blog

Ook SP-burgemeester Roemer gaat Waankwartier niet redden

Financieel

Je zult maar burgemeester van Heerlen zijn, de voormalige mijnstad in de Oostelijke Mijnstreek (Zuid-Limburg) met 87.000 inwoners. Er valt weinig goeds te melden over deze stad, zeker niet vanuit een vastgoedoptiek.

Ook SP-burgemeester Roemer gaat Waankwartier niet redden
Ruud de Wit

De stad staat bovenaan in de lijstjes van winkel- en kantorenleegstand en van alle Nederlandse gemeenten ontvangt zij percentueel de meeste uitkeringen van de rijksoverheid. Gemiddeld krijgen gemeenten per inwoner 1.982 euro, maar in Heerlen ligt dat bedrag op 3.465 euro. Volgens de cijfers van de gemeente in februari 2018 zijn er bijna 4.500 huishoudens met een bijstandsuitkering en verder nog 10.000 andere uitkeringsgerechtigden. Daarnaast krijgen 18.500 Heerlenaren een AOW-uitkering, wat illustratief is voor de sterke vergrijzing in de regio. Ook in de politieke machtsverhoudingen komen deze cijfers terug: de SP is met tien zetels de grootste fractie in de gemeenteraad, gevolgd door de Ouderenpartij met zeven zetels.

De afgelopen weken kwam daar nog meer slecht nieuws bij. De NS liet weten dat het aantal treinpassagiers dat het station in Heerlen aandoet, maar liefst met 47 procent is afgenomen tussen 2014 en nu. En het retailonderzoeksbureau Locatus berichtte dat in geen enkele stad in Nederland het bezoek aan de binnenstad zo fors is gedaald als in deze Zuid-Limburgse stad. Ruim 42,5 procent daling in acht jaar, aldus de passantentellingen van Locatus. In heel Nederland neemt het bezoek aan binnensteden af, maar de daling in Heerlen is het viervoudige van de gemiddelde daling.

Politiek wordt Heerlen sinds het begin van deze eeuw bestuurd door de SP. Eerst onder leiding van ex-wethouder Riet de Wit en vanaf 2006 van Ron Meyer, sinds 2015 ook voorzitter van de landelijke SP. Veertien jaar SP-beleid onder leiding van Meyer en De Wit heeft niets opgeleverd. De leegstand in kantoor- en winkelruimte is alleen maar toegenomen. Opnieuw de cijfers van Locatus: in 2006 bedroeg de leegstand in het hoofdwinkelgebied van Heerlen 6,5 procent, in augustus van dit jaar lag die leegstand op 12,3 procent. Voor heel Heerlen zijn die cijfers een fractie beter: in 2006 stond 10 procent van alle retailruimten leeg, in augustus dit jaar 14,1 procent. Maar dat is vooral op de rekening van de vastgoedsector te schrijven, menen Meyer en zijn SP. Het is blijkbaar allemaal ‘de schuld van het kapitaal’.

Sinds maart 2018 is Emile Roemer waarnemend burgemeester van Heerlen en de eerste SP-burgemeester in het land. Roemer staat bekend als knuffelpoliticus, maar ook als uiteindelijk falende SP-leider. In januari 2018 kondigde hij, niet geheel onverwacht, zijn ontslag aan als Kamerlid en fractieleider na opnieuw teleurstellende verkiezingsresultaten. Van een half jaar sabbatical, dat hem door velen werd aangeraden, kwam maar weinig terecht. Hij ging, in zijn eigen woorden ‘de boer op’ en de Limburgse gouverneur vroeg hem om waarnemend burgemeester van Heerlen te worden. Ralf Krewinkel (PvdA) zit op eigen verzoek al enige tijd thuis, omdat zijn zoon ernstig ziek is.

Ik heb van Roemer nog weinig gezien, afgezien van een mager filmpje bij Een Vandaag, waarin hij in een oranje eend een halve minuut door Heerlen rijdt en vervolgens door het Zuid-Limburgse Heuvelland toert, dus buiten de eigen gemeente. Over Heerlen zelf zegt hij weinig, alleen maar een paar clichés, en natuurlijk prijst hij het SP-prestigeproject het Maankwartier de hemel in, zo’n beetje de grootste financiële vastgoedmislukking van de afgelopen twintig jaar. En ik zag Roemer in de laatste aflevering van de talkshow van Nadia Moussaid die tijdelijk Eva Jinek verving. Zij stelde Roemer geen journalistiek relevante vragen over zijn burgemeesterschap, maar gaf hem alle gelegenheid om van alles te roepen over een Feyenoord-talkshow die hij de komende maanden in Rotterdam gaat geven. Blijkbaar heeft hij daar tijd voor.

Sinds zijn aantreden is het lijstje met problemen in Heerlen alleen maar toegenomen, blijkt uit de bovenstaande cijfers. Met name het wegvallen van een eindbelegger en exploitant voor het Maanhotel in het centrum van de stad, maakt van het hele Maankwartier een kostbaar gebed zonder eind. Nieuwe retailers in het opgeleverde noordelijke deel van het Maankwartier hebben zich niet aangediend en de twee huurders – Jumbo en Action – hebben genoeg van de enorme exploitatieverliezen. Action overweegt zelfs weer terug te verhuizen naar het vrijwel leegstaande winkelcentrum ’t Loon.

Dat is allemaal niet de schuld van Roemer, maar wel voor een groot deel van zijn SP. Wat Heerlen al bijna twintig jaar mist, is een realistisch centrumbeleid, gebaseerd op gedegen vastgoedkennis. Maar dat mag je niet verwachten van een partij die de vastgoedsector als een clubje criminelen en geldwolven ziet. Duidelijk is inmiddels dat Roemer zijn partijgenoten niet zal afvallen. Hij heeft aangegeven dat ‘zijn wraak zoet zal zijn’. Onduidelijk is op wie hij zich wil wreken, maar dat moet haast wel de vastgoedsector en het kapitaal zijn. Roemer prijst het Maankwartier opnieuw de hemel in, een twijfelachtig vastgoedproject van een lokale kunstenaar, dat de gemeente al vele tientallen miljoenen euro’s heeft gekost.

Ik begrijp dat het Maankwartier – nu het er bijna staat – niet gesloopt kan worden. Maar een beetje realisme en realiteitszin mag van een burgemeester die boven de partijen staat, wel worden verwacht. Ik vrees dat Roemer als eerste SP-burgemeester opnieuw in het zwaard van de politiek valt en dat zijn bestuursdebuut op een fiasco uitloopt. Nu met een stempel van het Waankwartier op zijn hoofd. Arm Heerlen!

Over de auteur:
Ruud de Wit is voormalig hoofdredacteur van Vastgoedmarkt.

Deze column verscheen in Vastgoedmarkt van september 2018.

Reageer op dit artikel