nieuws

‘Aziaten zullen Nederlands marktaandeel verdubbelen’

Beleggingen

Spanningen in Korea, mogelijke kapitaalrestricties in China. Ondanks die potentiële remmen voorziet Erik Langens (CBRE) groei van de Aziatische beleggingen in Nederland. ‘Hun marktaandeel zal verdubbelen.’

‘Aziaten zullen Nederlands marktaandeel verdubbelen’
Europa Hotel Den Haag is één van de zestien Bilderberg-hotels waar First Sponsor uit Singapore de hand op legde.

Chinezen zijn nog niet afgeschreven als beleggers in Europees vastgoed. Zoveel werd duidelijk uit een bezoek begin september van een delegatie van CBRE-kantoor Londen aan het land van de rijzende zon. De ontmoetingen met veertig Chinese beleggers waren geen afsluiting van enkele jaren zaken doen. De reis diende om zaken te behartigen, bestaande contacten te bevestigen en nieuwe contacten op te doen.

De Chinese regering heeft dan wel beperkingen aangekondigd van investeringen in onder meer buitenlands vastgoed. Ook liggen bedrijven onder het vergrootglas die teveel risico zouden hebben genomen. Zoals Anbang, dat ook op de Nederlandse vastgoedbeleggingsmarkt actief is. Het Chinese financiële concern kocht onlangs nog voor 350 miljoen euro het Double Tree Hotel in Amsterdam. De beperkingen kunnen het einde betekenen van de stroom Chinese vastgoedinvesteringen in Europa. Hoe dan ook, de vastgoedadviseurs van CBRE houden graag hun Chinese contacten warm.

Erik Langens, executive director investment properties bij CBRE Capital Markets, waagt zich dus niet aan een voorspelling of de Chinezen van het Nederlandse vastgoedtoneel zullen verdwijnen. ‘De signalen zijn tegenstrijdig. Aan de ene kant heb je de berichten over die maatregelen van de Chinese overheid. Aan de andere kant hielden Chinese beleggers de deur niet gesloten voor de afvaardiging van CBRE. En ik zie ook nu nog activiteit van Chinezen op de Europese vastgoedbeleggingsmarkt.’

Nieuwe toetreders

Eén ding weet Langens zeker. Als Chinese vastgoedbeleggers zich moeten terugtrekken op hun thuismarkt, dan heeft dat weinig effect op Nederlandse vastgoedprijzen. ‘Chinezen richten zich vooral op de echte core-beleggingen met biedboeken van hoge kwaliteit. Voor ieder pand dat ze kochten waren nog vele andere gegadigden. Natuurlijk, hoe meer vraag en concurrentie, hoe hoger de prijs. Maar bij de beste assets lagen de hoogste drie biedingen steeds binnen bandbreedtes van 1 of 2 procent.’

Van een andere orde is de dreiging van gewapend conflict op het Koreaanse schiereiland, eventueel met nucleaire middelen. Zo’n situatie is nooit prettig, maar voor CBRE blijven de zaken doorgaan. Langens: ‘Onzekerheid is nooit goed, maar ook niet nieuw. Het gedreig en geprovoceer is al tijden aan de gang. Het weerhield Zuid-Koreaanse beleggers er niet van te investeren in Europa. Dat zullen ze blijven doen. Sterker nog: ik zie nieuwe Zuid-Koreaanse toetreders.’

En niet alleen nieuwe toetreders uit Zuid-Korea. Het gesprek met Langens is een week voordat hij zelf naar Singapore reist. Op het programma staat onder meer een bezoek aan First Sponsor, een vaste klant die hij bijna dagelijks spreekt. Aan bod komt verder onder meer AT Capital. Dat was een van de kopers van de retailportefeuille van 60 miljoen euro van Vastgoed Rietveld, dat bij die transactie door CBRE geadviseerd werd.

Langetermijnhorizon

Misschien nog interessanter voor Langens zijn de gesprekken met enkele partijen die al op Nederlands vastgoed hebben geboden, maar nog zonder resultaten in de vorm van transacties. ‘Die partijen gaan we bekender maken met het Nederlandse commercieel onroerend goed. Daar zullen wel één of twee transacties uitkomen met nieuwkomers op de Nederlandse vastgoedbeleggingsmarkt’, zegt Langens.

De interesse wekken en klanten binnenhalen is één ding. Ze vasthouden is een tweede. Gevraagd naar de horizon van de Aziaten en hun bereidheid om ook in mindere tijden in Nederland te blijven, zegt Langens: ‘De meeste zijn in de Nederlandse beleggingsmarkt gestapt met een langetermijnhorizon. Dus ik verwacht niet dat Aziatische beleggers het snel voor gezien houden.’

Wel is de personele vertegenwoordiging in Nederland nog beperkt. Twee, binnenkort drie mensen is waar First Sponsor het in Nederland mee doet. Een oud-medewerker van Delta Lloyd, een senior en binnenkort ook een junior. Daarmee is First Sponsor de enige Aziatische belegger met eigen mensen in Nederland. ‘First Sponsor heeft bewust gekozen voor aanwezigheid in Nederland. Het bedrijf was al bekend met ons land door zijn activiteiten met palmolie’, zegt Langens.

Andere Aziaten hebben de zorg voor hun Nederlandse portefeuilles uitbesteed of sturen die aan vanuit een ander land. AT Capital laat de zorg voor zijn Nederlandse beleggingen over aan lokale partner Cairn Real Estate. Meritz uit Zuid-Korea beperkte zich bij de aanschaf van De Rotterdam in de Maasstad en Atrium op de Zuidas tot stortingen van 350 miljoen euro en 500 miljoen euro bij Amundi Real Estate. De Franse vermogensbeheerder besteedde het beheer uit aan l’Étoile Properties, dat ook een kantoor in Nederland heeft.

China Investment Corporation heeft geen lokaal management voor het Nederlandse deel van het gekochte logistiekplatform Logicor. Verkoper Blackstone had die lokale vertegenwoordiging overigens evenmin. De aansturing van pan-Europees logistiekplatform Logicor gebeurt vanuit Londen.

Verzekeringsgeld

Verwacht niet teveel diversificatie van de Aziaten. Niet naar vastoedtype en evenmin naar regio. Kantoren, hotels en logistiek zijn waar Aziaten vooral op azen. De eerste twee categorieën op de beste locaties in de grote vier steden, de laatste categorie op de logistieke hotspots. First Sponsor doet er wel eens een woningontwikkeling bij. En dan hoeft het niet eens te gaan om een bijvangst van een kantorenportefeuille. Zoals dat wel het geval was met het complex aan de Boompjes 55-58 in Rotterdam dat plaats maakt voor appartementen. ‘First Sponsor is ook bereid tot een woningontwikkeling om de woningontwikkeling’, constateert Langens.

De meeste andere Aziatische beleggers talen niet naar onze woningmarkt. ‘Geen idee waar het aan ligt. Ik weet alleen dat de Nederlandse woningmarkt bij het overgrote deel van de Aziatische beleggers nooit ter sprake komt’, zegt Langens. En wat de Nederlandse retail betreft: die detailhandelsstructuur met de nadruk op winkelpanden aan verkeersvrije straten in stadscentra is voor Aziaten een onbekend fenomeen. ‘Ze zijn gewend aan grote winkelcentra van wel zes etages, in of buiten het centrum. Dat product kennen ze, begrijpen ze, maar vinden ze hier niet.’

Met die focus zullen de Aziaten de komende jaren een sterker stempel drukken op Nederlandse markt voor beleggingsvastgoed, verwacht Langens. ‘In veel Aziatische landen zijn beperkingen opgeheven om in het buitenland te investeren. De komende jaren zal bovendien de welvaartstoename op het Chinese platteland een groeiende stroom verzekeringsgeld opleveren. Geld dat ergens belegd moet worden. Dat zullen we merken. Er zullen duidelijk meer Aziatische partijen in Nederland actief zijn dan het huidige aantal van ongeveer tien. Het aandeel van Aziaten in Nederlandse vastgoedbeleggingen zal stijgen van 10 procent nu naar 20 procent over 5 jaar.’

Reageer op dit artikel