blog

Individuele noodklokkerij of Deltaplan Wonen NL?

Projectontwikkeling

Als je de noodklok luidt, dan geef je in het publiek je verontrusting te kennen. Het is formatietijd en elke zichzelf respecterende organisatie lijkt wel de spreekwoordelijke noodklok te moeten luiden. Je zal toch maar over het hoofd gezien worden!

Individuele noodklokkerij of Deltaplan Wonen NL?
Tom Berkhout

Doordat allerlei belangenbehartigers op velerlei terreinen de noodklok luiden, kan ik mij voorstellen dat de formerende partijen zo langzamerhand moe en doof worden voor al dat oorverdovende gebeier, zo niet murw gebeukt zijn door de paniek die men her en der zaait. Ze moeten zich daarbij telkens afvragen welke belangen gediend worden. Zijn het de eigen, financiële kortetermijnbelangen van één specifieke partij of één specifieke groep of wordt het maatschappelijk, algemeen belang gediend? Of meerdere belangen? Op korte of lange termijn? Schiet de burger (de kiezer) of de ‘BV Nederland’ er iets mee op? Wie weet houden ze zich momenteel met heel andere vraagstukken bezig onder de Haagse kaasstolp.

De vastgoed- en bouwsector ontkomt kennelijk ook niet aan de noodklokkerij, gelet op de vele berichten die we in de pers tegenkomen over de woningmarkt. Dat is op zich opmerkelijk, want we zijn nog maar vier jaar het dieptepunt van de markt gepasseerd en de woningmarkt lijkt alweer behoorlijk op stoom, zo niet oververhit op tal van plaatsen. De (inhaal)vraag naar woningen is ongekend. Ontwikkelaars en bouwers krijgen ze maar niet aangesleept door halsstarrige gemeenten en gebrek aan personeel. Ze raken snel door hun voorraden heen. Wat valt er dan nog te wensen? Kennelijk nog heel wat.

Zijn het eenstemmige noodklokken of lopen de deuntjes uiteen? Ik denk het laatste. De bouw- en makelaarslobby is nu al jaren aan het communiceren dat er één miljoen woningen gebouwd moeten worden, daarbij gesteund uit de universitaire hoek. Die één miljoen is zo langzamerhand een mantra geworden. Je ziet het cijfer te pas en te onpas voorbij komen in de pers, die alles keurig overschrijft. Kennelijk moet en zal een selffulfilling prophecy worden. Beleggers willen graag investeren maar geven aan dat er een tekort is aan middeldure huurwoningen. Gemeenten als Amsterdam en Utrecht willen een ‘evenwichtiger huurwoningenvoorraad’ krijgen om zichzelf niet uit de markt te prijzen en de steden bereikbaar te houden voor zoveel mogelijk inkomensgroepen en dienstverleners. Andere gemeenten hebben het afgelopen decennium harde lessen geleerd door onverantwoorde grondposities in te nemen en likken nog steeds hun wonden. Die hebben wel hun bekomst van miljoenenverliezen door opportunistische vastgoedavonturen en trappen op de rem. Demografen stellen dat we goed moeten nadenken waar we bouwen, voor wie we bouwen en wat we bouwen. Zo kan asielmigratie en gezinshereniging alle prognoses op zijn kop zetten.

Iedereen wil en moet kennelijk in de Randstad wonen en daar moet dan ook maar alles dichtgebouwd worden. Ik las ook een pleidooi om maar wat aan de randen van het groene hart te gaan knabbelen. Terecht werd onlangs verband gelegd met investeringen in nieuwe en bestaande infrastructuur: als we deze verbeteren, kan de druk op de Randstad afnemen. Hemelsbreed gezien kan je wel dicht bij je werk wonen, maar als je vervolgens toch nog uren onderweg bent en in de file of de trein staat, schiet je er niet veel mee op.

Dit alles is nog maar een greep uit alle berichten. Verschillende partijen vragen het Rijk in te grijpen. Dat klinkt goed, maar wie of wat is ‘het Rijk’ eigenlijk? Kan ‘het Rijk’ of de politiek wel wat met die kakafonie aan geluiden en overmatige prikkels — daargelaten de vraag of ‘het Rijk’ met geld over de brug komt?

Ik pleit voor een Deltaplan Wonen NL, waarin de vastgoed- en bouwsector gezamenlijk het voortouw neemt om één toekomstbestendig plan te maken voor wonen in Nederland. Eén afgewogen, evenwichtige, onderbouwde visie. Eén consistent geluid. Gedeelde belangen. Dat zou volgens mij enorm krachtig overkomen.

Over de auteur

Tom Berkhout is  professor Real Estate Universiteit Nyenrode

Deze column is gepubliceerd in Vastgoedmarkt van september 2017

 

 

 

 

 

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels