nieuws

Nieuwe criteria vervangen epc voor energieprestatie nieuwbouw

Geen categorie

Vanaf eind 2020 gelden nieuwe energieprestatie-eisen voor nieuwbouw. Na twintig jaar nemen we afscheid van de energieprestatiecoëfficiënt (epc) en verwelkomen we drie nieuwe eisen voor ‘bijna energieneutrale gebouwen’: beng. Jacqueline Hooijschuur van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) vertelt over het wat, hoe en waarom. ‘De eisen gelden vanaf 2020, maar nú is de tijd om alvast te experimenteren.’

De overheid stelt eisen aan de energiezuinigheid van nieuwe woningen en utiliteitsgebouwen. Deze energiezuinigheid berekenen we aan de hand van de epc, die wordt bepaald door het primaire energiegebruik van een gebouw en een aantal correctiefactoren. Per 1 januari 2015 is de eis aan de epc in het Bouwbesluit aangescherpt naar 0,4. Welke maatregelen je neemt om aan deze eis te voldoen – zoals extra isolatie, zuinige installaties of zonnepanelen – mag iedereen zelf bepalen.

Die vrijheid heeft voor- en nadelen, zegt adviseur Jacqueline Hooijschuur van RVO.nl, die in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) energiebesparing en energiezuinig bouwen stimuleert en regelgeving implementeert. ‘Net zoals er vele wegen naar Rome leiden, zijn er ook vele wegen naar een lage epc Die keuzevrijheid is prettig voor de markt en creëert ruimte voor toepassing van nieuwe oplossingen. Maar niet alle wegen naar een lage epc zijn ook per se even duurzaam. Je kunt je afvragen of het wel zo duurzaam en slim is om een gebouw maximaal vol te leggen met zonnepanelen, zonder eerst de energiebehoefte te beperken met isolatie. Omdat de epc alle maatregelen samenvoegt tot één dimensieloos getal, biedt het weinig inzicht in de manier waarop de energieprestatie is behaald.’

Met beng komt hier verandering in. Er zijn drie indicatoren:

1. Energiebehoefte: de hoeveelheid energie die een gebouw nodig heeft voor verwarming en koeling, uitgedrukt in kWh per m2 per jaar. Deze indicator gaat over het beperken van de energievraag van het gebouw zelf. Dit kan bijvoorbeeld door isolatie en slim gebruik van de warmte en het licht van de zon.

2. Primair energiegebruik: de hoeveelheid energie in kWh per m2 per jaar die nodig is om de energiebehoefte in te vullen. Dit hangt sterk samen met de gebouwinstallaties. Energiezuinige maatregelen zoals een warmtepomp verlagen het primair energiegebruik. Duurzaam opgewekte energie mag je aftrekken van het primair energiegebruik.

3. Aandeel hernieuwbare energie: het percentage hernieuwbare energie van het totale energiegebruik.

Voor elke indicator geldt straks een eis die varieert voor woningen, utiliteitsgebouwen, onderwijsgebouwen en gezondheidszorggebouwen. Zo mag het primair energiegebruik van nieuwe woningen straks niet hoger zijn dan 25 kWh per m2 per jaar. Ter vergelijking: dit komt ongeveer overeen met een epc van 0,2. Voor alle soorten gebouwen geldt dat minimaal 50 procent van het gebouwgebonden energiegebruik afkomstig moet zijn van duurzame bronnen.

 

Eerst besparen, dan opwekken

‘Het belangrijkste verschil van beng ten opzichte van de epc is de aparte eis aan de energiebehoefte van het gebouw zelf’, zegt Hooijschuur. ‘Daardoor krijgt energiebesparing voorrang op energieopwekking, terwijl dit binnen de epc uitwisselbaar was. Maar energie die je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken. Zo kun je het primair energiegebruik van een gebouw bijvoorbeeld terugbrengen door de verwarmingsketel te stoken met pellets; een hernieuwbare bron van biomassa. Maar die pellets kosten wel geld. Om de energierekening laag te houden is het dus slimmer om eerst de energiebehoefte te beperken en dán pas op te wekken.’

Een ander belangrijk verschil is de minimumeis aan het aandeel hernieuwbare energie, waar binnen de epc ook geen sprake van was. De hernieuwbare bron is wel vrij in te vullen; met zonnecollectoren en zonnepanelen, wind, waterkracht of biomassa. Ook de opbrengst van een warmtepomp voor verwarming en warm tapwater – minus eventueel gebruik van fossiele energie – telt als hernieuwbare energie.

 

Aanscherping

De nieuwe beng-eisen zijn een aanscherping ten opzichte van de huidige EPC. Nederland geeft hiermee invulling aan het Europese besluit dat alle nieuwe gebouwen vanaf 2020 bijna energieneutraal moeten zijn, wat is overgenomen in ons nationale Energieakkoord. Het niveau van de eisen heeft het ministerie van BZK gebaseerd op onderzoek onder bestaande energiezuinige gebouwen, vertelt Hooijschuur. ‘In 2014 hebben we een ranking gemaakt van de dertig energiezuinigste woningen, vijftien scholen en vijftien kantoren. We hebben de gebruikte concepten en maatregelen doorgerekend en daar de eisen voor 2020 op gebaseerd. Met het idee: wat koplopers in 2014 kunnen, moet in 2020 iedereen kunnen.’

Voor 2020 worden de Nederlandse beng-eisen worden nog getoetst op kostenoptimaliteit, waarbij gekeken wordt naar de financiële haalbaarheid van de eisen. Daarna zullen ze definitief worden vastgesteld. Voor overheidsgebouwen gelden de eisen al vanaf 2018, zodat de overheid een voorbeeldfunctie vervult voor de rest van bouwend Nederland.

 

Bouwetgeving

Of je nu overheid of marktpartij bent, de nieuwe eisen vragen om een integrale aanpak van professionals, zegt Hooijschuur. ‘Het energieconcept moet vanaf het begin een rol spelen in het gebouwontwerp. Door onder andere optimale oriëntatie op de zon, compact gebouwontwerp, isolatie en door rekening te houden met opwarming én warmteverlies via glas.’ Niet alleen een integraal ontwerp, maar ook integrale samenwerking van bijvoorbeeld ontwerpers en installateurs is belangrijk, zegt Hooijschuur. ‘Goede uitvoering van maatregelen is voor de energieprestatie cruciaal. Als een gebouw niet goed luchtdicht is of een ventilatiesysteem niet naar behoren werkt, bereik je niet het beoogde resultaat. Bouwregelgeving gaat ook hierop inspelen. Nu worden plannen alleen getoetst bij het aanvragen van de bouwvergunning. In de toekomst zal de gerealiseerde kwaliteit getoetst worden, ook de energieprestatie. Nóg meer reden om nu al ervaring op te doen met bijna energieneutraal bouwen.’

 

Over de auteur 

Imke Hamacher is werzkaam bij Voxx Communicatieadviseurs

Dit artikel is gepubliceerd in Vastgoedmarkt van april 2016 

 

Kijk voor meer informatie over beng op www.rvo.nl/beng

 

Rekenvoorbeeld: Tuinen van Sion

Bouwjaar: 2012

– Epc: -0,12

– Energiebehoefte: 19 kWh/m2/jaar

Maatregelen: drievoudig glas en vloer-, gevel- en dakisolatie, ventilatie met warmteterugwinning en CO2-sturing

– Primair energiegebruik: -11 kWh/m2/jaar

Maatregelen: combiwarmtepomp, douche-warmteterugwinning

– Aandeel hernieuwbare energie: 131 procent

Maatregelen: 19 m2 zonnepanelen (en warmtepomp)

 

Voorbeelden energiezuinig bouwen

RVO.nl biedt integrale en transparante kennis over de duurzaam gebouwde omgeving en vervult hiermee een gidsfunctie voor ondernemend Nederland om de verduurzaming te bevorderen. Voorbeelden van energiezuinig bouwen? Kijk ter inspiratie in de database 

 

Nul-op-de-meter, energieneutraal, epc-0?

Er zijn veel begrippen rond energieambities voor zeer zuinige nieuwbouw. Is er verschil en wat is het verschil? Deze begrippenlijst van RVO.nl geeft een overzicht en definities. 

Reageer op dit artikel