blog

De laatste dagen van het jaar zijn aangebroken. December is bij uitstek een maand van bezinning, van terugblikken en vooruitkijken.

Bezinning
Johannes van Bentum

In deze eindejaarseditie van Vastgoedmarkt wordt dat veelvuldig en uitvoerig gedaan. Praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling Friso de Zeeuw blikt uitgebreid terug op zijn periode als hoogleraar en de veranderingen in zijn vakgebied, waarin de kredietcrisis een belangrijke cesuur heeft betekent. Gebiedsontwikkeling voor de crisis was anders dan na de crisis en zal nu de woningmarkt volstrekt overspannen is, opnieuw weer anders worden. De Zeeuw legde zijn ervaringen vast voor het nageslacht in zijn nieuwste boek ‘Zo werkt gebiedsontwikkeling’.

Voormalig CEO van Colliers International Nederland Jaap van Rhijn blikt terug op zijn carrière als vastgoedadviseur en blikt vooruit naar zijn nieuwe rol als programmadirecteur bij de zorginstelling Cordaan. Daar wordt hij verantwoordelijk voor de herontwikkeling van een portefeuille van elf vestigingen van de organisatie. Hij koos bewust voor een rol met grote maatschappelijke impact. Hij blijft in het vastgoed, maar werkt bij deze bijzondere eindgebruiker vanuit een ander perspectief.

Pieter van der Heijde blikt als oprichter van zijn Bureau Stedelijke Planning in onze kolommen terug op de ontwikkeling die zijn onderneming de afgelopen twintig jaar heeft doorgemaakt. Maar hij gaat verder. Van der Heijde richt zijn blik ook twintig jaar in de toekomst en kijkt naar wat er nodig is om dan in het land te wonen dat wij willen zijn. In zijn woorden: een blauw-groene metropool.

Binnen het thema Deals 2017 blikt onze onderzoeksredacteur Peter Hanff naar de top 5 deals van het afgelopen jaar voor de belangrijkste vastgoedklassen. En drie vastgoedadviseurs werpen een blik vooruit naar het beleggingsjaar 2018 en wat zij voor de vastgoedmarkt verwachten.

Duurzaamheid is een thema dat het komende jaar een belangrijke rol gaat spelen. Nog belangrijker. In de kantorenmarkt is het jaar 2023 weer een stapje dichter bijgekomen, het jaar waarin de complete kantorenvoorraad een energielabel-C of beter moet hebben. Vastgoed is per definitie duurzaam, doordat het voor een periode van minimaal dertig jaar wordt neergezet.

Dat oud vastgoed een mooie nieuwe toekomst kan krijgen, bleek tijdens de inspiratiesessies die ik leidde tijdens het Transformatiecongres 2018 van Gemeente Rotterdam. Roderick Mackay van Egeria Real Estate Development vertelde het verhaal van het gebouw Lucia, een oud gemeentekantoor aan het Stadhuisplein in Rotterdam. Binnen een jaar werd het pand getransformeerd naar 218 woningen van 18 m2 voor internationale studenten aan het Rotterdam University College. De kasstroom is verzekerd doordat studenten verplicht zijn hun eerste jaar hier te wonen, om medestudenten te leren kennen.

Robin Dijkgraaf van HD Groep vertelde over de transformatie van de gevangenis aan de Rotterdamse Noordsingel naar woningen in De Tuin van Noord. Op de vraag van een collega-ontwikkelaar of hij er na de langdurige en door tegenslagen geplaagde herontwikkeling opnieuw aan zou beginnen, klinkt een volmondig ‘ja’. Hij houd er niets aan over, maar: ‘Dit is mijn cadeau aan de stad.’ Mooi. En aanleiding tot bezinning.

Dit hoofdredactioneel commentaar verscheen in Vastgoedmarkt van december 2017.

Reageer op dit artikel