nieuws

‘Nederland bouwt lukraak kantoren’

Geen categorie

Kantoren bouwen zonder dat er vraag naar is. Dat is jarenlang de praktijk geweest in Nederland. Het gevolg is dat ons land in Europa behoort tot de landen waar de meeste kantoren leegstaan.

‘Nederland bouwt lukraak kantoren’

Dat blijkt uit een vrijdag verschenen rapport van Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Amsterdam School of Real Estate (ASRE).

Inmiddels staat in Nederland 16 procent van de kantoren leeg en 8 procent van de winkels. Deze percentages stijgen nog altijd. Bij kantoren concentreert de leegstand zich in de Randstad, terwijl de winkelleegstand het grootst is in de ‘traditionele’ krimpgebieden. Door maatschappelijke en demografische trends is het bovendien waarschijnlijk dat de vraag naar nieuwe kantoren en winkels verder zal afnemen en de leegstand zal toenemen.

De onderzoekers van PBL en ASRE onderzochten tientallen projecten. Ze stellen vast dat exploitatietekorten al voor het uitbreken van de economische crisis in 2008 aan de orde van de dag waren. Dit was onder andere het gevolg van te grote ambities. Exploitatietekorten werden vaak gezien als ‘gaten die moesten worden gedicht’ en niet als indicatie van onvoldoende marktvraag. Vooral bij kantoren stond een relatief hoog aandeel bij oplevering al leeg. Maar daarnaast hebben deze nieuwe kantoren er mede voor gezorgd dat bestaande, nog niet afgeschreven kantoren in onbruik zijn geraakt.

‘Dat betekent dat al voordat de eerste schop de grond inging, duidelijk was dat de kosten hoger waren dan de opbrengsten. Maar gemeenten en projectontwikkelaars gingen er vaak ten onrechte vanuit dat de gaten lopende het project wel zouden worden gedicht, waarbij ook werd gerekend op de rijkssubsidies die toen nog bestonden’, aldus PBL-onderzoeker Edwin Buitelaar.

Volgens het PBL en de ASRE moet het systeem dusdanig worden aangepast dat het aanbod beter en sneller reageert op de vraag. Het is hiervoor van belang dat gemeenten, en in mindere mate provincies, nieuwe vastgoedplannen vooral beoordelen op basis van de lokale en regionale behoefte en mede in relatie met het aanbod van bestaand vastgoed. Bij kantoren, anders dan bij winkels, is dat nog nauwelijks gebeurd. ‘Gemeenten zouden ook terughoudend moeten zijn om grond te verwerven, want daardoor krijgen ze ook een financieel belang om er kantoren en winkels te laten realiseren’, aldus Buitelaar.

Tot slot suggereren het PBL en de ASRE dat het goed zou zijn de relatie tussen fiscale regels (BTW en overdrachtsbelasting) en de verschillende vastgoedsegmenten te heroverwegen, zodat transformatie van commercieel vastgoed (bijvoorbeeld naar woningen) fiscaal aantrekkelijker wordt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels