nieuws

‘Eenzijdige risicoreductie’ funest voor woningmarkt

Geen categorie

Door telkens opnieuw de leencapaciteit aan te scherpen wordt het voor starters op de woningmarkt steeds lastiger om een eigen woning te kopen. Als regeringen daarmee doorgaan, dreigt de terugkeer naar de klassenmaatschappij.

Deze conclusie trekt de vereniging voor ontwikkelaars en bouwondernemers (NVB) uit twee essays van Peter Boelhouwer, hoogleraar Housing Systems TU Delft, en Karel Schiffer, gastauteur OTB/TU Delft. Zij schreven de essays in opdracht van NVB. Boelhouwer en Schiffer hebben hiervoor studie verricht naar de woningfinanciering in Nederland over de afgelopen zestig jaar. Dankzij de extreem lage hypotheekrente van gemiddeld 2,5 procent kunnen starters met een middeninkomen nog voldoende lenen voor een koopwoning. Bij een rentestijging richting de 4 à 5 procent wordt de toegang tot de koopmarkt echter afgesloten voor met name grote groepen jongeren.

Het is volgens Boelhouwer en Schiffer terecht dat de excessen bij de kredietverlening van eigen woningen zijn weggehaald. Maar de ‘eenzijdige risicoreductie’ schiet volgens de essay-schrijvers door. Sinds 2013 moeten starters verplicht aflossen, zijn de hypotheeknormen van Nibud aangescherpt in relatie tot het huishoudinkomen (loan-to-income) en tot de waarde van het onderpand (loan-to-value).

Bovendien gaat de hypotheekrenteaftrek in stapjes terug van 50,5 procent (2016) naar 38 procent en wordt de NHG-grens medio 2016 verder verlaagd naar 225.000 euro. Dan gaat de maximale leencapaciteit tot 2018 terug naar 100 procent, terwijl het Financieel Stabiliteitscomité en DNB-president Klaas Knot dat percentage willen verlagen naar 90. Door de sinds 2012 ingezette strengere Nibub-normen kunnen kopers al tienduizenden euro’s minder lenen. Dat effect is weliswaar gecompenseerd door de halvering van de rente, maar een rentestijging brengt nieuwe kopers in acute problemen.

De risicoreductie schiet volgens Boelhouwer en Schiffer door, omdat de risico’s op Nederlandse hypotheken niet zo groot zijn als gedacht. Ook al is de gemiddelde LTV op Nederlandse koopwoningen 90 procent, het aantal wanbetalers ligt op slechts 2 procent. Dat is lager dan in Duitsland (2,2 procent), Frankrijk (4 procent) en het Verenigd Koninkrijk (6 procent). Nergens anders is het aantal wanbetalers zo laag. Dit was vóór en gedurende de hele crisis zo. De koers naar almaar strengere hypotheeknormen is funest voor de woningmarkt en de economie, aldus NVB.

Het huidige regeringsbeleid is vooral schrijnend voor jongeren met een middeninkomen, stelt NVB-directeur Nico Rietdijk. ‘Bij een rentestijging zijn zij aangewezen op de dure vrije huursector. En met een maandelijkse huur van 900 euro valt er weinig te sparen.’ Hij vreest voor een terugkeer naar de klassenmaatschappij, waardoor starters alleen nog maar door rijke familie een plekje op de woningmarkt kunnen verwerven. ‘Het is opmerkelijk dat uitgerekend de huidige coalitie van VVD-PvdA een einde heeft gemaakt aan de jarenlang gekoesterde liberale zowel als sociaaldemocratische ideologie, dat bezitsvorming voor rijk én arm mogelijk moet zijn.’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels