nieuws

Overijssel helpt gemeentelijke grondbedrijven

Geen categorie

In navolging van Overijssel werken ook andere provincies aan een zachte landing voor gemeenten die kampen met extreme verliezen op hun bouwgrond. De provincies Gelderland, Noord-Brabant en Limburg kijken mee hoe Overijssel gemeenten als Hengelo, Zwolle, Hardenberg en Kampen te hulp schiet bij de enorme grondverliezen.

Overijssel helpt gemeentelijke grondbedrijven

De boekverliezen kunnen voor Overijssel oplopen tot een bedrag van 200 miljoen euro, bevestigt de provincie. Het provinciebestuur van Overijssel neemt op 19 februari een principebesluit om gemeentelijke gronden aan te kopen. Daarbij wordt uitgegaan van aankoop voor circa 130 miljoen euro.

Het probleem van grote afboekingen op gemeentelijke grondposities speelt door het hele land. De reddingsboei die enkele provincies aan armlastige gemeenten willen toewerpen, is voor eenmalig gebruik. Daarna is het provinciegeld op en is herhaling van de reddingsoperatie uitgesloten, zegt Peter van Rooy, directeur van Nederland Boven Water.

Zijn organisatie, een platform voor gebiedsontwikkeling waarin onder meer provincies, ministeries, woningcoöperaties, bouwbedrijven en Rijkswaterstaat samenwerken, maakt zich grote zorgen over de miljardenverliezen die gemeenten lijden op hun grondexploitatie.

De gevolgen zullen pas na de komende gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart zichtbaar worden. ‘Gemeenten zijn de afgelopen jaren op kosten van de belastingbetaler naar het grondcasino geweest’, zegt Van Rooy. ‘Ze hebben onverantwoorde risico’s genomen en die onvoldoende in hun afwaardering meegenomen. Pas na de raadsverkiezingen zullen er vele lijken uit de kast komen. Dan willen de nieuwe raadsleden de onderste steen boven hebben.’

Die verliezen zullen volgens hem groter zijn dan onderzoeksbureau Deloitte Real Estate in zijn rapport over de gemeentelijke grondbedrijven [PDF] van december schetste. Daarin wordt gesteld dat gemeenten cumulatief 4 tot 6 miljard euro verliezen door de crisis.

Bouwgrond is sinds 2008 circa een derde minder waard geworden en ligt ongebruikt te wachten op nieuwe projectontwikkelaars en bouwbedrijven. Gemeenten die voor de crisis gewend waren van de winst op het grondbedrijf hun zwembaden en bibliotheken te financieren, worden nu geconfronteerd met een opdrogende inkomstenstroom.

Volgens Van Rooy is de les van de crisis dat gemeenten voortaan niet meer samen met bedrijven in publiek-private samenwerkingen moeten stappen. ‘Gemeenten moeten de ruimtelijke ontwikkeling aan de marktpartijen overlaten en zelf geen enkel risico meer nemen, naar Duits voorbeeld’, zegt hij.

Reageer op dit artikel