nieuws

Meer transparantie en vertrouwen door de blockhain

Data en technologie

De afgelopen maanden heeft Deloitte Real Estate, samen met de gemeente Rotterdam en Cambridge Innovation Center, gewerkt aan de eerste concrete blockchaintoepassing voor huurcontracten. Resultaat is Blockhain in Real Estate, een platform om huur en andere vastgoedcontracten digitaal af te handelen.

Meer transparantie en vertrouwen door de blockhain
Blockchain kan invloed hebben op de werkzaamheden van vele functies en organisaties.

Door de toepassing van blockchain-technologie ontstaat er een uniforme bron van vastgoedinformatie waar diverse betrokkenen gebruik van kunnen maken. Meervoudige controle van dezelfde data is hierdoor niet langer nodig. Het systeem is een eerste proof-of-concept en gebaseerd op de blockchain.In het project zijn vijf belangrijke stappen gezet.

1. Digitaliseren van gebouwgegevens

Een belangrijke eerste stap is het creëren van een blockchaingrootboek met vastgoedinformatie van elk gebouw dat op de blockchain geregistreerd wordt. Met het digitaliseren van het gebouw wordt een digitale eigendomsmunt van het gebouw ‘geslagen’. Deze zogenaamde ‘token’ is een digitale vingerafdruk van het gebouw, en al zijn bijbehorende details. De digitale vingerafdruk verwijst naar een database waarin de gebouwdetails zijn opgeslagen. Voor de basis van deze eerste stap wordt, op dit moment, gebruik gemaakt van bestaande registers, zoals het Kadaster en de BAG. Deze gegevens kunnen aangevuld wordt met andere basisdata, zoals de vierkante meters van een gebouw, het energielabel, gebouwindeling en plattegronden. Dit zijn slechts een aantal datapunten die nu in het gebouwdossier/paspoort opgenomen worden. Door de inzet van de blockchaintechnologie worden deze gegevens van een tijdsstempel voorzien en wordt onweerlegbaar vastgelegd op welke moment en uit welke database de gegevens zijn gehaald.

2. Digitaliseren van de eigendomssituatie

De volgende stap na het digitaliseren van de gebouwgegevens is het koppelen van een eigenaar aan de digitale munt die het gebouw c.q. het gebouwdeel representeert. Om dit te kunnen doen moet een digitale identiteit van de eigenaar gecreëerd worden. Voor deze stap wordt eveneens geput uit de bestaande registers, zoals het Kadaster en de Kamer van Koophandel. In de Nederlandse praktijk worden deze registers al jaren gebruikt en in het rechtsverkeer wordt vertrouwd op deze registers. In de huidige stand van de techniek is het onomstotelijk vastleggen van de digitale identiteit een groot vraagstuk. Momenteel wordt gebruik gemaakt van de centrale autoriteiten (zoals de eerder genoemde Kamer van Koophandel) bij het doen van transacties. In een toekomstige situatie waarin blockchain gemeengoed is geworden, kan de rol van de centrale partijen (de trusted third parties), aanzienlijk wijzigen.

3. Eigendom overdragen

De onroerendgoedmarkt kent tal van spelers, belanghebbenden en betrokken partijen. De enige constante factor in dit gehele proces is feitelijk de onroerende zaak. Eigendom gaat, na verloop van jaren, over van partij a naar partij b. Dit geldt evenzeer voor de huurder, financiering en andere verplichtingen. In de huidige situatie wordt onroerend goed overgedragen met behulp van de notaris. De financiële, juridische en fiscale verplichtingen van de huidige eigenaar en toekomstige eigenaar worden in beeld gebracht en betrokken in de transactie.

Met behulp van de digitale tokens (digitale eigendomsmunt) die het gebouw representeren en een betrouwbare digitale identiteit wordt het overdragen van het eigendom eenvoudiger. Het eigendomsbewijs van het gebouw kan met behulp van een online transactie eenvoudig worden overgedragen. De houder van de zogenoemde eigendomsmunt is de enige partij die gerechtigd zal zijn om deze munt te ‘bezwaren’ met juridische verplichtingen, zoals een huurcontract. Voor de huidige praktijk zal dit een forse omslag in het denken betekenen en zullen er tal van juridische en fiscale vragen opdoemen die opgelost moeten worden.

4. Huurcontracten sluiten

De volgende stap is het eenvoudig, online, ondertekenen van huurcontracten. Met de opkomende behoefte aan flexibeler gebruik van kantoren van, bijvoorbeeld de start-up-community in het Groothandelsgebouw, moet het proces voor het aangaan van huurverplichtingen worden omgegooid. Binnen de zogenoemde customer journey van de huurder/gebruiker zijn dan ook tal van optimalisaties te bereiken. In het kader van het project is gekozen voor een contractentemplate module waarmee in een digitale omgeving meerdere partijen kunnen werken aan de ondertekening van het huurcontract. Aan de hand van de finale onderhandelingsresultaten wordt online het contract op maat gemaakt voor de concrete huurder. Met behulp van een blockchaintransactie wordt dit huurcontract digitaal ondertekend door één contractspartij en ter ondertekening aan de wederpartij gestuurd. De wederpartij krijgt een notificatie en ondertekent, na controle van het contract, eveneens digitaal het contract. Hier komt wederom een blockchaintransactie aan te pas. Na afronding van deze stappen is een door beide partijen ondertekende versie van het huurcontract toegevoegd aan de blockchain. Hierdoor is onweerlegbaar vastgelegd welke afspraken huurder en verhuurder met elkaar gemaakt hebben. Belangrijkste voordeel is daarnaast dat het veel tijdwinst oplevert in het proces voor zowel huurder als verhuurder.

5. Contractinformatie ontsluiten voor derde partijen

Gedurende de levenscyclus zal de vastgoedeigenaar op gezette tijden informatie over zijn pand delen met derde partijen. De bank in het kader van een (her)financiering, een auditor in het kader van de jaarrekening controle, een taxateur ten behoeve van een waardering en een (potentiële) koper bij een verkoop van het pand. Bij elk van deze gebeurtenissen worden controles uitgevoerd op actualiteit en volledigheid door de verschillende betrokken partijen. Blockchain heeft de potentie dat de betrokken partijen in het netwerk van dezelfde (decentrale) bron van informatie gebruik maken.

Daarnaast zorgt de blockchain ervoor dat de vastgelegde gegevens op betrouwbare, uniforme, veilige en snelle wijze zijn te delen met derde partijen.

Reacties

Tijdens de toelichting op het platform zijn de reacties gepeild onder de aanwezigen. Van hen geeft 60 procent aan blockchain te willen toepassen of zelfs nu al toe te passen. 98 procent is er dan ook van overtuigd dat blockchain de vastgoedmarkt gaat beïnvloeden. Slechts 4 procent denkt dat er te veel transparantie ontstaat door blockchain. Deze resultaten laten zien dat er vertrouwen is in blockchain en partijen in de vastgoedsector er graag mee aan de slag willen.

De menselijk factor wordt gezien als de grootste belemmering voor het daadwerkelijke toepassen van de blockchain. Blockchain is een disruptieve innovatie waarbij in potentie de huidige rollen en taken van spelers binnen de vastgoedmarkt gaat veranderen. Het gaat in die zin om meer dan alleen een technologische innovatie. Organisatieverandering en aanpassen van processen, werkwijze en methoden, als gevolg van de technologische mogelijkheden die blockchain biedt, zal naar verwachting een uitdaging zijn.

De grootste belofte van de blockchain is om een infrastructuur te bieden die vertrouwensdiensten kan decentraliseren. Daarbij is een blockchain zelden of nooit een oplossing op zichzelf, maar kan wel als een van de bouwstenen worden gebruikt voor een veelheid van online toepassingen. Wat blockchain daarbij vooral toevoegt is de mogelijkheid voor iedereen in het netwerk om zelf zijn eigen connectie ermee te maken of als men dat niet wil, te kiezen welke applicatie van een derde partij zij willen gebruiken

De belangrijkste kenmerken van het gebruik van blockchain in de vastgoedsector zijn het vergroten van vertrouwen tussen de actoren door het bieden van radicale transparantie en het verminderen van informatie- en datarisico’s. Wanneer blockchain daadwerkelijk toegepast zal worden zal dit invloed hebben op de werkzaamheden van vele functies en organisaties. Vastgoedeigenaren kunnen veel gemakkelijker en effectiever met het verhuren of verkopen van hun vastgoed omgaan. De bank zal zijn risico’s veel beter scherp kunnen stellen doordat over dezelfde courante informatie kan worden beschikt.

Blockchain is een innovatie die nog steeds in de verkennende fase zit en er is een multidisciplinaire aanpak nodig om dit volledig te ontwikkelen. Belanghebbenden binnen de vastgoedindustrie moeten samenkomen en samenwerken om het potentieel van blockchain volledig te benutten.

 

Over de auteurs

Jurriën Veldhuizen is managing partner Deloitte. Jan-Willem Santing is manager Deloitte Real Estate & Partnerships

Dit artikel is gepubliceerd in Vastgoedmarkt van juli 2017

Reageer op dit artikel