotheekverstrekking te verzwaren.

Eén gevolg is dat modale starters zonder eigen geld geen huis meer kunnen kopen. Dit gevoegd bij de Europese regelgeving voor de begrenzing van de verhuur van sociale huurwoningen aan bewoners met een inkomen tot 33.000 euro maakt dat grote groepen moeten blijven waar zij nu wonen. Dit betreft niet alleen toetreders tot de markt van zelfstandige woonruimte, maar ook alle bezitters van goedkopere koopwoningen. De markt aan de onderkant blokkeert volledig en dat werkt door in de hele markt. Hier wreekt zich het gebrek aan kennis van de werking van de woningmarkt. De oppositie heeft terecht gevraagd naar een visiedocument, maar dit is door het kabinet niet met enthousiasme omarmd.

Ik begrijp heel goed dat de misère op de koopwoningmarkten in de VS, Ierland en Spanje het risicodenken sterk heeft beïnvloed en dat de hypothecaire kredietverstrekking moet worden gemitigeerd. Echter, zonder inbedding in het grote geheel leiden dit soort losse maatregelen tot waardedaling van de bestaande voorraad, teruggang van het aantal nieuwe woningen en het stopzetten van de stedelijke vernieuwing, zowel in krimp- als groeigebieden. Het ministerie van VROM is gesplitst en onthoofd en wonen is ondergeschikt geraakt. Ik kan me voorstellen dat het kabinet andere prioriteiten heeft, maar durf dan je achterban te zeggen dat het beleid helaas onprettige consequenties heeft, namelijk vermindering van de nieuwbouw, de hypotheekverstrekking en verlaging van het prijspeil van woningen. Dat is eerlijk en transparant en alle spelers in de markt en de bewoners kunnen hierop hun plannen aanpassen.

Diverse brancheverenigingen en de Vereniging Eigen Huis hebben al alarm geslagen. Voorstellen voor tijdelijk startersubsidies zowel voor de koopsector als de dure huursector en om de overdrachtsbelasting af te schaffen voor starters zijn gedaan, maar er is bij minister Donner geen opening gevonden om deze problemen fundamenteel te bespreken. In toenemende mate zoeken partijen nu de nationale rechter of het Europese Hof om op deelgebieden hun recht te halen nu er geen regie wordt gevoerd. Ik noem hier de acties om de Vogelaarheffing terugbetaald te krijgen en de lopende zaak van de IVBN tegen staatsteun aan de corporaties.

Er zijn ook lichtpuntjes. Huurders met een goed inkomen en spaargeld kunnen uitstekend kiezen op de koopwoningmarkt. De rente is laag en het duurt even voordat een eerste aanzet wordt gemaakt om de hypotheekrenteaftrek te beperken. Daarnaast kunnen bouwbedrijven en installatiebedrijven met kennis en ervaring van de renovatiemarkt volop aan het werk. De marktpartijen rest niets anders dan om per kwartaal te melden hoe het gaat met de verhuur en verkoop van nieuwe en bestaande woningen. Hopelijk schrikken dan de coalitiepartijen en komt er ruimte voor een debat.

Deze column is eerder gepubliceerd in Vastgoedmarkt december 2010.

Reageer op dit artikel