nieuws

Futuroloog Ray Kurzweil: Compacte stad achterhaald

Geen categorie

3D-printing en virtual reality zorgen ervoor dat het ideaalmodel van de compacte stad als stedenbouwkundig model naar de prullenbak kan. Steden zullen steeds verder uitspreiden. Ruimte is er in overvloed. Want al ons voedsel komt straks uit een printer.

Die voorspelling deed Ray Kurzweil tijdens het jaarcongres van de European Public Real Estate Association (EPRA). De Google-directeur Engineering noemde de stad ‘een uitvinding van duizenden jaren geleden’ die nu snel door de tand des tijds achterhaald zal worden. Volgens de  Amerikaanse futuroloog is er binnen een jaar of vijftien geen enkele objectieve reden meer om op een kluitje in de stad te zitten.

‘Waar je dan woont, werkt en ontspant is door 3D-printing en virtual reality helemaal niet meer relevant. Er is bovendien ruimte zat op het platteland.’ Landbouwgrond wordt overbodig: voedsel komt straks net als gebouwen ‘gewoon’ uit een 3D-printer. Hij voorspelde dat dit binnen vier jaar al voor kleding doodnormaal  is. De doorbraak van de 3D-printer voor het maken van gebouwen zal zich vanaf 2020  in rap tempo gaan voltrekken, als we  Kurzweil tenminste mogen geloven.

Virtuele congresganger

Maar bovenal  zal het komende decennium in het teken staan van virtual reality. ‘Over tien jaar hoef je helemaal niet meer fysiek in deze zaal te zitten om het EPRA-congres bij te wonen. Virtueel ben je er wel. Mensen praten met je en kunnen ook je hand schudden, maar zelf zit je honderden kilometers verderop’, orakelde Kurzweil. Hij  erkende dat de toekomst zich in het algemeen lastig laat voorspellen. Maar de voortgang van technologische ontwikkelingen laat zich volgens hem wel degelijk redelijk nauwkeurig in rekenmodellen gieten. Hij verwees onder andere naar de  Wet van Moore voor de ontwikkeling van het computergeheugen.

Kurzweil is geen in de ruimte zwetsende futuroloog zonder technische kennis. .De directeur engineering van Google, ook nauw betrokken bij biotech, geldt als een van de belangrijkste uitvinders op het gebied van optische tekenherkenning en spraakherkenning  De Amerikaan schreef verschillende bestsellers over gezondheid, hersenwerking en kunstmatige intelligentie.

Wereld van overvloed

Zijn optimistische, met veel humor gelardeerde beschouwingen brachten de 350 congresgangers op het puntje van de stoel. In het sjieke Parijse Westin hotel schetste hij een wereld van overvloed waarin de mensheid dankzij  informatietechnologie en het ‘internet van dingen’ verlost is van de ketens van schaarste als leidend beginsel in de economie. ‘Kijk naar boeken, muziek en films. Het is er allemaal in overvloed beschikbaar: gratis of vrijwel voor niks. Nu vindt iedereen dat doodgewoon, vanzelfsprekend. Niets went zo snel als goed functionerende technologie.’

Diezelfde stormachtige ontwikkeling zal de komende jaren in alle bedrijfstakken voltrekken. En het gaat snel. Razendsnel! Het energievraagstuk? De opwarming van de aarde? Volgens Kurzweil wordt over vijftien jaar honderd procent van de energiebehoefte voorzien  door zonne-energie! Nu is dat slechts 2 procent. Betekent dat kleine percentage eigenlijk niet dat er nog een veel langere weg te gaan moet zijn voordat zonne-energie een hoofdrol kan vervullen? Welnee, hield hij zijn vastgoedgehoor voor. ‘Technologische ontwikkelingen en hun toepassing verlopen niet  lineair maar exceptioneel, in sprongen.’

VW-kever

Als de Volkswagen Kever uit 1971 dezelfde ontwikkeling qua prijs/prestatie had doorgemaakt als de computerchip dan zou die nou 4 eurocent kosten en 300.000 kilometer per uur rijden! Die becijfering van de Amerikaanse chipfabrikant Intel gebruikte de Brit Martin Laws van accountantskantoor Deloitte in zijn bijdrage aan de paneldiscussie onder leiding de Nederlandse vastgoedanalist Remco Simon (Kempen & Co) over de trends in de kantorenmarkt.

Volgens Laws zal binnen tien jaar 93 procent van de huidige werkzaamheden van accountants door software zijn vervangen. ‘Meer dan één op de drie van alle banen in het Verenigd Koninkrijk staat op de tocht door automatisering’, betoogde de Brit. Natuurlijk komen daar andere banen voor in de plaats, maar hoe die eruit zullen zien, weet vrijwel geen mens. Bovendien zal in 2025 ook nog eens driekwart van de beroepsbevolking bestaan uit veeleisende millennials, de eerste met een smartphone in de hand opgegroeide generatie wereldburgers, die grote waarde hecht aan zingeving, flexibiliteit en uiteraard connectiviteit.

The Edge

Wat het ‘internet of things’ betekent voor toekomstige gebouwen is volgens Laws  prachtig te zien in The Edge, waarin Deloitte zijn Nederlandse hoofdvestiging heeft ondergebracht. Het Amsterdamse Zuidas-kantoor, een ontwikkeling van OVG, geldt als ’s werelds meest duurzame kantoorgebouw. Buiten alle duurzame toeters en bellen en persoonlijke apps voor de gebruikers en flexibele indeling, geneert The Edge ook nog eens een eindeloze stroom data waarmee kantoorgebruikers hun voordeel kunnen doen ter verbetering van de effectiviteit. ‘Eerlijk gezegd zijn we daar nog niet zo aan toegekomen. Daarvoor zitten we er eigenlijk ook te kort’, liet Laws zich over dat data gestuurde leerproces ontvallen.

De grootste nachtmerrie van de moderne kantooreigenaar? ‘Dat ondanks het noodsysteem de wifi-verbinding in een gebouw uitvalt’, antwoordde ceo Robert Noel van de Londense Land Securities in het kantoorpanel prompt. ‘We hebben daarvoor nog geen 100 procent waterdichte  oplossing gevonden.’

Toekomst winkelcentra

McKinsey-consultant Sadrine Devillard Hoellinger maakte weinig indruk met haar wijdlopige uiteenzettingen over de toekomst van het winkelcentrum bij de retail panelleden Christophe Cuvilier (Unibail-Rodamco), Jeremy Lewis (Eurocommercial) en Jaap Blokhuis (Multi). De zaal begon ietwat onrustig op de stoel  te schuiven tijdens haar betoog, die door een lawine aan ingewikkeld ogende sheets ondersteund werd. Wellicht kwam dit ook omdat het eigenlijk het geëigende moment zou zijn voor de koffiepauze, die uit het overvolle ochtendprogramma was geschrapt. Helaas is de menselijke blaas nog niet met een handzame app onder controle gebracht.

Lewis, die vanuit Amsterdam zijn succesvolle Europese winkelcentrumfonds bestiert, speelde in het retailpanel met verve de rol van oude rot die het allemaal allang een keer gezien heeft. Zelfsturende auto’s? ‘Wat maakt het uit’, gromde hij. ‘Ze komen toch met de auto naar je winkelcentrum en die moet ook ergens parkeren.’ Dat zag de topman van Unibail-Rodamco duidelijk anders: ‘Door zelfsturende auto’s te delen en het openbaar vervoer zullen mensen in de toekomst veel efficiënter met het vervoer vraagstuk omgaan. Om die reden hebben we de hoeveelheid parkeerruimte onder onze twee nieuwe winkelcentrumontwikkelingen in Parijs behoorlijk teruggebracht.’

Revolutie

Parijs, schoolvoorbeeld van een strak geplande compacte wereldstad, gaat ook stevig op de schop, verkondigde loco-burgemeester Jean-Louis Missika. Inplaats van een duidelijk centrum krijgt de Franse hoofdstad meerdere centra die komen te liggen op de grote toegangspoorten vanaf de Boulevard Peripherique zoals Pte de la Chappelle. De grote pleinen, nu functionerend als verkeersknooppunten, worden autoluw gemaakt om een einde te maken aan de verkeerschaos en luchtvervuiling. De auto wordt helemaal verbannen van de rechter Seine-oever, zoals eerder met de linkeroever is gebeurd. Bij de aanbesteding van herontwikkelingsprojecten is zelfs een ware evolutie gaande voor Franse begrippen.. ‘Inplaats van zelf allerlei eisen te stellen en te gaan voor de hoogste grondprijs kiezen we nu voor de innovatieve projecten die het meest bijdragen aan de toekomst van de stad. We laten ons daarbij graag verrassen’, aldus Missika.

Nexit

 De naam van Nederland viel ook herhaaldelijk in de vergulde congreszaal van het Westin. En niet altijd in even gunstige zin. We worden binnen Europa als meest voor de hand liggende volgende kandidaat gezien voor een exit-referendum. Voormalig eurocommissaris Pascal Lamy benadrukte dat er blijkens de eurobarometer buiten het Verenigd Koninkrijk in geen van de 27 lidstaten thans een meerderheid bestaat voor vertrek uit de EU. Toen de Fransman op aandringen van moderator Greg Clark toch een land moest noemen waar de EU het meest gevoelig ligt, kwam hij met Nederland op de proppen. Meest Europees gezind zijn de Polen.

Volgens Lamy wordt de Britse uittocht een heel lastig verhaal, die zorgt voor jaren van grote onzekerheid.Hij zag vrijwel geen mogelijkheid tot een bevredigende oplossing die aan alle betrokken partijen – de Britse voor en tegenstanders en de 27 EUlidstaten – recht zou kunnen doen. Europa raakt steeds verder achterop in vergelijking tot Amerika of Azië wat betreft economische ontwikkeling, innovatie, concurrentiekracht en gevoel van veiligheid . ‘De brexit  komt er nog eens bovenop,’ somberde hij.

Ook Sabina Kalyan van CBRE Global Investors vindt ons land de meest waarschijnlijke kandidaat voor een Nexit-referendum. Dit vanwege de negatieve uitkomst van Nederlandse het Oekraïne-referendum. Zoals bekend heeft Geert Wilders, die volgens de peilingen volgend jaar als grootste partij uit de bus komt, het Nexit- referendum hoog op zijn agenda staan.De hoofdeconoom van CBRE GI vergaste haar gehoor op een doorwrochte presentatie over de gevolgen van de Brexit. Vanwege de vele onzekerheden over het wanneer en hoe van het Britse vertrek, onthield zij zich echter van harde voorspellingen over impact op de vastgoedsector.

Volgens Kalyan levert Nederland door de nauwe handelsbetrekkingen met Engeland naar verhouding het meeste aan economische groei in binnen de Eurozone door de brexit, maar blijft dat ook hier beperkt tot 0,1 procent minder groei. Dankzij de waardedaling van het  pond en de groeiende export voorzag zij ook volgend jaar geen Britse recessie. Zij sluit  niet uit dat op de sterk competitieve wereldwijde vastgoedbeleggingsmarkt  Europa in z’n totaliteit als grote verliezer van de brexit uit de bus zal komen.

Erik Wiegerinck

Dit artikel is gepubliceerd in het septembernummer 2016 van Vastgoedmarkt

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels