nieuws

Het precariaat: schrikbeeld of uitdaging voor woningbeleggers?

Geen categorie

De groep laagopgeleide vrijgezelle mannen groeit gestaag en zal een steeds groter maatschappelijk probleem worden. De sociale demografie heeft er zelfs een naam voor bedacht: het precariaat, een samentrekking van ‘precair’ (zorgwekkend) en ‘proletariaat’.

Je zult ze maar woonruimte moeten verhuren. Het precariaat telt immers (overwegend) mannen met losse baantjes, lage, onzekere inkomens, moeilijke relaties, weinig sociale zekerheid en dito bedenkelijke sociale contacten, psychologische problemen en geen politieke stem. Armoede, populisme en extremisme liggen dan op de loer en kunnen zo zelfs een gevaar vormen voor de bestendigheid van de rechtsstaat. Sociaal-demograaf Jan Latten hield over dit onderwerp onlangs een intrigerende spreekbeurt op Nyenrode. Hij schetste een doemscenario.

Hoe komen die (jonge) mannen dan zo in de knel? Onder meer doordat vrouwen steeds hoger opgeleid zijn en zelf hun kostje — en meer dan dat — verdienen. Die vrouwen gaan eisen stellen aan mannen. Ze zoeken mannelijke, goed opgeleide evenknieën in grote steden om daarmee een ‘power koppel’ te vormen. Down daten, contact zoeken met mensen die op het oog minder in hun sociaal-intellectuele mars lijken te hebben, is niet meer aan de orde. Vrouwen gaan voor de hoofdprijs. Probleem is alleen dat er te weinig hoogopgeleide mannen zijn om aan die vraag te voldoen. Ook de minder hoogopgeleide vrouwen behoeven niet zo nodig een man op de bank die hun economisch geen voordeel oplevert. Moderne vrouwen weten zichzelf wel te redden en hebben eigen, uitgebreide sociale netwerken. Oudere dames kunnen zich terugtrekken in chique hofjes en leefgemeenschappen met andere dames. ‘Een vrouw zonder man is als een vis zonder fiets,’ wist de Amerikaanse feministe Gloria Steinem (1934) al. Aan vrouwelijke logica dus voorlopig geen gebrek.

Als de mannelijke ‘kneuzen’ dus niet meer aan de moderne fabrieksspecificaties kunnen voldoen – en zich in het vervrouwelijkte onderwijs ook niet meer aangesproken voelen – worden ze vanzelf een kwetsbare en stuurloze groep: sociaal geïsoleerd, kinderloos, verward, doelloos, met een laag zelfbeeld, een ongezond leven en een grotere kans op suïcide. De voortschrijdende flexibilisering van arbeidsrelaties en robotisering zal het er, volgens zwartkijkers, niet beter op maken.

Wat ervan zij, het betreft een trend die zich inmiddels duidelijk aftekent in onze maatschappij. Corporatiemedewerkers herkennen de ontwikkelingen. En sociaal adviseurs van grote gemeenten zijn inmiddels de hele dag bezig met jonge adolescenten die in de vicieuze cirkel van elkaar oproepende mislukkingen verzeild zijn geraakt. Waar deze vaak jonge mannen voorheen in een vreemdelingenlegioen een thuis konden vinden of naar de koloniën werden gestuurd, zijn ze nu aan zichzelf overgeleverd. In het FD bepleitte een werkgeverskoepel onlangs dat een kabinet stevig moet ingrijpen met een banenplan voor de honderdduizenden laag of niet geschoolde mensen die aan de zijlijn van de arbeidsmarkt zijn beland wegens automatisering en mondialisering.

Zoals gebruikelijk reageert de vastgoedmarkt traag op demografische ontwikkelingen. En dat terwijl prognoses over het aantal eenpersoonshuishoudens steeds naar boven moeten worden bijgesteld. De huidige overspannen vraag naar woningen zou eigenlijk een teken aan de wand moeten zijn. De vraag is nu of dit alles een schrikbeeld of een kans wordt voor woningbeleggers die verder willen kijken dan hun prognoses lang zijn. Wordt het selectie aan de poort om de beleggingsportefeuille beheersbaar te houden? Maar mag en kan dat wel? Wordt de woningbelegger een indirecte sociaal werk(st)er? Of een potentieel slachtoffer van krakers die gewoon zullen pakken wat niet haalbaar blijkt?

 

Tom Berkhout

Professor Real Estate Universiteit Nyenrode

Deze column verscheen in Vastgoedmarkt van november 2016 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels