nieuws

Kantorenmarkt heeft opgaande lijn weer te pakken

Financieel

De gebruikersmarkt voor kantoren beleefde een druk tweede kwartaal met een opnamestijging van 31 procent op jaarbasis. Daartegenover staat een daling van de opname van bedrijfsruimte met 14 procent op jaarbasis.

De Nederlandse kantoorgebruikersmarkt heeft de rustige start van 2016 meer dan gecompenseerd. De opname nam in het tweede kwartaal toe met 31 procent op jaarbasis. In de voorgaande drie maanden was de opname nog gedaald met 24 procent op jaarbasis. Door de stijging in het tweede kwartaal heeft de Nederlandse gebruikersmarkt voor kantoren weer de opgaande lijn te pakken die zichtbaar werd in 2015. Toen steeg de opname 6 procent vergeleken met 2014.

Dat blijkt uit gegevens van Vastgoedmarkt Research. Het onderzoeksteam registreerde voor 183.900 m2 aan kantoorgebruikstransacties uit het tweede kwartaal van 2016. Voor dezelfde periode van 2015 bedraagt dat totaal 139.900 m2. Dat betekent een stijging van de kantooropname met 44.000 m2 op jaarbasis. Ten opzichte van het eerste kwartaal van 2016 bedraagt de stijging van de kantooropname zelfs 64.800 m2 of 54 procent. Het totaal voor de eerste drie maanden van dit jaar bedroeg op peildatum 2 april 2016 119.100 m2. Het gaat om gebruikstransacties in het segment kantoren met oppervlakten groter dan 500 m2 in de categorieën huur en koop, exclusief contractverlengingen (tweede kwartaal van 2016: 38.000 m2), contracten met looptijden korter dan vijf jaar (23.800 m2) en onttrekkingen (4.800 m2).

Fontys

De stijging van de kantooropname van 44.000 m2 op jaarbasis tekende zich duidelijk af in twee regio’s. Noord-Brabant spande de kroon met een toename met 30.600 m2 naar 39.600 m2. Meer dan de helft van die oppervlakte komt op het conto van Fontys Hogescholen. De onderwijsinstelling kocht van TNO het 24.000 m2 grote gebouw aan de Rondom in Eindhoven. Overigens bleef een aankoop voor eigen gebruik in de stad Utrecht buiten de opnametotalen. Prorail legde de hand op de kantoorgebouwen de Inktpot (27.000 m2) en Tulpenburgh (7.000 m2), maar gebruikte die panden al als huurder.

In de regio Amsterdam steeg de kantooropname van 19.400 m2 in het tweede kwartaal van 2015 tot 40.900 m2 in dezelfde periode van 2016. De verdubbeling hing samen met een toename van de activiteit. Vastgoedmarkt Research turfde 29 transacties die in het tweede kwartaal van 2016 plaatsvonden in de regio Amsterdam. De grootste was de huur van 6.000 m2 kantoor in gebouw Atrium op de Zuidas door Vistra. In dezelfde periode een jaar eerder ging het nog om vijftien transacties, met als grootste de huur van 3.028 m2 kantoor in gebouw Q-Port door CMIS.

Nog acht regio’s lieten op jaarbasis een toename van de kantooropname zien. Dat waren Rotterdam (met 6.900 m2), Zuid-Holland (met 2.900 m2), Overijssel (met 2.800 m2), Gelderland (met 1.800 m2), Zeeland (met 700 m2) en Groningen, Friesland en Limburg (alle drie met 600 m2). Daarmee komt het totale aantal regio’s waarin de kantooropname op jaarbasis steeg op tien. Daartegenover staan opnamedalingen op jaarbasis in zes regio’s: Den Haag (met 9.600 m2), provincie Utrecht (8.600 m2), Noord-Holland (4.400 m2), Drenthe (1.300 m2), stadsregio Utrecht (600 m2) en Flevoland (600 m2).

Toename 338 procent

In zeven van de zestien regio’s steeg de kantooropname niet alleen op jaarbasis, maar ook op kwartaalbasis. In de mainports ging dat hard. De opnametotalen over het tweede kwartaal  voor Amsterdam en Rotterdam stegen met 163 procent en 440 procent vergeleken met het eerste kwartaal. Op jaarbasis bedroegen de opnamestijgingen voor de twee grootste stadsregio’s achtereenvolgens 111 procent en 66 procent.

Buiten de Randstad springt Noord-Brabant in het oog, met een stijging van de kantooropname met 119 procent op kwartaalbasis en 338 procent op jaarbasis. Het totaal van 10.000 m2 voor Overijssel betekende een stijging van 146 procent op kwartaalbasis en 40 procent op jaarbasis. In Limburg steeg de kantooropname met 778 procent op kwartaalbasis en 12 procent op jaarbasis naar 5.300 m2. Voor Zeeland en Friesland kwam Vastgoedmarkt tot opnametotalen van 700 m2 en 600 m2. Bij beide provincies stonden daar nullen tegenover in zowel het voorgaande kwartaal als dezelfde periode van het vorige jaar.

 

Regionale verschillen

De gebruikersmarkt voor bedrijfsruimten deed in het tweede kwartaal van 2016 een stapje terug. Het opnametotaal van 358.200 m2 betekende een daling van 57.600 m2 of 14 procent op jaarbasis. Op kwartaalbasis daalde de opname met 102.200 m2 of 22 procent. Het gaat om gebruikstransacties in het segment bedrijfsruimten met oppervlakten groter dan 750 m2 in de categorieën huur en koop. Dat is exclusief contractverlengingen (tweede kwartaal 2016: 13.900 m2), contracten met looptijden korter dan vijf jaar (41.600 m2) en rechtstreekse transacties (21.300 m2).

Achter de cijfers voor bedrijfsruimten zitten meer regionale verschillen dan bij kantoren. Er zijn maar vier regio’s waar de opname van bedrijfsruimte daalde op zowel kwartaal- als jaarbasis. Het totaal van 8.500 m2 voor Noord-Holland over het tweede kwartaal betekent een daling van 2.900 m2 op kwartaalbasis en van 23.400 m2 op jaarbasis. Voor de provincie Utrecht daalde het totaal met 10.900 m2 op kwartaalbasis en 2.100 m2 op jaarbasis naar 3.100 m2. Voor Limburg bleef de teller voor het tweede kwartaal van 2016 staan op 5.400 m2, een daling van 23.600 m2 op kwartaalbasis en 600 m2 op jaarbasis. En voor Groningen kwam de opname van bedrijfsruimte in het tweede kwartaal uit op 1.200 m2, 600 m2 minder dan in de voorgaande periode en 16.800 m2 minder dan in april tot en met juni 2016.

De afname van de opname op jaarbasis bij bedrijfsruimten kan worden toegeschreven aan vier regio’s. De opname daalde met 47.500 m2 naar 51.800 m2 in Gelderland, met 35.100 m2 naar 7.400 m2 in Rotterdam, met 25.600 m2 naar 2.100 m2 in Amsterdam en met 23.400 m2 naar 8.500 m2 in Noord-Holland. Maar ook in Flevoland, Groningen, Limburg, Zeeland en de provincie Utrecht ging het vergeleken met een jaar eerder minder met de opname van bedrijfsruimten.

Daartegenover staat een flink hogere activiteit in drie andere regio’s. Net als op de kantorenmarkt sprong Noord-Brabant eruit. De provincie liet een stijging zien met 39.700 m2 naar 126.200 m2 en was daarmee goed voor ruim een derde van de totale opname van Nederlandse bedrijfsruimte. De zuidelijke provincie liet ook de grootste bedrijfsruimtetransactie zien van het tweede kwartaal in Nederland. Dat was de huur van 23.629 m2 aan het Jagersveld in Uden door Swiss Sense.

In de regio Utrecht steeg de opname van bedrijfsruimte op jaarbasis met 32.200 m2 of 941 procent naar 35.600 m2. Ahold deed een duit in het zakje met de huur van een bedrijfscomplex van 14.419 m2 aan het Strijkviertel in De Meern. Een opnamestijging met 10.600 m2 of 53 procent was te zien in Zuid-Holland. Van het totaal van 30.600 m2 voor die provincie in het tweede kwartaal van 2016 komt één derde vooruit uit één transactie. Vasthoek Beheer kocht voor eigen gebruik 11.021 bedrijfsruimte aan de Veersedijk in Hendrik-Ido-Ambacht van Bruynzeel.

Benadrukt moet worden dat de cijfers voorlopig zijn. Na peildatum 7 juli 2015 kwam nog voor vele duizenden vierkante meters aan gebruikstransacties binnen bij Vastgoedmarkt. Een vergelijkbare stroom verlate meldingen van transacties uit het tweede kwartaal van 2016 ligt voor de hand. Reden om de na 7 juli 2015 gemelde transacties over het eerste kwartaal van dat jaar buiten beschouwing te laten is het streven naar een zuivere vergelijking met het tweede kwartaal van 2016. Op die manier is het toch mogelijk landelijke trends aan te wijzen en – met terughoudendheid- ook regionale ontwikkelingen.

 

 

Criteria en definities

Kantoorruimte

De opnamecijfers die Vastgoedmarkt publiceert over de kantorenmarkt hebben uitsluitend betrekking op specifieke kantoorruimte groter dan 500 m2. Een vereiste is een fysieke verplaatsing van een bedrijf of instelling. Zowel koop- als huurtransacties worden als opname geregistreerd. Buiten de opnamecijfers blijven transacties met een onderhuur- of kortlopend contract (minder dan 5 jaar), sale-and-lease-backcontracten en contractverlengingen. Deze cijfers worden wel geregistreerd en apart vermeld in de tabellen. Ook kantoorruimte die voor eigen rekening en gebruik wordt ontwikkeld (kenmerk rechtstreeks) blijft buiten beschouwing. 

Bedrijfsruimte

Eenzelfde werkwijze is van toepassing op bedrijfsruimte maar in dit segment geldt een minimumoppervlakte van 750 m2. Vastgoedmarkt verstaat onder bedrijfsruimte ruimten die zijn bestemd voor productie, opslag en distributie van goederen.

Auteur: Peter Hanff 

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels