nieuws

Vertrek KPN tast Binckhorst-portfolio verder aan

regios

Het vertrek van het hoofdkantoor van KPN, het Internationaal Strafhof en Eurojust uit de Haagse Binckhorst raakt Den Haag ook in de portefeuille. De stad heeft er een aanzienlijke vastgoedportefeuille opgebouwd die steeds minder waard wordt.

Zomer 2015 vernam Vastgoedmarkt al dat KPN van plan was zijn Haagse hoofdkantoor te verlaten. KPN en het Haagse stadhuis ontkenden deze geruchten, reden voor dit medium er geen melding van te doen. Het Haags stadsbestuur wekte deze week grote woede bij de gemeenteraad door de verhuizing ‘begrijpelijk’ te vinden ‘vanuit de KPN-optiek bezuiniging en flexibel werken’.

Achter de schermen blijkt burgemeester Jozias van Aartsen echter te hebben gepoogd het KPN-hoofdkantoor voor Den Haag te behouden, weet De Telegraaf te melden. Omdat het stadsbestuur eerdere beloftes aan KPN over een betere bereikbaarheid van het Maanplein-kantoor niet nakwam, zou de noodkreet van Van Aartsen niet in goede aarde zijn gevallen. Het vertrek van 2.000 KPN-medewerkers veroorzaakt nog meer leegstand aan het Maanplein. KPN zal eind 2016 nog maar 21.000 m2 huren op het 77.000 m2 grote kantorenpark, blijkt uit transactiedata van Vastgoedmarkt.

Daar blijft het niet bij. Op 19 april nam het Internationaal Strafhof (ICC) zijn nieuwe gebouw op de Alexanderkazerne in Den Haag in gebruik. Het Strafhof huisde tot dan in het hoogste gebouw (21.500 m2) van kantorencomplex Haagse Arc (50.000 m2) aan de Maanweg en in Haagse Veste I (12.350 m2) aan Saturnusstraat.  Het kantoor van 21.500 m2 – dat Lone Star in 2014 voor 18 miljoen euro van CBRE Global Investors kocht – staat nu  leeg. Eurojust heeft  de rest van het Arc-complex in gebruik. Maar de internationale organisatie vertrekt eind 2016 van de Binckhorst naar nieuwbouw aan de chique Haagse Johan de Wittstraat. 

De andere drie Haagse Veste-kantoren . Haagse Veste IV van Deka Immobilien van ruim 35.000 m2 staat leeg. Haagse Veste II en III, in 2012 gekocht door Jovi Investments, zijn deels verhuurd aan creatieve bedrijven voor zo’n 50 euro per m2 per jaar. De lage huurprijs is niettemin rendabel voor Jovi. Haagse Veste III van 13.000 m2 kocht Jovi voor 2,6 miljoen euro van Bavaria Immobilien, ofwel 200 euro per m2. Elders op de Binckhorst gaat het niet veel beter. Eind 2015 verruilde Sdu Uitgevers al een pand aan de nabijgelegen Binckhorstlaan met 7.000 m2 kantoorruimte en 9.300 m2 bedrijfsruimte voor het Sdu-hoofdkantoor in het centraal gelegen Beatrixkwartier.

Met door Den Haag gesteunde transformatieprojecten worden wel successen geboekt. In navolging van de hippe Caballero Fabriek weet ook het getransformeerde PTT-complex Binck36 creatieve bedrijven te trekken, terwijl  het oude Luchtmacht-hoofdkwartier aan de Binckhorstlaan succesvol is omgebouwd tot danscentrum Mooov.  Medio 2015 werd een leeg kantoor aan de Binckhorstlaan herbestemd naar Telehotel Den Haag met 58 kamers.

Maar de nog steeds groeiende leegstand op de Binckhorst doet Den Haag ook financieel pijn. Den Haag heeft een aanzienlijke vastgoedportefeuille opgebouwd met Binckhorst-panden. Vanaf 2008 begon Den Haag samen met het toenmalige Bouwfonds Ontwikkeling en BPF Bouwinvest voor 75 miljoen euro aan panden op te kopen in anticipatie op het ambitieuze herontwikkelingsproject Nieuw Binckhorst. Elk zegden 25 miljoen euro toe. De toenmalige wethouder Peter Smit bleef grond en vastgoed kopen, ook toen er een tekort van 200 miljoen euro op de grondexploitatie van 600 miljoen euro bleek en in september 2008 de financiële crisis uitbrak.

In oktober 2010 zette Den Haag het project stop. Bouwfonds en BPF stapten uit de pps. Den Haag zit nu met een portefeuille van 55 kantoren en bedrijfspanden die op de top van de markt zijn gekocht. De portefeuille kampt met leegstand, exploitatieverliezen en forse afboekingen. Eind maart dit jaar rapporteerde het stadsbestuur nog een afwaardering van 2,5 miljoen euro op bezit in de Trekvlietzone. De leegstand neemt ook nog eens toe door de aanleg dwars door de Binckhorst van de Rotterdamse baan. Ook zijn er Haagse gebouwen gesloopt om de ondergrondse weg te kunnen realiseren.

Volgens Den Haag keert de situatie op het bedrijventerrein zich in 2020 ten goede zodra de Rotterdamsebaan is opgeleverd. Met de dan verdwenen verkeersoverlast  kan de Binckhorst succesvol worden getransformeerd naar een woon-werkgebied. Ook al omdat dit de enige locatie is waar Den Haag de grote woningbehoefte kan faciliteren. De eerste 700 tot 1.000 woningen moeten in de Trekvlietzone komen, volgens Den Haag het meest kansrijke gebied. Het oude plan uit 2008 – 7.000 woningen, 200.000 m2 kantoren, 65.000 m2 bedrijventerrein, 65.000 m2 voorzieningen en 65.000 m2 (inter)nationale publiekstrekkers – wordt (zeker wat commercieel vastgoed betreft) niet realistisch geacht. 

Reageer op dit artikel